Flotylla Dunajska

Dunajska Flotylla Wojenna () – radziecka flotylla rzeczna operująca na Dunaju i jego dopływach podczas II wojny światowej. Istniała z przerwami w latach 1940–41 oraz 1944–60.

Historia Po zajęciu Besarabii w 1940 w składzie ZSRR znalazł się wschodni brzeg Dunaju na odcinku kilkudziesięciu kilometrów przy jego ujściu do Morza Czarnego. Już w lipcu 1940 została tam sformowana Flotylla dunajska składająca się głównie z okrętów przeniesionych z Dnieprzańskiej Flotylli Wojennej. Główną bazą flotylli był Izmaił. Z uwagi na to, że brzeg po stronie ZSRR nie był przygotowany do bazowania okrętów warunki bytowe były bardzo ciężkie. Dodatkowo okręty cumowały przy nabrzeżach oddalonych zaledwie o trzysta metrów od rumuńskiego brzegu Dunaju. Nawet główna baza flotylli (Izmaił) znajdowała się w zasięgu rumuńskiej artylerii nabrzeżnej. W związku z miejscem swojego bazowania flotylla nie nadawała się prowadzenia wojny obronnej, a jedynie do działań ofensywnych na terytorium Rumunii, Bułgarii, Jugosławii, Czechosłowacji i Austrii. W czasie jedenastu miesięcy poprzedzających wojnę Flotylla przeprowadziła osiem ćwiczeń wspólnie z jednostkami 14 Korpusu Strzeleckiego i oddziałami wojsk pogranicza, polegających przeprawianiu przez przeszkody wodne i osłonę własnych wojsk lądowych przed ewentualnymi atakami okrętów przeciwnika na przylegających do rzeki odcinkach frontu. Po wybuchu wojny flotylla zgodnie z przedwojennymi planami, w dniach 24 – 26 czerwca wysadziła desanty na rumuńskim brzegu. Przyczółek na rumuńskim brzegu Dunaju istniał do 19 lipca 1941. 19 lipca 1941 okręty flotylli zostały wycofane z delty Dunaju do Mikołajowa. Flotylla uczestniczyła w obronie Odessy. Rozformowana 21 listopada 1941. Ponownie sformowana 19 kwietnia 1944 roku na bazie Flotylli Azowskiej.

Flotylla uczestniczyła w operacjach: jasko-kiszyniowskiej – 20 VIII 1944 – 29 VIII 1944 belgradzkiej – 28 IX 1944 – 20 X 1944 budapesztańskiej – 29 XII 1944 – 13 II 1945 wiedeńskiej – 16 III 1945 – 16 IV 1945.

Flotylla została ostatecznie rozformowana w 1960 roku.

thumb|Monitor „Żeleźniakow” projektu SB-37 z Flotylli Dunajskiej thumb|Kuter pancerny projektu 1125

Skład Stan 22 czerwca 1941: monitory – 4 projektu SB-37 oraz 1 „Udarnyj”) Kutry pancerne – 22 projektu 1125 Kutry trałowe – 2 typu MSW-38 oraz 5 typu К15-М17 Półglisery – 6 Stawiacz min „Kołchoźnik” statek sztabowy „Boh” pływająca baza remontowa DМ-10 statek szpitalny „Sowietskaja Bukowina” pływające jednostki pomocnicze – 14 kutry patrolowe morskich oddziałów pogranicznych NKWD – 30 oddziały Dunajskiego sektora obrony brzegowej Floty Czarnomorskiej: 7 stała bateria artylerii nadbrzeżnej (4 armaty kalibru 75 mm) 725 (4 armaty kalibru 152 mm), 724 (4 armaty kalibru 152 mm), 717 (3 armaty kalibru 130 mm) i 65 (4 armaty kalibru 45 mm) ruchome baterie artylerii nadbrzeżnej 46 samodzielny dywizjon artylerii przeciwlotniczej (12 armat 76 mm) samodzielna kompania reflektorów przeciwlotniczych 17 samodzielna kompania karabinów maszynowych 7 samodzielna kompania piechoty morskiej samodzielna kompania łączności kompania strzelców w bazie morskiej w Izmaile 96 samodzielna eskadra myśliwska lotnictwa Floty Czarnomorskiej (3 I-153 i 13 I-15bis).

Stan na 8 kwietnia 1945: 1 Kerczeńska brygada rzecznych okrętów: eks-rumuńskie monitory: Kercz, Azow i Izmaił kutry uzbrojone, np. projektów 1124, 1125 i С-40 2 Sulińska brygada rzecznych okrętów: monitory typu SB-37 eks-rumuńskie monitory: Berdiańsk i Mariupol kutry uzbrojone, np. projektu 1125

Dowódcy flotylli stopień imię i nazwisko okres pełnienia służbykolejne stanowisko kontradmirał Nikołaj Abramow VII 1940 – IX 1941 kontradmirał Aleksandr Frołow IX 1941 – XI 1941 kontradmirał Siergiej Gorszkow IV 1944 – XII 1944 kontradmirał Gieorgij Chołostiakow XII 1944 – 1948 kontradmirał Serafim Czursin 1948 – 1951 wiceadmirał Wasilij Cipanowicz 1952 – 1955 kontradmirał Aleksandr Uragan 1955 – 1956 kontradmirał Nikołaj Boczkow 1956 – 1960

Nagrody i wyróżnienia Za bojowe zasługi i osobiste bohaterstwo skład Flotylli nagrodzono orderami: Order Czerwonego Sztandaru Order Uszakowa I klasy Order Kutuzowa II klasy

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Flotylle radzieckie