Paratekst – termin zaproponowany w 1982 roku przez francuskiego teoretyka literatury Gérarda Genette'a na określenie tekstu, który stanowi swoisty „akompaniament” do tekstu właściwego (np. utworu w postaci książki). Paratekst to np. tytuł, ilustracja, przypis. Autorem paratekstu jest zazwyczaj osoba trzecia, nie sam autor (w przeciwnym razie jest to metatekst). Jego zadaniem według Iwony Loewe jest: zwiększenie dostępności i liczby odbiorców tekstu bazowego. Można zatem zaliczać paratekst do działań reklamowych i autopromocyjnych.
Rodzaje paratekstów w różnych mediach Parateksty w książkach mały|Blurb na okładce książki mały|Telewizyjny wywiad z autorem Elementy okładki o charakterze paratekstu to: blurb, nota wydawcy, biogram autora Elementy tekstu głównego o charakterze paratekstu to: dawny incipit, dedykacja, motto, przedmowa, wywiad, tytuł, ilustracje, typografia, kompozycja tekstu (swego rodzaju „interfejs” książki) Parateksty w prasie Elementy o charakterze paratekstu występujące w prasie to: okładka, spis treści, artykuł wstępny (w odniesieniu do całości czasopisma), zapowiedź, lead (w odniesieniu do poszczególnych tekstów). Parateksty w radiu Wypowiedzi o charakterze paratekstu występujące w radiu to: zajawka, zapowiedź prezentera, zapowiedź autorska, zapowiedź mozaikowa, headline news. Parateksty w telewizji Elementy nagrań telewizyjnych o charakterze paratekstu to: zajawka, baner, zapowiedź prezentera, zapowiedź autorska, zapowiedź fabularyzowana, flesz, wywiad. Parateksty w Internecie Charakter paratekstowy mają: strony główne portali, wcześniej wymienione gatunki właściwe dla prasy, elementy właściwe dla radia i telewizji.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Teoria krytyczna Kategoria:Teoria literatury