thumb|Przekrój przez łodygę słonecznika porażonego Verticillium dahliae Verticillium dahliae Kleb.– gatunek grzybów należący do klasy Sordariomycetes. W Polsce ma status organizmu kwarantannowego.
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Verticillium, Plectosphaerellaceae, Glomerellales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.
Po raz pierwszy opisał go Heinrich Klebahn w 1913 r. Synonimy:
Występuje w postaci anamorfy, teleomorfa nie jest znana.
Morfologia Hodowany w temperaturze 23 °C na agarze z dekstrozą ziemniaczaną i na agarze słodowym tworzy grzybnię o białej lub śmietankowej barwie. Po pewnym czasie zmienia barwę na czarną w wyniku wytwarzania w starszych koloniach dużej ilości czarnych mikrosklerocjów. Konidiofory mniej lub bardziej wyprostowane, bezbarwne, rozgałęzione. Na każdej gałązce końcowej znajdują się 3-4 fialidy, niekiedy wtórnie dzielące się. Fialidy są zróżnicowanej wielkości, najczęściej mają długość 16–35 μm i grubość 1–2,5 μm. Konidia powstają pojedynczo na wierzchołkach fialid. Mają kształt od elipsoidalnego do półcylindrycznego, są bezbarwne, nieseptowane lub z jedną przegrodą. Rozmiar 2,5–8 × 1,5–3 μm u odmiany dahliae i 5–12,5 × 1,5–3,5 μm u odmiany longisporum (według Index Fungorum obydwie odmiany to synonimy).
Formą przetrwalnikową są ciemnobrązowej barwy mikrosklerocja. Chlamydospory nie są wytwarzane. Mikrosklerocja zbudowane są ze strzępek o barwie od ciemnobrązowej do czarnej, mają zmienny kształt i zmienne rozmiary 15–50 (100) μm. Mogą być kuliste, wydłużone lub nieregularnie kuliste. Strzępki są septowane, komórki jednojądrowe, Haploidalne.
Często Verticillium dahliae mylony był z Verticillium albo-atrum. Odróżnia się od niego obecnością prawdziwych, tworzących kolonie mikrosklerocjów, które przy wzroście temperatury do 30 °C stają się czarne. W tkankach roślinnych podstawowe człony konidioforów V. albo-atrum są brązowe, a jego konidia niemal dwukrotnie większe od konidiów V. dahliae. Dawniej V albo-atrum przypisywano główną rolę w wywoływaniu werticiliozy, według nowszych badań naukowych to V dahliae jest głównym patogenem tej choroby.
Verticillium tricorpus odróżnia się pomarańczową grzybnią oraz wytwarzaniem wszystkich form przetrwalnikowych: grzybni przetrwalnikowej, chlamydospor i mikrosklerocjów.
Występowanie i siedlisko Jest szeroko rozprzestrzeniony na kuli ziemskiej, głównie na obszarach o klimacie umiarkowanym i subtropikalnym. W tropikach spotykany jest bardzo rzadko.
Pasożyt i saprotrof roślin. Jest polifagiem i występuje na bardzo licznych gatunkach roślin, zarówno drzewiastych, jak i zielnych. Wywołuje u nich chorobę ogólnie nazywaną werticiliozą. Wśród roślin uprawnych są to werticilioza astra, werticilioza chmielu, werticilioza chrzanu, werticilioza chryzantemy, werticilioza drzew i krzewów owocowych, werticilioza gerbery, werticilioza liatry, werticilioza lilaka, werticilioza maliny, werticilioza słonecznika, werticilioza tojadu, werticilioza róży, werticilioza rzepaku, werticilioza truskawki, werticilioza zatrwianu, werticilioza ziemniaka, wśród roślin leśnych werticilioza drzew liściastych.
Przypisy
Kategoria:Plectosphaerellaceae Kategoria:Mykobiota Polski