mały|Grób Władysława Woleńskiego Władysław Woleński, właśc. Hertrich (ur. ok. 1848 we Lwowie, zm. 21 czerwca 1912 tamże) – polski aktor teatralny w Galicji.
Życiorys Uczył się w gimnazjum we Lwowie. Jako uczeń był w 1863 kurierem organizacji powstańczych. Debiutował, prawdopodobnie w 1866, w zespole Ignacego KalicińskiegoTak Webersfeld: Zob. Edward Webersfeld, Teatr prowincjonalny w Galicji, „Scena i Sztuka” (cykl) 1908-1909.. Początkowo używał na scenie nazwiska Wolański, później (od ok. 1870) stale Woleński. Od marca 1867 występował w zespole Miłosza Stengla w Stanisławowie grał m.in. Mazepę (Mazepa), Rizzia (Maria Stuart J. Słowackiego), Jana (Fantazy), Adolfa (Polowanie na męża). Od 1868 do stycznia 1870 występował w teatrze krakowskim i wyjeżdżał z zespołem krakowskim w 1868 i 1869 na występy do Poznania. Od stycznia 1870 przez ponad pół roku występował we Lwowie. 28 I 1870 grał po raz pierwszy na tej scenie rolę Ferdynanda (Intryga i miłość). Zapewne też we Lwowie w 1870 ożenił się z aktorką Józefą Delchau. Następnie przeniósł się do zespołu M. Stengla i występował w różnych miastach Galicji. Na sezon 1871/72 zaangażował się do teatru poznańskiego. Od czerwca 1872 wrócił na scenę lwowską. Od września 1874 należał tu do komitetu kierującego teatrem lwowskim i był przewodniczącym lwowskiej spółki aktorów. W zespole teatru lwowskiego pozostał do 1877, tylko latem 1875 grał w warszawskim teatrzyku ogródkowym „Tivoli”. 22 września 1877 zadebiutował w WTR w roli Gustawa (Śluby panieńskie), następnie grał tam też rolę tytułową w Mazepie i Karola Moora (Zbójcy). Nie został jednak zaangażowany na stałe i na sezon 1877/78 wyjechał do Poznania. W latach 1878–1907 (do emerytury) występował w teatrze lwowskimFranciszek Pajączkowski, Teatr lwowski pod dyrekcją Tadeusza Pawlikowskiego. 1900-1906, Kraków 1961.. W 1892 wyjechał z zespołem lwowskim na występy do Wiednia. 27 I 1895 obchodził we Lwowie dwudziestopięciolecie pracy artystycznej w roli Lefebvr’a (Madame Sans-Gene).
Jego najlepsze role zdaniem ówczesnych krytyków to: Kirkor (Balladyna), Szczęsny (Holsztyński), Mulej (Książę Niezłomny), Omar (Małek), Romeo (Romeo i Julia), Laertes (Hamlet), Kasjo (Otello), Edgar (Król Lear), Ferdynand (Intryga i miłość), Karol Moor (Zbójcy), Odiot (Miłość ubogiego młodzieńca), role tytułowe w Mazepie, Wilhelmie Tellu, Don Carlosie. Miał też w swym dorobku wiele dobrych ról amantów w komediach Fredry, m.in. Wiktora i Ludomira (Pan Jowialski), Edmunda (Damy i huzary), Wacława (Zemsta). Jednak jego właściwą domeną był dramat romantyczny, w którym wyróżniał się grą pełną temperamentu i doskonałą recytacjąKarol Estreicher, Teatra w Polsce, t. 1-3, wyd. Fotoofsetowe, PIW Warszawa 1953.. Mimo że ról swych nie pogłębiał, jego „bujny talent dramatyczny” porywał widownięStanisław Dąbrowski, Ryszard Górski, Fredro na scenie, Warszawa 1963.. Ceniony był też jako recytator estradowy.
Przypisy
Bibliografia Karol Estreicher, Teatra w Polsce, t. 1-3, wyd. Fotoofsetowe, PIW Warszawa 1953. Stanisław Schnür-Pepłowski, Teatr Polski we Lwowie: (1881-1890), Lwów 1891. Słownik Biograficzny Teatru Polskiego 1765–1965 (red. Zbigniew Raszewski), PWN Warszawa 1973. Stanisław Dąbrowski, Ryszard Górski, Fredro na scenie, Warszawa 1963. Jerzy Got, Teatr krakowski pod dyrekcją Adama Skorupki i Stanisława Koźmiana. 1865-1885, Wrocław 1962. Franciszek Pajączkowski, Teatr lwowski pod dyrekcją Tadeusza Pawlikowskiego. 1900-1906, Kraków 1961.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Aktorzy i aktorki prowincjonalne w Galicji Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy Żydzi Kategoria:Urodzeni w 1848 Kategoria:Zmarli w 1912 Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie