mały|240px|Wylot doliny mały|240px|Środkowa część doliny Ľupčianska dolina – dolina walna w Niżnych Tatrach na Słowacji. Ma długość 17 km. Opada spod ich głównej grani na północ, do Kotliny Liptowskiej w miejscowości Partizánska Ľupča.
Górą Ľupčianska dolina podchodzi pod główną grań Niżnych Tatr na odcinku od bezimiennego wierzchołka między szczytem Veľká hoľa (1640 m) i Latiborská hoľa (1643 m) po Chabenec (1955 m). Orograficznie lewe obramowanie tworzy grzbiet opadający od tego wierzchołka do Kotliny Liptowskiej przez szczyty i przełęcze: sedlo Prievalec, Senná kopa, Tlstá, Klin, Ráztocké sedlo, Salatín, Malý Salatín, Sliačska Magura, Homôľka. Prawe obramowanie tworzy północny grzbiet Chabenca opadający przez szczyty Krámec, Vysoká, Ľupčianska Magura i Predná Magura.
Ľupčianska dolina jest w większości porośnięta lasem, górną część najwyższych szczytów porasta wąski pas kosodrzewiny, a grzbietowe partie głównej grani zajmują hale. Dolina jest jednak częściowo zamieszkała, w jej górnych partiach znajdują się dwie osady: Železné i Magurka, a na dnie doliny leśniczówki Vršky, Lovnač i Kapustisko. Doliną biegnie droga łącząca przez przełęcz Prievalec miejscowości Partizánska Ľupča i Liptovská Lúžna i kilka szlaków turystyki pieszej i rowerowej. Górna część doliny znajduje się w obrębie Parku Narodowego Niżne Tatry.
Dnem doliny spływa potok Ľupčianka. Dolina ma kilka bocznych odgałęzień, którymi spływają dopływy Ľupčianki. Największa z tych bocznych dolin to Veľká Oružná.
Stoki doliny od średniowiecza po początki XX w. były terenem intensywnych prac górniczych. Wydobywano tu m.in. złoto, srebro, a w końcu antymon. Do dziś są zaznaczane na mapach sztolnie, są też rozpoznawalne w terenie wysokie hałdy skały płonnej oraz ślady dawnych dróg transportowych i górniczych ścieżek. Wydobywający te rudy górnicy mieszkali w osadach Železné i MagurkaHochmuth Zdenko a kolektív: Nízke Tatry – západ. Turistický sprievodca ČSSR č. 10, wyd. Šport, Slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1982. Dolina była też wykorzystywana pastersko. Pozostałością dawnego pasterstwa są hale na głównej grani Niżnych Tatr oraz polany (m.in. Slatvinské.
Obecnie w dolinie żyje wiele dzikich zwierząt, a myśliwi mają tutaj wiele loży i domków myśliwskich. W dolinie jest kilka niewielkich jaskiń i wybijające spod skał źródło wody krasowej Očenášová.
Szlaki turystyczne Partizánska Ľupča – Predná Magura. Czas przejścia: 1.30 h, ↑ 1.15 h Tajch (przy szosie) – leśniczówka Kapustisko – Magurka – sedlo Latiborskej hole. Czas przejścia: 2.55 h, ↑ 2.15 h Ráztocké sedlo dolina Tlstý potok – Železné – leśniczówka Kapustisko – Magurka – Mestská hora – sedlo Ďurkovej. Czas przejścia: 4.25 h, ↑ 3.30 h Magurka – sedlo Zámostskej hole. Czas przejścia: 1.40 h, ↑ 1h
Przypisy
Kategoria:Doliny Niżnych Tatr