Jan Malinowski (ur. 1 stycznia 1922 w Sitnie, zm. 21 maja 1994 w Warszawie) – polski geolog, specjalista w zakresie hydrogeologii.
Życiorys Młodość Jego rodzicami byli drobni rolnicy, Wojciech i Adela z domu Dwojakowska. Miał młodszą siostrę – Teresę. W 1936 ukończył Szkołę Podstawową w Sitnie i wstąpił do gimnazjum.
Po śmierci ojca utrzymywał do 1942 rodzinę. Do końca 1942, w czasie wysiedlania ludności polskiej z terenu Zamojszczyzny, tułał się z rodziną po miejscowościach nie objętych chwilowo wysiedleniami. Do lipca 1944 pracował u osadnika niemieckiego jako robotnik rolny, następnie przebywał w obozie pracy przymusowej na terenie wysiedlanym i ponownie pracował jako robotnik rolny.
Po wyzwoleniu podjął pracę na poczcie jako siła biurowa. W 1945 wyjechał na Ziemie Zachodnie do Wałbrzycha. Pracę otrzymał w Zjednoczeniu Przemysłu Koksochemicznego jako referent techniczny, gdzie pracował do 1947. W 1947 został przeniesiony do Zjednoczenia Przemysłu Nieorganicznego w Wałbrzychu w charakterze asystenta laboratorium. Podczas pracy uczęszczał do liceum popołudniowego. W 1947 zdał egzamin dojrzałości.
Studia wyższe odbył w latach 1948–1952 na Wydziale Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie uzyskał stopień magistra filozofii w zakresie geologii.
W kwietniu 1953 wziął ślub z Lidią Starczewską, z którą miał córkę Ewę.
Praca W 1951 został pracownikiem Instytutu Geologicznego. Został przyjęty do Wydziału Geologii Technicznej Dolnośląskiej Stacji Terenowej we Wrocławiu. W 1952 został przeniesiony do centrali Instytutu w Warszawie. W 1953 został kierownikiem Sekcji Map Geotechnicznych. W 1954 został mianowany adiunktem oraz kierownikiem Zakładu Geologii Technicznej.
W 1962 obronił w Instytucie Geologicznym rozprawę doktorską Budowa geologiczna i własności geotechniczne lessów Roztocza i Kotliny Zamojskiej, między Turobinem i Szczebrzeszynem. Promotorem był prof. dr hab. Zdzisław Pazdro.
W latach 1959–1962 pracował dodatkowo na pół etatu w Przedsiębiorstwie Geologicznym Budownictwa Wodnego Hydrogeo w Warszawie.
W 1962 został Zastępcą Dyrektora IG. W 1963 został mianowany samodzielnym pracownikiem naukowo-badawczym.
Spośród prac wykonanych w pierwszym okresie działalności należy wymienić arkusz Zamość Mapy inżyniersko-geologicznej i hydrogeologicznej Polski w skali 1:300 000, wraz z objaśnieniami. oraz monografię Badania geologiczno-inżynierskie lessów (1970).
Sporządził ponadto dokumentacje geologiczne dla budowy zapór wodnych na Wiśle (8 stopni wodnych), na Odrze (Brzeg dolny – Racibórz) i na Dunajcu (węzeł Czorsztyński). Poza tym dokumentacje warunków hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich na terenie złóż siarki w Tarnobrzegu, miedzi w rej. Lubina, węgla brunatnego w rej. Rogoźna i Bełchatowa oraz szeregu złóż ceramiki czerwonej i kruszywa.
Badania regionalne, rozpoczęte na Roztoczu, rozszerzył następnie na całą Wyżynę Lubelską i wschodnie obrzeżenie Gór Świętokrzyskich. Ich wyniki zawarł w opracowaniu czterech arkuszy Mapy Hydrogeologicznej Polski 1 : 200 000 i w kilku publikacjach na temat głównych problemów hydrogeologicznych utworów kredowych regionu lubelskiego.
W 1973 został mianowany docentem w IG. Rozprawa Hydrogeologia Roztocza Zachodniego (opublikowana w 1964) stała się podstawą nadania mu w 1974 przez Radę Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Wrocławskiego stopnia naukowego doktora habilitowanego. W 1977 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego nauk przyrodniczych.
W 1975 został powołany na I Zastępcę Dyrektora IG, a w 1976 na Dyrektora Instytutu Geologicznego. Ze stanowiska tego ustąpił w grudniu 1981. W latach 1986–1991 był kierownikiem Pracowni Mapy Hydrogeologicznej Polski 1:200 000 w Zakładzie Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej PIG. Od 1991 był kierownikiem Pracowni Kartografii Geologicznej w tym Zakładzie. W latach 1986–1991 pracował dodatkowo na pół etatu w Instytucie Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego.
W 1983 otrzymał stopień Dyrektora Górniczego I stopnia, a w 1987 – Generalnego Dyrektora Górniczego III stopnia.
Opierając się na wynikach lokalnych i regionalnych badań hydrogeologicznych, opublikował szereg opracowań hydrogeologicznych dotyczących całego kraju, m.in.: Lithostratigraphy bases for hydrogeological division od Poland (1980), Postęp w rozpoznaniu budowy geologicznej Polski (1980), Nowe kierunki rozwojowe kartografii hydrogeologicznej Polski (1986), Ochrona kopalin i wód podziemnych w Narodowym Programie Ochrony Środowiska (1989).
