Manot 1 – skamieniałość sklepienia czaszki ludzkiej mająca cechy anatomii współczesnego człowieka; znaleziona na terenie obecnego Izraela55,000-Year-Old Skull Fragment May Be Linked to 1st Europeans.. Stanowi ona egzemplarz części szkieletu wymarłych ludzi z Manot, którzy w okresie środkowego paleolitu zamieszkiwali jaskinię Manot (stąd ich nazwa) położoną w Zachodniej Galilei. Szczątki zostały odkryte w 2008 roku, a ich naukowy opis został opublikowany 28 stycznia 2015 w elektronicznym wydaniu NatureLevantine cranium from Manot Cave (Israel) foreshadows the first European modern humans.. Datowanie izotopowe oszacowało wiek okazu na 54 700 lat, co oznacza, że jest to najstarsza znana skamieniałość należąca do człowieka współczesnego. Jest to ponadto jeden z dowodów potwierdzających słuszność teorii wyjścia z Afryki55,000-Year-Old Skull Fossil Sheds New Light on Human Migration out of Africa.. Analiza genów wskazuje na fakt krzyżowania się przodków współczesnych ludzi z innymi gatunkami człowieka, takimi jak neandertalczyk.
Odkrycie Manot 1 został odkryty w jaskini Manot wraz z odkryciem samej jaskini w 2008 roku. Miejsce to znajduje się w Zachodniej Galilei, około dziesięciu kilometrów na północ od stanowiska w jaskini Hayonim i około pięćdziesięciu kilometrów na północny wschód od góry Karmel. Odkrycia dokonano przypadkowo, kiedy spycharka przedziurawiła sklepienie jaskini podczas prac budowlanych. Pracujący na Uniwersytecie Hebrajskim archeologowie z oddziału badającego jaskinie zostali niezwłocznie poinformowani, po czym przeprowadzili badania wstępne. Obok fragmentu czaszki znalezione zostały inne ludzkie szczątki, a także kamienne narzędzia i kawałki węgla drzewnego. Wśród narzędzi znaleziono ostrza lewaluaskie, dłuta, pięściaki i narzędzia oryniackie. Nieopodal znajdowały się szczątki daniela zwyczajnego, jelenia szlachetnego, gazeli górskiej, konia, tura, hieny i niedźwiedziaManot Cave.. Znalezione eksponaty zostały przeniesione do Izraelskiego Urzędu Starożytności, który również przeprowadził badanie jaskini. W 2010 Urząd zorganizował gruntowne prace wykopaliskowe. Badania prowadzone były we współpracy archeologów Uniwersytetu Hebrajskiego, Uniwersytetu Telawiwskiego, Służby Geologicznej Izraela, Instytutu Zinmana Uniwersytetu Hajfy, Instytutu Nauki Weizmanna i Wydziału Archeologii Uniwersytetu Bostońskiego.
Opis Manot 1 jest okazem niemalże kompletnej czaszki dorosłego osobnika bardzo przypominającej czaszkę człowieka współczesnego. Objętość jego mózgu była stosunkowo niewielka – 1100 cm³. Rozmiar mózgu współczesnego człowieka to blisko 1400 cm³. Charakterystycznymi cechami okazu są: kość potyliczna w kształcie koka, kość ciemieniowa w kształcie łagodnego łuku, obecność wyrostka suprainiac fossa i wyraźna linia karku. Ten zespół cech jest pośredni pomiędzy anatomią późnych gatunków ludzi z Afryki a budową ludzi z okresu paleolitu górnego zamieszkujących Europę. Manot 1 znacznie różni się od innych wymarłych gatunków ludzi żyjących w sąsiednim Lewancie. Odkrywcy okazu podsumowują zebrane dane, wnioskując:
Znaczenie w ewolucji człowieka Manot 1 jest najstarszym okazem człowieka współczesnego żyjącego poza Afryką. Datowanie metodą uranowo-torową szacuje jego wiek na 54 700 lat. Potwierdza to autentyczność teorii wyjścia z Afryki, czyli tego, że ludzie współcześni pochodzą z Afryki i wyemigrowali z niej około 60 000 – 70 000 lat temuAncient skull shows modern humans colonized Eurasia 60-70,000 years ago.. Jak dotąd hipoteza ta była udowadniana jedynie na podstawie badań genetycznychOut-of-Africa migration and Neolithic co-expansion of Mycobacterium tuberculosis with modern humans.The Dawn of Human Matrilineal Diversity.. Istnieje prawdopodobieństwo, iż Manot 1 należał do przodków ludzi współczesnych, którzy rozpoczęli zasiedlanie EuropySkull Fossil Offers New Clues on Human Journey From Africa.. Okres jego występowania jest zbieżny z epoką życia innego wymarłego człowieka – neandertalczyka. Obydwa gatunki żyły zatem w bliskim sąsiedztwie na terenach południowego Lewantu. Fakt ten sugeruje możliwość krzyżowania się Manot 1 i neandertalczyka, choć jak na razie jedynym dowodem potwierdzającym to założenie są porównawcze badania genetyczneThe Date of Interbreeding between Neandertals and Modern Humans.Apparent Variation in Neanderthal Admixture among African Populations is Consistent with Gene Flow from Non-African Populations.. Szacuje się, iż współcześni ludzie dzielą nawet od 2% do 4% genów z neandertalczykami. W 2014 r. znaleziono na Syberii skamieniałość współczesnego człowieka (mężczyzny), której wiek oszacowano na 45 000 lat. Sekwencja jego genów wykazała, że jego przodkowie krzyżowali się z neandertalczykami około 52 000 – 58 000 lat temuGenome sequence of a 45,000-year-old modern human from western Siberia.. Nie istnieje jednakże żaden materialny dowód na bliskie występowanie człowieka i neandertalczyka w okresie tegoż domniemanego krzyżowania się obu gatunków. Manot 1 stanowi pierwszy niepodważalny dowód takiej bliskości w owym czasie. Wydobywanie i sekwencjonowanie DNA ze szczątków może potwierdzić krzyżowanie się gatunków w tym okresie, jednak gorący klimat regionu utrudnia tego typu prace, gdyż wysoka temperatura przyśpiesza rozpad DNAThis skull may provide a new link between Neanderthals and modern humans.New Skull Could Be from Human Group that Interbred with Neanderthals..
Zobacz też anatomia porównawcza zwierząt ewolucja człowieka
Przypisy
Kategoria:Homininae Kategoria:Homo Kategoria:Wymarłe człowiekowate Kategoria:Wymarłe ssaki plejstocenu