thumb Komisariat Straży Granicznej „Rajcza” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-czechosłowackiej w latach 1928–1939.

Geneza Na wniosek Ministerstwa Skarbu, uchwałą z 10 marca 1920, powołano do życia Straż Celną. Proces tworzenia Straży Celnej trwał do końca 1922. Komisariat Straży Celnej „Ujsoły” i „Rycerka”, wraz ze swoimi placówkami granicznymi, weszły w podporządkowanie Inspektoratu Straży Celnej „Żywiec”.

W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski powołał komisariat Straży Granicznej „Rajcza” z podkomisariatem „Korbielów”, który przejął ochronę granicy od rozwiązywanego komisariatu Straży Celnej.

Formowanie i zmiany organizacyjne Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 Straż Graniczną. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 w sprawie organizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego dowódca Straży Granicznej gen. bryg. Stefan Pasławski przydzielił komisariat „Rajcza” do Inspektoratu Granicznego nr 17 „Biała” i określił jego strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 10 z 5 listopada 1929 w sprawie reorganizacji Śląskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski określił numer i nową strukturę komisariatu. Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę Straży Granicznej I linii „Rajcza” do Rycerki, a placówkę Glinka do m. Ujsoły. Rozkazem nr 1 z 27 marca 1936 w sprawach [...] zmian w niektórych inspektoratach okręgowych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski zniósł placówkę Straży Granicznej „Sól”. Rozkazem nr 3 z 8 września 1938 w sprawach reorganizacji jednostek na terenach Śląskiego, Zachodniomałopolskiego i Wschodniomałopolskiego okręgów Straży Granicznej, a także utworzenia nowych komisariatów i placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski, działając na podstawie upoważnienia Ministra Skarbu z 14 października 1938, przydzielił komisariat do Obwodu „Żywiec”. Rozkazem nr 5 z 3 marca 1939 w sprawie zmian organizacyjnych [...], komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma utworzył placówkę I linii „Sól” i zniósł placówkę I linii „Przegibek” i „Morgi”. Placówkę I linii „Zwardoń” z komisariatu „Rajcza” przydzielił do komisariatu „Istebna”.

Służba graniczna thumb|Mapa Inspektoratu „Bielsko” z naniesionymi szlakami i punktami przemytniczymi thumb|Szkic komisariatu „Rajcza” Sąsiednie komisariaty: komisariat Straży Granicznej „Istebna” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Czarny Dunajec” – 1928 komisariat Straży Granicznej „Jasnowice” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Korbielów” – listopad 1929

Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbypodkomisarzTadeusz ChmielowskiV 1928 –podkomisarzMikołaj Radochoński11 VI 1929 – był II 1933aspirantJan Krawiec29 III 1939 – Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikJózef Niedzielki1 V 1939 –

Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w kwietniu 1928: komenda – Rajcza podkomisariat Straży Granicznej „Jeleśnia” placówka Straży Granicznej I linii „Zwardoń” placówka Straży Granicznej I linii „Racza” placówka Straży Granicznej I linii „Morgi” placówka Straży Granicznej I linii „Glinka” placówka Straży Granicznej I linii „Złatna” placówka Straży Granicznej I linii „Korbielów” Górny placówka Straży Granicznej I linii „Głuchaczki” placówka Straży Granicznej II linii „Rycerka” Górna placówka Straży Granicznej II linii „Rajcza” placówka Straży Granicznej II linii „Jeleśnia” placówka Straży Granicznej II linii „Biała” thumb Organizacja komisariatu w listopadzie 1929 i w 1935: 4/17 komenda – Rajcza placówka Straży Granicznej I linii „Zwardoń” placówka Straży Granicznej I linii „Sól” → w 1936 zniesiona, w 1939 odtworzona placówka Straży Granicznej I linii „Rajcza” → w 1936 przeniesiona do Rycerki placówka Straży Granicznej I linii „Przegibek” → w 1939 zniesiona placówka Straży Granicznej I linii „Glinka” → w 1936 przeniesiona do Ujsoł placówka Straży Granicznej I linii „Morgi” → w 1939 zniesiona placówka Straży Granicznej I linii „Złatna” placówka Straży Granicznej II linii „Rajcza”

Przypisy

Bibliografia

(sygn.187/30 do 187/41.) (sygn.191/719.) (sygn.191/159.)

Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Formacje graniczne w Rajczy Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) rozmieszczone na granicy polsko-czechosłowackiej Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 17 „Biała”