Najważniejszym kierunkiem badawczym Jana Malinowskiego była kartografia hydrogeologiczna. Rozpoczął zajmować się nią jako redaktor Atlasu zasobów zwykłych wód podziemnych i ich wykorzystania w Polsce w skali 1:500 000. Z jego inicjatywy i pod jego redakcją ukazała się w 1991 pierwsza w kraju monografia regionalna wód podziemnych Budowa geologiczna Polski, t. VII – Hydrogeologia. W ostatnich kilku latach życia główną tematyką badawczą Jana Malinowskiego była Mapa hydrogeologiczno-sozologiczna Polski 1 : 50 000, której był redaktorem, a zarazem współautorem instrukcji.
Zajmował się też metodyką badań. Dotyczyły one regionalnych metod badań geologiczno-inżynierskich dla różnych typów budownictwa, sporządzania kompleksowych zdjęć geologiczno-inżynierskich i map przeglądowych. W wyniku tych powstało wiele artykułów i rozpraw, a zwłaszcza 2. wydanie podręcznika geologii inżynierskiej dla technikum geologicznego. Brał również udział w opracowaniu Poradnika służby geologicznej oraz Poradnika hydrogeologicznego.
Jan Malinowski był również autorem lub współautorem wielu podręczników, m.in. Geologii inżynierskiej (1959), Hydrogeologii (1991), Geologii i geotechniki dla inżynierów budownictwa (wspólnie z Zygmuntem Glazerem, 1991).
Był promotorem siedmiu przewodów doktorskich (m.in. Zbigniewa Frankowskiego, Zenona Duchnowskiego, Marka Michniewicza i Józefa Chowańca) i recenzentem ponad 30 rozpraw doktorskich i habilitacyjnych.
Autor ok. 150 publikacji, 36 dokumentacji oraz ponad 100 opinii i ekspertyz.
Członkostwo w organizacjach państwowych, naukowych i zawodowych Rada Naukowa Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu im. Bolesława Bieruta we Wrocławiu (1975) Rada Naukowa Instytutu Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej Uniwersytetu Warszawskiego Rada Naukowa Metra Komitet Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN (1975–1977) Komitet Nauk Geologicznych PAN Komitet Badań Morza PAN (1978–1980) Państwowa Rada Górnictwa (1978–1980) Państwowa Rada Ochrony Środowiska Centralna Komisja Kwalifikacyjna ds. Kadr Naukowych przy Prezesie Rady Ministrów Komisja Dokumentacji Geologiczno-Inżynierskich CUG Komisja Dokumentacji Hydrogeologicznych CUG International Association of Engineering Geology Komisja Hydrogeologii Krasu IAH (International Association of Hydrogeology) Polskie Towarzystwo GeologiczneLista członków Polskiego Towarzystwa Geologicznego, stan na 31 stycznia 1971, Rocznik Polskiego Towarzystwa Geologicznego Tom XL-1970, Zeszyt 3-4, Kraków 1971. Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Górnictwa International Association of Engineering Geology International Association of Hydrogeology
Wybrane publikacje Malinowski J., 1959, Geologia inżynierska, 192 str., Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa. Malinowski J., 1960, Geologia inżynierska, część II, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa. Malinowski J., 1964, Atlas geologiczno-inżynierski Warszawy 1 : 20 000, Warszawa. Malinowski J., 1971, Objaśnienia do mapy geologicznej Polski 1:200 000. T. Arkusz N 34 – XXII Pisz, Wydawnictwa Geologiczne, Warszawa. Malinowski J., 1973, Hydrogeologiczna charakterystyka źródeł Roztocza Zachodniego, Biul. IG 277, s. 87-106., Warszawa. Malinowski J., 1974, Hydrogeologia Roztocza Zachodniego, Prace Hydrogeologiczne z. 6, Seria Specjalna IG, Warszawa. Malinowski J., 1977, Wpływ neotektoniki na zmiany stosunków hydrogeologicznych Roztocza, Kwart. Geol., T.21, nr 1, 49-58, Warszawa.
Ordery i odznaczenia Medal 10-lecia Polski Ludowej (1954) Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1964) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967) Odznaka Przodownika Pracy Socjalistycznej (1971) Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1975) Srebrna Odznaka NOT (1976) Złota Odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1976) Złota Odznaka Honorowa NOT (1980) Złota Odznaka honorowa „Zasłużony dla polskiej geologii” (1980) Złota Odznaka „Za zasługi w dziedzinie geodezji i kartografii” (1988) Krzyż za Wolność i Niepodległość z Mieczami (1988). Nadał go Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie, na wniosek Rady Ministrów, w dniu 11 listopada 1988 r. w Londynie, za czynny udział w walce o wolność Polski w okresie II wojny światowej 1939–1945. Nagroda Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych zespołowa I stopnia (1991)
Przypisy
Bibliografia Józef Bażyński, Bronisław Paczyński, 1994, Jan Malinowski. Przegl. Geol., nr 12, Warszawa. Kowalski W.C., Mikulski Z., 1994 – Jan Malinowski. Przegląd Geofizyczny, t. XXXIX, No 4. http://geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/muzeum/historia/poczet/malinowski.
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Członkowie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Geologicznego Kategoria:Ludzie urodzeni w Sitnie (powiat zamojski) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem 30-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za Zasługi dla Warszawy” Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla polskiej geologii” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Za zasługi w dziedzinie geodezji i kartografii” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na starym cmentarzu na Służewie w Warszawie Kategoria:Praca przymusowa Kategoria:Pracownicy Państwowego Instytutu Geologicznego Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 1994