Komisariat Straży Granicznej „Kartuzy” – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-gdańskiej w latach 1929–1939.
Formowanie i zmiany organizacyjne W drugiej połowie 1927 przystąpiono do gruntownej reorganizacji Straży Celnej. W praktyce skutkowało to rozwiązaniem tej formacji granicznej. Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną. Rozkazem nr 1 z 29 kwietnia 1929 w sprawie zmian organizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski powołał do życia i ustalił organizację komisariatu „Kartuzy”. Rozkazem nr 12 z 10 stycznia 1930 w sprawie reorganizacji Pomorskiego Inspektoratu Okręgowego komendant Straży Granicznej zarządził nową strukturę organizacyjną. Rozkazem nr 3/31 zastępcy komendanta Straży Granicznej płk Emila Czaplińskiego z 5 sierpnia 1931 przeniesiono placówkę II linii Egiertowo do Kameli. Tym samym zniesiono posterunek SG w Kameli. Zniesiono też posterunek detaszowany „Szymbark”. Rozkazem nr 2 z 4 czerwca 1932 w sprawach organizacyjnych komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przeniósł placówkę II linii „Chwaszczyno” do Kacka Wielkiego. Rozkazem nr 3 z 29 listopada 1933 w sprawach organizacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski przemianował placówki II linii „Kamela”,„Borcz”, „Żukowo” i „Wielki Kack” na placówki I linii. Rozkazem nr 3 z 23 czerwca 1934 w sprawach [...] tworzenia i zniesienia posterunków informacyjnych, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowski wyłączył placówkę I linii „Wielki Kack” z komisariatu Straży Granicznej „Kartuzy” i włączył w skład komisariatu Straży Granicznej „Gdynia”. Rozkazem nr 5 z 3 marca 1939 w sprawie zmian organizacyjnych [...], komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma przemianował placówkę I linii „Kamela” na „Egiertowo”.
Służba graniczna Sąsiednie komisariaty komisariat Straży Granicznej „Skarszewy” ⇔ komisariat Straży Granicznej „Gdynia” − 1930
Funkcjonariusze komisariatu Kierownicy/komendanci komisariatustopieńimię i nazwiskookres pełnienia służbykolejne stanowiskopodkomisarzJan Ostruszka12 VIII 1939 – Zastępcy komendanta komisariatustarszy strażnikNestor Chciej 23 IV 1939? –
Struktura organizacyjna Organizacja komisariatu w czerwcu 1929: komenda − Kartuzy placówka Straży Granicznej II linii „Egiertowo” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Szpon” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Kamela” placówka Straży Granicznej II linii „Borcz” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Borcz” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Łapin” placówka Straży Granicznej II linii „Stara Piła” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Stara Piła” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Kokoszki” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Maternia”
Organizacja komisariatu w styczniu 1930: komenda − Kartuzy placówka Straży Granicznej II linii „Egiertowo” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Szpon” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Szymbark” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Kamela” → w 1933 przemianowana na placówkę I linii placówka Straży Granicznej II linii „Borcz” → w 1933 przemianowana na placówkę I linii posterunek informacyjny Straży Granicznej „Skeszewo” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Łapin” placówka Straży Granicznej II linii „Żukowo” → w 1933 przemianowana na placówkę I linii posterunek informacyjny Straży Granicznej „Stara Piła” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Kokoszki” placówka Straży Granicznej II linii „Chwaszczyno” → w 1932 przeniesiona do Wielkiego Kacka → w 1933 przemianowana na placówkę I linii → w 1934 przeniesiona do komisariatu „Gdynia” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Wielki Kack” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Owczarnie” posterunek informacyjny Straży Granicznej „Kolibki”
Organizacja komisariatu w 1936: komenda −Kartuzy placówka Straży Granicznej II linii Kartuzy placówka Straży Granicznej I linii Kamela placówka Straży Granicznej I linii Borcz placówka Straży Granicznej I linii Żukowo
Przypisy
Bibliografia
(sygn.188/3 i 188/13.) (sygn.187/30 do 187/41.)
Kategoria:Komisariaty Straży Granicznej (1928–1939) Kategoria:Historia Kartuz Kategoria:Komisariaty Inspektoratu Granicznego nr 4 „Tczew”