mały|Dom Walentego i Ludwika Danielaków w Zdunach (Rynek). W tym domu Ludwik Danielak mieszkał w latach 1924–1938 mały|Spotkanie szachistów w klubie Giermek, Zduny 1931. Ludwik Danielak czwarty od lewej w rzędzie stojącym Ludwik Danielak (ur. 24 sierpnia 1909 w Piaskach, zm. 7 września 1939 w Modlnej) – pocztowiec, harcerz, współtwórca i organizator harcerstwa powiatu krotoszyńskiegoZbiór wspomnień Moje harcerstwo, opracowany przez dh. Stanisława Rytera z lat 1925–1939, potwierdzający, że Ludwik Danielak organizował VIII drużynę harcerską im. Zawiszy Czarnego na terenie Zdun, a później pełnił rolę instruktora harcerskiego, wyrażając zgody na zakładanie kolejnych drużyn i wspierając finansowo harcerzy z powiatu krotoszyńskiego, s. 5–6, Zdunowski Ośrodek Kultury – Izba Muzealna., szachista, aktor. Działacz społeczny i patriota. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939. Ofiara zbrodni niemieckich na pocztowcach w 1939 rokuŁ. Cichy, „Nigdy nie zdjął swojego munduru”, cykl „Nasza Historia”, „Życie Krotoszyna”, nr 23/36, 9.06.2015, s. 22.. Syn Walentego Danielaka.
Rodzina Ludwik Danielak urodził się w Piaskach 24 sierpnia 1909 roku, w patriotycznej rodzinie mieszczanina, restauratora, radnego Zdun, oraz radcy majątku LipskichOrędownik Ostrowski, nr 73, 13 września 1922, Lista mianowanych na Urząd Radcy s. 1, poz. 12. – Walentego Danielakazduny.wordpress.com. i Antoniny Krysiak. W połowie 1924 roku rodzina Walentego Danielaka przeprowadziła się do Zdun.
Miał trzy siostry: Helenę, Ewę i Mariannę. Jego siostra Ewa Danielak była członkinią Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży oraz zastępową w drużynie harcerskiej Danielaka, a potem Józefa Podemskiego i Franciszka Jerzego Jaskulskiego.
Stryj Ludwika, Józef Danielak, był właścicielem Domu Handlowego w miejscowości Wanne (Westfalia – Niemcy) oraz kilku posiadłości w Wielkopolsce. Józef Danielak był także aktywnym członkiem leszczyńskiego Bractwa Kurkowego, pełniąc z początku funkcję przewodniczącego komisji rewizyjnej, a w 1938 roku został członkiem i II Rycerzem Majestatu BractwaKurkowe Bractwo Strzeleckie w Lesznie 1627–1947, Eugeniusz Śliwiński, część 2, s. 51.. Danielakowie utrzymywali z możnymi i przemysłowcami dobre kontakty, polegające nie tylko na współpracy handlowej, czy przemysłowej, ale przede wszystkim na działalności patriotycznej i społecznej.
Najmłodszy stryj Ludwika, też Ludwik Danielak (ur. 1902), był aktywnym powstańcem wielkopolskim. Został odznaczony Wielkopolskim Krzyżem Powstańczymzob. Lista odznaczonych Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym, http://powstancy-wielkopolscy.pl/search. Jego stryj Ludwik brał czynny udział w Powstaniu wielkopolskim 1918 / 1919 roku - od dnia 13.11.1918 do dnia 12.2.1919 roku jako ochotnik z bronią w ręku. Wziął udział między innymi w oswobodzeniu miasta Skalmierzyce i okolicach pod dowództwem Idziora Józefa. W czasie II wojny światowej działał aktywnie w partyzantce. W maju 1944 roku został aresztowany przez Gestapo i dnia 28.6.1944 zamordowany w Kaliszu i pochowany na tamtejszym cmentarzu katolickimzaświadczenie dowódcy kompanii Idziora Józefa z dnia 29 grudnia 1933 roku.
W 1933 roku Ludwik Danielak zawarł związek małżeński z Anną ze Świtalskich, pochodzącą z Gniezna. Miał dwoje dzieci: Romana Danielaka (1935–2015) i Krystynę Nawrocką (1936–2008). W 1938 roku rodzina Ludwika i Anny Danielaków przeniosła się ze Zdun do Krotoszyna.
Działalność patriotyczna i społeczna w latach 1923–1939
mały|W przerwie ćwiczeń wojskowych w Krakowie i Wieliczce – 1932. W tle piekarnia krakowska. Ludwik Danielak pierwszy z prawej z bronią obok dzieci alt=Ludwik Danielak w czasie szkolenia wojskowego w Mierzniewie 1936 rok|mały|Ludwik Danielak (pierwszy z prawej w rzędzie stojącym) w czasie szkolenia wojskowego w Mierzewie 1936 rok (spotkanie na Zamku hrabiego Szembeka). W spotkaniu tym uczestniczyli także harcerze z okolic Gniezna W 1923 roku Ludwik ukończył Szkołę Realną w Ostrowie Wielkopolskim. W 1924 roku wraz z rodziną przeprowadził się z Lewkowa do Zdun.
W 1925 roku Danielak zorganizował tzw. harcerstwo pro-obronne w Zdunach. W tym czasie wspierał finansowo swoją drużynę harcerską przy pomocy funduszy swojego ojca Walentego. Takie działania nie znalazły akceptacji niemieckich mieszkańców przygranicznych Zdun. Ludwik Danielak mimo presji Niemców, kontynuował działalność harcerską w ramach nielegalnej struktury do 1928 rokuŁ. Cichy, „Walenty Danielak patriota i społecznik”, Życie Krotoszyna nr 59, 17.11.2015, s. 23.. Jako pierwszy zorganizował harcerski zastęp żeński. Wspomnienia jednego z zastępowych tej drużyny – Stanisława Rytera dowodzą, że Ludwik Danielak był współpracownikiem i wychowawcą wielu późniejszych żołnierzy wyklętych takich np. jak: Franciszek Jerzy Jaskulski, Jan Matuszczyk, czy Czesław BardzikZbiór wspomnień Moje harcerstwo, opracowany przez dh. Stanisława Rytera, dotyczący harcerstwa w powiecie krotoszyńskim z lat 1925–1939, s. 4–9, Zduny 1958, Izba Muzealna w Zdunach.zob. sprawozdanie z działalności harcerskiej, S. Rytter (Maszynopis) 1943-1954, Izba Muzealna ZOK w Zdunach, s. 5.
W 1927 roku Danielak został szachistą wielkopolskiego klubu Giermek ZdunyBaczność szachiści, Krotoszyński Orędownik Powiatowy nr 16/1938r, 23 lutego 1938 r. (od 1935 roku Ludwik Danielak reprezentował barwy KKSz Krotoszyn – reprezentował powiat krotoszyński w rozgrywkach na szczeblu wojewódzkim, a od 1938 roku barwy OKSz Skoczek Ostrów WielkopolskiP. Dudziński, Historia szachów na Ziemi Ostrowskiej. 80 lat szachów klubowych w Ostrowie Wielkopolskim 1930-2010, Ostrów Wielkopolski 2010, s. 2 i s. 16.). W 1928 roku ukończył Gimnazjum w Krotoszynie.
Od 1928 roku był działaczem Towarzystwa Obywateli Polskich w Zdunach. Organizacja ta wspierała młodzież południowej Wielkopolski w organizacji obozów patriotycznych – w tym także harcerzy. W okresie 1929–1930 odbył służbę wojskową. Od 1930 roku był funkcjonariuszem-pocztowcem na stanowisku starszego asystenta Poczty Polskiej w Krotoszyniezduny.wordpress.com, aut. Łukasz T. Cichy.. W latach 1930–1939 był koordynatorem harcerskim w południowej części Wielkopolski. Od 1931 roku był aktorem amatorskiego teatru pocztowego w KrotoszynieMuzeum Poczty Polskiej i Telekomunikacji we Wrocławiu, sygn. MPiT-P-VII-780..
Dom Danielaków był w latach 30. XX wieku, ostoją patriotyzmu. Tam organizowano patriotyczne wieczornice, występy chóru „Harmonia”, zbiórki harcerskie, turnieje szachowe, szkolenia oficerów 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej z Krotoszyna oraz ludności Zdun (przedstawiciele kadry oficerskiej 56 pp. Wielkopolskiej z Krotoszyna byli częstymi gośćmi w domu Danielaków, gośćmi byli także oficerowie Biura Wojskowego Poczty i Telegrafów: ppłk Adam Paciorek, mjr Mieczysław Michoniewski i kpt. Adam Gac oraz kadra oficerska z KaliszaAndrzej Potocki i ppor. Mirosław Grodzicki (komp. Łączności 25 DP) i por. Hipolit Puchaczewski z Dowództwa Łączności, IPMS Londyn, sygn. B.I.9c, sprawozdanie: „Dowództwo i łączność – obsada w 1939 roku”, ppłk W. Leonard, Londyn 1991)..
Wraz z ojcem, Walentym Danielakiem (który był współorganizatorem zbiórek na rzecz OPL oraz był indywidualnym subskrybentem pożyczki na rzecz Obrony Przeciwlotniczej Polski, wpłacając regularnie co miesiąc 100 zł na ten cel„Krotoszyński Orędownik Powiatowy” – Subskrybenci pożyczki OPL – mieszkańcy Zdun, wyd. Krotoszyn, nr 39, 17 maja 1939 roku, s. 2)., Ludwik organizował zbiórki pieniężne na rzecz Funduszu Obrony Narodowej (FON) oraz Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Polski w 1939 roku. Był też działaczem Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP) oraz Przysposobienia Wojskowego (PW). W latach 1936–1939 pełnił funkcję dowódcy pododdziału pocztowego Przysposobienia Wojskowego w Krotoszynie. W 1939 roku uczestniczył w kampanii wrześniowej 1939 roku w stopniu kapralKurier Zdunowski, nr 37, 22.12.2014, wyd. Zdunowski Ośrodek Kultury..
Udział w kampanii wrześniowej 1939 roku mały|Grupa słuchaczy kursu wojskowego podczas egzaminów z topografii i łączności w Zdunach – 1937. Na fotografii Ludwik Danielak trzeci od lewej w pierwszym rzędzie stojącym. Na zdjęciu – pierwszy z prawej, wychowanek Ludwika Danielaka Kazimierz Wieczorek 31 sierpnia 1939 roku w budynku Poczty Polskiej w Krotoszynie odbyła się odprawa wszystkich pracowników Poczty Polskiej w Krotoszynie oraz przedstawicieli poczt z Ostrowa Wielkopolskiego i Kalisza, w obecności naczelnika Józefa Starazdasa (pracownicy poczty zebrali się wcześniej wzorem delegata i zespołu MPiT, który wszedł w skład Sztabu Naczelnego Dowództwa Łączności w dniu 15 sierpnia 1939 roku)Sprawozdanie mjr. inż. A.Krzyczkowskiego – dyrektora Departamentu Technicznego MPiT działającego na potrzeby wojska – nr CAW 1.1062/39., jego zastępcy Aleksandra Staszko i przedstawicieli wojska (w odprawie wzięli udział także wojskowi z 56 pp. wielkopolskiej z Krotoszyna).
Jako funkcjonariusz Poczty Polskiej Ludwik Danielak we wrześniu 1939 roku realizował zadania na rzecz obronności państwa takie, jak: zadania specjalne, dozorowanieP. Bauer, B. Polak, Armia Poznań 1939, Udział ludności cywilnej w przygotowaniach obronnych (kwiecień – sierpień 1939 r.), KAW, Poznań 1987 r., s. 16., obserwacje powietrzne lotnictwa npla i przekazywanie informacji do Głównej Zbiornicy Dozorowania (Centralna Zbiornica Dozorowania w Warszawie zbierała meldunki z całego kraju o przelatujących samolotach obcego państwa. Informacje przekazywano przez telefon, telegraf lub przez kurierów, którzy przekazywali informacje z danej godziny telefonicznie najpierw do zbiornicy w regionie, a potem do centraliCAW, Sztab Lotniczy Sztabu Głównego, sygn. I.303.10.30, Inspektorat OPP. Organizacja służby dozorowania z 23.03.1939 r., znajdującej się w 1939 roku przy ul. Nowogrodzkiej w Warszawie).
W sytuacjach zagrożenia przejęciem łączności przez Niemców, zadaniem ekstremalnym było niszczenie linii telefonicznych i centrali, które było dopuszczalne tylko w przypadku pozostawienia jej bez ochrony pracowników poczty, w sytuacji zajęcia terytorium przez Niemców, w celu uniemożliwienia wrogich działań podsłuchowych, oraz wykorzystania ich w działaniach wojskowych przeciwko Polsce (taka sytuacja miała miejsce 7 września 1939 roku w rejonie Ozorków – Modlna – Sokolniki)Załącznik do zeznań mjr. inż. A. Krzyczkowskiego – Studium łączności w Kampanii Polskiej 1939 roku, rozdział II, nr B I gc/2, s 38-45. przed Bitwą nad Bzurą w rejonie operowania 24 dywizji niemieckiej pod dowództwem Generalleutnanta Friedricha Olbrichta. Wykonywał też zadania kurierskie.
Organizacja służby dozorowaniaSprawozdanie ppłk. J. Stebelskiego CAW nr 1.118/40, s. 28. w praktyce opierała się głównie na nielicznych pracownikach pocztowych, członkach Przysposobienia Wojskowego i harcerzachIPMS, sygn. B.I.102/A, relacja gen. bryg. J. Zająca.. Ludwik Danielak był ochotnikiem (6 maja 1939 r. zapoczątkowano akcję zapisów ochotniczych do tzw. zadań specjalnych. Z Wielkopolski zgłosiło się kilkuset ochotników, wśród nich wg relacji współpracowników i rodziny był Ludwik Danielak)P. Bauer, B. Polak, Armia Poznań 1939, wyd. KAW 1987 r., s. 15. w służbie dozorowaniaCAW, Biuro Inspekcji Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych (GISZ), sygn. I.302.4.2041, Sprawozdanie Inspektora Obrony Powietrznej. Służba dozorowania, niedomagania z 1939 r.; ibidem, sygn. I.302.4.57, Sprawozdanie Inspektora Obrony Powietrznej Państwa dla Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych w sprawie stanu obrony przeciwlotniczej oraz ibidem, I.320.4.2021, Pismo Komendanta Głównego PP do dyrektora Biura Wojskowego MSW z 23.3.1939 r., w sprawie niedomagań w służbie dozorowania..
1 września 1939 roku Centrum Dyspozycyjne w Starostwie Powiatowym w Krotoszynie otrzymało zaszyfrowany rozkaz ewakuacji wszystkich urzędników państwowych. Szef tego Centrum, Leon Kałużny, zarządził przygotowywanie specjalnego pociągu ewakuacyjnego, potrzebnego do wykonania tego zadaniaRzecz Krotoszyńska, nr 35(1010), 2.09.2014 r., „1 września 1939 roku. Zapis Wydarzeń”..