Pleszka kaukaska (Phoenicurus erythrogastrus) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Występuje w środkowej Azji i na Kaukazie, gniazduje w wysokich górach.
Taksonomia Po raz pierwszy gatunek opisał Johann Anton Güldenstädt w 1775 na łamach Novi Commentarii Academiae Scientiarum Imperialis Petropolitanae. Holotyp pochodził z Kaukazu. Autor nadał nowemu gatunkowi nazwę Motacilla erythrogastra. Obecnie (2025) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) umieszcza pleszkę kaukaską w rodzaju Phoenicurus. Wyróżnia dwa podgatunki – P. e. erythrogastrus i P. e. grandis. Badane było zróżnicowanie w sekwencji genu cytochromu b u dwóch populacji: P. e. erythrogastrus i P. e. grandis. Różnica wyniosła 2,3%.
Morfologia Długość ciała wynosi około 18 cm, masa ciała 21–29 g. Większa od pleszki zwyczajnej. Samiec z czarnym grzbietem, skrzydłami i gardłem, głowa również czarna z białą czapeczką. Na lotkach duże białe lusterko. Spód ciała i ogon rudoczerwone. Samica podobna do samicy pleszki zwyczajnej, rozróżnialna po większych rozmiarach ciała.
Podgatunki i zasięg występowania IOC wyróżnia dwa podgatunki: P. e. erythrogastrus (Güldenstädt, 1775) – Wielki Kaukaz; poza sezonem lęgowym Zakaukazie i Iran P. e. grandis (Gould, 1850) – obszar na północ od jeziora Bajkał oraz od Ałtaju i zachodniej Mongolii na południe po wschodni Afganistan, północno-zachodnie i centralne Chiny oraz Himalaje; poza sezonem lęgowym również w północnych Indiach oraz we wschodnich i południowych Chinach.
Status zagrożenia IUCN uznaje pleszkę kaukaską za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji nie została oszacowana, ale jej trend uznawany jest za spadkowy.
Przypisy Systematyka i nazwa polska za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Muchołówkowate Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1775 roku