Michał Osmola (ur. 28 sierpnia 1894 w Wojsławiu k. Mielca, zm. 6 września 1981 w Penrhos) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy.
Życiorys Uczęszczał do gimnazjum w Mielcu, gdzie w 1914 roku zdał egzamin dojrzałości. Wraz z bratem Janem był w 1913 roku współzałożycielem Związku Strzeleckiego w Wojsławiu. W czasie I wojny światowej, 7 sierpnia 1914 roku przydzielono go do oddziału Józefa Piłsudskiego i Legionów Polskich. Początkowo służył w V baonie 1 pułku piechoty, a następnie od początku 1915 roku w VI baonie I Brygady. Uczestniczył we wszystkich walkach, osiągając stopień starszego sierżanta podchorążego oraz stanowisko dowódcy plutonu. W 1915 roku został ranny i leczył się m.in. szpitalu twierdzy nr 9 w Krakowie. Odbył kampanię wołyńską w składzie VI baonu 7 pułku piechoty. Po powrocie z frontu współpracował z POW w powiecie wieluńskim. We wrześniu 1917 roku po kryzysie przysięgowym został wcielony w Wadowicach do armii austriackiej i szeregach 56 pułku piechoty im. Grafa Daun brał udział w walkach na froncie włoskim, jako oficer młodszy.
W grudniu 1918 roku w stopniu podporucznika został przyjęty do Wojska Polskiego i otrzymał przydział do 23 pułku piechoty. Będąc od 27 grudnia 1918 roku dowódcą 5 kompanii w okolicach Rawy Ruskiej uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej, a później polsko-bolszewickiej. Oficer młodszy od 13 lipca 1919 roku, a następnie dowódca 3 kompanii batalionu zapasowego 22 pułku piechoty. Od lipca 1920 roku we Włodawie dowodził batalionem wartowniczym, a od 1 sierpnia 1920 roku w 22 pułku piechoty dowodził 2 kompanią batalionu zapasowego. Porucznikiem został mianowany 22 grudnia 1920 roku.
Od 19 marca 1921 do 1 maja 1922 roku był przydzielony na kurs oficerów piechoty DOK II w Lublinie, a po powrocie w 22 pułku piechoty w Siedlcach został dowódcą 8 kompanii. Mianowany kapitanem 3 maja 1922 roku, a 20 października tego samego roku w ramach wyrównania stanów został przeniesiony na stanowisko dowódcy 1 kompanii 64 pułku piechoty w Grudziądzu. Od października 1923 roku do lutego 1924 roku w Oficerskiej Szkole Piechoty w Warszawie był na kursie przeszkolenia, a później wyznaczony został komendantem hufca szkolnego PW Szkoły Budowy Maszyn w Warszawie. Oddelegowany 10 lipca 1924 roku do DOK VIII w Toruniu i wyznaczony oficerem Placu w Grudziądzu. Powrócił do służby w 64 pułku piechoty 3 lutego 1927 roku, a następnie pełnił służbę na różnych stanowiskach m.in. referenta w Biurze Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych. W 1928 roku w Doświadczalnym Centrum Wyszkolenia w Rembertowie został przydzielony na kurs unifikacyjny dla kapitanów. Od 26 kwietnia do 7 czerwca 1933 roku uczestnik kursu taktyczno-strzeleckiego w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie. Dowódca batalionu w 4 pułku strzelców podhalańskich w Cieszynie od czerwca 1933 do marca 1937 roku.
Przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza w marcu 1937 roku. 4 listopada 1937 roku przydzielono go na dowódcę batalionu KOP „Suwałki”, a dowództwo objął 7 grudnia. Awansowany na podpułkownika z dniem 19 marca 1938 roku. Przebywał od 14 do 19 marca 1938 roku na kursie informacyjnym dowództwa KOP w Warszawie. Od 6 października 1938 do 10 lutego 1939 roku był przydzielony na stanowisko dowódcy Oddziału Wydzielonego KOP „Lwów”, który utworzono do działań asystencyjnych na granicy południowej. Mianowany dowódcą batalionu KOP „Sejny” w dniu 2 stycznia 1939 roku, a dowództwo objął 18 lutego. Po mobilizacji jednostek KOP w 1939 roku na granicy polsko-litewskiej dowodził odtworzonym batalionem KOP „Sejny”. We wrześniu 1939 roku w rejonie Suwałk i Augustowa dowodził zgrupowaniem podczas walk z Niemcami i Armią Czerwoną. W nocy z 23 na 24 września przekroczył granicę polsko-litewską wraz z częścią dowodzonego batalionu. Internowany w obozie w Olicie, w którym został wyznaczony starszym obozu.
Po ucieczce z obozu w listopadzie 1939 roku przedostał się do Armii Polskiej we Francji, gdzie dowodził plutonem oficerskim w Obozie Wyszkolenia Oficerów w Vichy. W Wielkiej Brytanii przebywał od 1940 roku, gdzie był m.in. zastępcą dowódcy 19 batalionu kadrowego strzelców w 7 Brygadzie Kadrowej Strzelców, pełniącym służbę obrony wybrzeża koło Montrose i Edvell. Był również wykładowcą taktyki w utworzonym w Szkocji Centrum Wyszkolenia Piechoty. Pozostał na emigracji po zakończeniu wojny.
Zmarł 6 września 1981 roku w Penrhos i pochowany został w Pwllheli (Walia).
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości – 2 sierpnia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Walecznych dwukrotnie – 15 marca 1923 „za czyny orężne w bojach byłego 1-go pp Leg.” Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1931 „za zasługi na polu organizacji i administracji wojska”. Brązowy Medal za Długoletnią Służbę – 28 maja 1938Medal nadany Rozkazem nr 25 Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - Korpusu Ochrony Pogranicza z dnia 28 maja 1938 roku, pkt 4 (informacja ze zbiorów Archiwum Straży Granicznej w Szczecinie).
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Dowódcy batalionów 4 Pułku Strzelców Podhalańskich Kategoria:Dowódcy batalionu KOP „Suwałki” Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (dwukrotnie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie batalionu KOP „Sejny” Kategoria:Pochowani na cmentarzu w Pwllheli Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1981 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich