thumb|Pomnik Henry’ego Lawsona w Sydney thumb|Australijski znaczek pocztowy, wyemitowany w 1949 roku thumb|Grób Lawsona na Waverley Cemetery Henry Archibald Hertzberg Lawson (ur. 17 czerwca 1867 w Grenfell, zm. 2 września 1922 w Sydney) – australijski pisarz i poeta.
Życiorys Ojcem Henry’ego Lawsona był urodzony w Norwegii Niels (Peter) Hertzberg Larsen, który w 1855 roku, po wielu podróżach, przybył do Melbourne, gdzie trwała gorączka złota. W Australii spotkał Luisę Albury, którą poślubił 7 lipca 1866 w Mudgee. Miał wówczas 32 lata, podczas gdy jego żona 18. Ich nazwisko uległo anglicyzacji i zostało przekształcone na Lawson.
Henry był pierwszym z czwórki ich dzieci. Ze względu na częstą nieobecność ojca, spadało na niego wiele obowiązków związanych z opieką nad rodzeństwem. Był przy tym dzieckiem nieśmiałym i introwertycznym. W 1876 roku zaczął uczęszczać do publicznej szkoły w Eurunderee. W tym samym roku infekcja ucha spowodowała, że częściowo utracił słuch. Wada ta pogłębiała się przez następne pięć lat i doprowadziła do tego, że Henry Lawson był już głuchy jako czternastolatek.
Przez pewien czas pomagał ojcu, który pracował na budowach w okolicach Gór Błękitnych. W tym czasie jego matka wyprowadziła się do Sydney, gdzie udzielała się w ruchu feministycznym i sufrażystowskim. W 1883 wezwała syna do siebie. Henry podjął pracę malarza pokojowego, a równocześnie starał się uzupełnić edukację na kursach wieczorowych. Nie udało mu się jednak zdać egzaminów.
W tym czasie podjął pierwsze próby literackie, pod wpływem znajomych matki jego pierwsze wiersze były zaangażowane politycznie. Pierwszym opublikowanym utworem był wiersz A Song of the Republic, który ukazał się w czasopiśmie The Bulletin 1 października 1887. W 1891 roku Gresley Lukin zaproponował mu pracę w wydawanym w Brisbane czasopiśmie Boomerang. Lawson przeniósł się do Brisbane i publikował zarówno w Boomerang, jak i wydawanym przez Williama Lane'a The Worker. W październiku 1891 Boomerang, ze względu na problemy finansowe, zrezygnował z jego usług i Lawson wrócił do Sydney.
W latach 1890–1895 był związany z Mary Gilmore, w jej wspomnieniach pojawia się nawet wzmianka o nieoficjalnych zaręczynach, nie zachowały się jednak żadne dowody ich planów małżeńskichBiografia Mary Gilmore w Australian Dictionary of Biography.
W 1892 roku The Bulletin wysłał go w podróż z do Bourke, która zaowocowała licznymi utworami m.in. krytykującymi romantyczną wizję australijskiego buszu, reprezentowaną przez Banjo Patersona.
15 kwietnia 1896 poślubił Berthę Bredt (1876-1957), córkę wpływowej działaczki politycznej Berthy McNamara. Mieli dwoje dzieci – Josepha i Berthę. Małżeństwo nie było szczęśliwe. W kwietniu 1903 Bertha złożyła wniosek o separację.
Lawson był alkoholikiem. Kilkakrotnie przebywał w szpitalu psychiatrycznym. W 1902 roku usiłował popełnić samobójstwo. Był kilkakrotnie aresztowany za zaleganie ze spłatą alimentów na dzieci. Gdy stał się praktycznie niezdolny do samodzielnego funkcjonowania, zaopiekowała się nim przyjaciółka – Isabel Byers. W 1920 roku Commonwealth Literary Fund przyznał mu zasiłek w wysokości 1 funta tygodniowo. Zmarł w wyniku udaru mózgu 2 września 1922. Został pochowany 4 września 1922 na Waverley Cemetery. Jego pogrzeb miał charakter pogrzebu państwowego, dotąd zastrzeżonego dla gubernatorów i wysokich urzędników państwowych.
Twórczość Short Stories in Prose and Verse (1894, zbiór opowiadań i wierszy) While the Billy Boils (1896, opowiadania) In the Days When the World was Wide and Other Verses (1896, wiersze) Verses, Popular and Humorous (1900, wiersze) On the Track (1900, opowiadania) Over the Sliprails (1900, opowiadania) On the Track, and, Over the Sliprails (1900, opowiadania) Popular Verses (1900, wiersze) Humorous Verses (1900, wiersze) The Country I Come From (1901, opowiadania) Joe Wilson and His Mates (1901, opowiadania) Children of the Bush (1902, opowiadania, wiersze) When I Was King and Other Verses (1905, wiersze) The Elder Son (1905, wiersze) When I Was King (1905, wiersze) The Romance of the Swag (1907, opowiadania) Send Round the Hat (1907, opowiadania) The Skyline Riders and Other Verses (1910, wiersze) The Rising of the Court and Other Sketches in Prose and Verse (1910, opowiadania, wiersze) For Australia and Other Poems (1913, wiersze) Triangles of Life and Other Stories (1913, opowiadania) My Army, O, My Army! and Other Songs (1915, wiersze) Song of the Dardanelles and Other Verses (1916, wiersze) Selected Poems of Henry Lawson (1918, wiersze)
Przypisy
Bibliografia Biografia w Australian Dictionary of Biography Henry Lawson – the man, his work and the legend na stronie State Library New South Wales
Kategoria:Australijscy poeci Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1922