Zamek Crottorf (niem. Schloss Crottorf) – liczący 400 lat zamek wodny, otoczony obronnym murem oraz fosą i wodami stawu, położony w pobliżu miejscowości Friesenhagen w gminie Altenkirchen (północno-wschodnia część Nadrenii-Palatynatu), należący do arystokratycznego rodu Hatzfeldt-Wildenburg-Dönhoff.
Położenie Zamek Crottorf znajduje się w Wildenburger Land, 2 km na zachód od miejscowości Friesenhagen, w północno-wschodniej części Nadrenii-Palatynatu, w pobliżu jej granicy z Nadrenią Północną-Westfalią (gmina Altenkirchen). Friesenhagen leży w dolinie Wisser Bach, dopływu rzeki Sieg, płynącej meandrami po łagodnych zboczach, pokrytych lasami.
Właścicielem lasów jest od 1969 roku Hermann Graf von Hatzfeldt-Wildenburg-Dönhoff (ur. 1941 w Królewcu w Prusach Wschodnich), największy właściciel prywatnych lasów w Nadrenii-Palatynacie i Brandenburgii. Hermann Hatzfeldt jest zainteresowany polityką ekologiczną, a zwłaszcza gospodarką leśną – w roku 1998 został wyróżniony tytułem „Ekomenedżera Roku” (niem. Ökomanager des Jahres).
Historia zamku Pierwsza wzmianka o miejscu, w którym powstał zamek, pochodzi z roku 1326. Wymieniana jest „farma Crottorf”, jako dom rodziny Selbach. W 1288 roku jej właścicielem był Eberhard von Selbach lub von Krutdorf.
W połowie XVI w. właścicielem był Johann von Selburg, który w 1542 roku przekształcił zabudowania w obiekt nazywany Wasserschloss (zamek na wodzie). thumb|left|80px|Herb rodu Hatzfeld-Wildenburg
W 1560 roku jedyna córka Johanna von Selburg, Catharina (dziedziczka Krottorf), wyszła za mąż za Wilhelma von Hatzfeld z Wildburga; zgodnie z prawem Crottorf przeszedł na własność rodziny Hatzfeldt-Wildenburg (od 1635 roku rodzina hrabiowska, od 1870 – książęta pruscy).
Zamek w Crottorf intensywnie rozbudowywano. Łączył funkcję obronną z mieszkalną i gospodarczą. Całość odcięto od otoczenia murem obronnym z okrągłymi wieżami i otworami strzelniczymi, fosą i wodami stawu (176×120 m). Budynek bramny powstał w 1685 roku. Wnętrza zamku zostały ozdobione m.in. stiukami, które wykonał w 1661 roku Domenico Rosso. Wyraził on swój podziw dla Wasserschloss w słowachSzczegółowe opisy obiektu i jego historii zawierają liczne publikacje, m.in. (cyt. według de.wikipedia.org): Margot Bitterauf-Remy: Die Kunstdenkmäler des Kreises Altenkirchen (= Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz. Band 16, Abt. 1). L. Schwann, Düsseldorf 1935, s. 48–58 Gerhard Ebel: Schloß Crottorf (Rheinland). Kleiner Führer durch die Burghöfe und Mitteilungen aus der Chronik des Schlosses. 13. Auflage. [Weyandt], [Hilchenbach] 1984 Jens Friedhoff: Schloss Crottorf. Kleiner Führer zur Geschichte des Schlosses und seiner Bewohner. Hatzfeld-Wildenburg’sche Verwaltung, Wissen 2002 Jens Friedhoff: Theiss-Burgenführer Sauerland und Siegerland. Theiss, Stuttgart 2002, , s. 52–55 Paul Lehfeldt: Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Coblenz. (= Die Bau- und Kunstdenkmäler der Rheinprovinz). L. Voss & Cie., Düsseldorf 1886, s. 103–105 Friedrich Tucholski: Crottorf und Friesenhagen (= Rheinische Kunststätten, Heft 1). Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz, Neuss 1964.:
thumb|center|490px
W 1990 roku na trawniku jednego z tarasów otaczających zamek ustawiono pomnik ku czci uczestników zamachów na Adolfa Hitlera – rzeźbę Alexandra Libermana. Pomnik ufundowała Marion Dönhoff, która mieszkała w zamku w ostatnim okresie życia (zmarła w Crottorf 11 marca 2002). W czasie II wojny światowej miała przyjaciół wśród uczestników Kręgu z Krzyżowej. Jednym ze skazanych na śmierć po nieudanej Operacji Walkiria (20 lipca 1944) był Heinrich von Lehndorff, spokrewniony z Marion Dönhoff.
Współczesność thumb|240px|Fragment wewnętrznego dziedzińca w 2015 roku
Hrabia Hermann i jego żona, Angelika Gräfin Hatzfeldt-Wildenburg mieszkają w wewnętrznej części zamku. Nie zatrudniają służby. Mają troje dorosłych dzieci, które opuściły rodzinny dom. Następcą obecnego właściciela zamku ma być jego siostrzeniec, Graf Mikołaj (jest żonaty, ma czworo dzieci).
Część wewnętrzna obiektu nie jest udostępniana zwiedzającym. Zewnętrzny dziedziniec i znajdujące się tam obiekty są otwarte dla turystów od 1 kwietnia do 31 października w piątki, soboty i niedziele, w godz. 11–18. Przy wejściu można zakupić przewodnik (28 stron). Zwiedzanie jest bezpłatne dla dzieci (do 14 lat) w towarzystwie osoby dorosłej i ulgowe dla grup. Turyści zwiedzający zamek oraz amatorzy pieszych i rowerowych wędrówek po otaczających go lasach mogą korzystać z wyżywienia i zakwaterowania w pobliskich miejscowościach, np. w Krottorfie, Freudenbergu, Friesenhagen.
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Hubert Hilgers, 2006-05-18: Viele neue Friesenhagen- und Ruhrgebiet-Panoramen
Kategoria:Zamki w Nadrenii-Palatynacie