Adam Michał Ludwik Gonzaga Marek Zamoyski (ur. 18 czerwca 1873 w Podzamczu, zm. 23 października 1940) – hrabia, ziemianin, II ordynat kozłowiecki, wojskowy, działacz społeczno-polityczny.
Życiorys W 1892 ukończył Stand-Gimnazjum w Rydze. Podczas pobytu w Rydze zetknął się z niemiecką szlachtą nadbałtycką, poznał jej zwyczaje oraz pragmatyczne podejście do życia. W l. 1893/1894 odbył służbę wojskową w 39. Narwskim Pułku Dragonów. Naukę kontynuował jako wolny słuchacz w „Szkole Leśnej” (Królewskiej Saskiej Akademii Leśnej w Tharandt k. Drezna). W początkowym okresie wojny rosyjsko-japońskiej Zamoyski organizował w Warszawie szpital dla powracających z wojny zmobilizowanych Polaków, za to był odznaczony przez Rosyjski Czerwony Krzyż. Następnie wziął udziału w ekspedycji sanitarnej na Daleki Wschód do Mandżurii i Wschodniej Syberii, na terenie objętym działaniami wojennymi przebywał od 8 IV do XII 1904Rafał Dobrowolski, Adam Michał Ludwik Gonzaga Marek Zamoyski (1873–1940), [w:] Słownik Biograficzny Polskiego Obozu Narodowego, t.6, red. K. Kawęcki, Warszawa 2024.. W czasie I wojny światowej kornet Lejb-Gwardyjskiego Pułku Ułanów Jego Wysokości (z 30.12.1914) i adiutant wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa, później rotmistrz i fligel-adiutant cara Mikołaja II RomanowaВоенный дневник великого князя Андрея Владимировича Романова, w: «Октябрь» №4, 1998 (ros.)., a następnie łącznik z attaché wojskowymi innych państw. Współdziałał przy tworzeniu Armii Polskiej we Francji i podczas organizacji plebiscytu na Warmii i Mazurach. Uczestnik powstań na Górnym Śląsku.
W 1922 roku posiadał majątki ziemskie o powierzchni 13 660 haWojciech Roszkowski: Lista największych właścicieli ziemskich w Polsce w 1922 r., w: „Przegląd Historyczny”, 1983, T. 74, Nr 2, s. 285..
Adam Zamoyski był założycielem i prezesem wielu organizacji i stowarzyszeń, m.in. prezesem Zjednoczenia Polskich Stowarzyszeń w Rzeczypospolitej (1918–1924), prezesem Resursy Obywatelskiej, prezesem Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego, wiceprezesem Ligi Obrony Powietrznej Państwa, prezesem Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce (1923–1936), prezesem Międzynarodowej Federacji Gimnastycznej (1935–1940), wiceprezesem Związku Sokolstwa Słowiańskiego. Od 1919 piastował prezesurę Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Angielskiej, funkcja, ze względu na negatywny stosunek rządu brytyjskiego wobec polskich aspiracji terytorialnych i opowiedzenie się Londynu w po stronie Ukraińców w toczącym się konflikcie zbrojnym o Małopolskę Wschodnią, nie przynosiła mu splendoru, raczej stała się źródłem problemów i ironicznych komentarzyRafał Dobrowolski, Adam Michał Ludwik Gonzaga Marek Zamoyski (1873–1940), [w:] Słownik Biograficzny Polskiego Obozu Narodowego, t. 6, red. K. Kawęcki, Warszawa 2024., zasiadał także w pierwszym zarządzie Polskiego Białego Krzyża, był członkiem Towarzystwa Resursy Kupieckiej.
Rodzina Syn Stanisława Kostki i Róży Marii z hr. Potockich, mąż Marii Pelagii z hr. Potockich, ojciec Aleksandra Leszka, Michała i Heleny.
Odznaczenia Krzyż Walecznych Krzyż Powstańczy za Górny Śląsk Odznaka Honorowa I Polskiego Legionu w Rosji Odznaka I Korpusu Polskiego w Rosji (nr 2714) Odznaka Ofiarnych O.K.O.P. (nr 1216) Odznaka Miecze Hallerowskie Order Świętego Włodzimierza IV klasy z mieczami i kokardą (Rosja) Order Świętej Anny II klasy z mieczami (Rosja) Order Świętego Stanisława II klasy (Rosja) Medal za wojnę rosyjsko-japońską 1905 (Rosja) Medal Rosyjskiego Czerwonego Krzyża 1905 (Rosja) Odznaka Rosyjskiego Czerwonego Krzyża (Rosja) Krzyż Oficerski Orderu Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny z Palmą (Francja) Krzyż Wojskowy (Wielka Brytania) Krzyż Oficerski Orderu Orła Białego z mieczami (Serbia) Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy z mieczami (Rumunia) Krzyż Oficerski Orderu Lwa i Słońca (Persja) Wielka Wstęga Orderu Portretu Władcy (Persja) Wielka Wstęga Orderu Świętego Sawy (Jugosławia) Wielka Wstęga Orderu Zasługi Cywilnej (Bułgaria) Krzyż Komandorski I Klasy Orderu Białej Róży (Finlandia)
Przypisy
Kategoria:Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Mieczami Hallerowskimi Kategoria:Odznaczeni Odznaką Ofiarnych O.K.O.P. Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – Oficerowie Legii Honorowej Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojennym (Francja) Kategoria:Polacy odznaczeni Krzyżem Wojskowym (Wielka Brytania) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Lwa i Słońca Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Portretu Władcy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Włodzimierza Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Zasługi Cywilnej Kategoria:Polacy w wojnie rosyjsko-japońskiej Kategoria:Polscy ziemianie (II Rzeczpospolita) Kategoria:Powstańcy śląscy Adam Michał Ludwik Kategoria:Urodzeni w 1873 Kategoria:Zmarli w 1940