Wywiad przemytniczy Straży Granicznej – wyspecjalizowana służba Straży Granicznej II Rzeczypospolitej.
W 1928 roku, w ramach nowo tworzonej formacji granicznej (Straży Granicznej), rozpoczęto organizowanie służby wywiadowczej.
Z uwagi na zakres terytorialny działania wywiadu przemytniczego, teren państwa podzielono na trzy obszary: strefa „A” – obszar pograniczny strefa „B” – obszar wewnętrzny strefa „C” — obszar działania Korpusu Ochrony Pogranicza (obszar wschodni i północno-wschodni).
Służba wywiadowcza Straży Granicznej działała w strefie A i B. Podlegała komendantowi Straży Granicznej, który kierował nią przez szefa oddziału informacyjnego (kierownika oddziału II Straży Granicznej).
Na szczeblu inspektoratu okręgowego służbą wywiadowczą bezpośrednio kierował zastępca do spraw informacyjnych. Obszar każdego inspektoratu okręgowego dzielił się na teren bezpośredniego działania inspektoratu okręgowego i poszczególnych inspektoratów granicznych. Teren działania inspektoratów granicznych dzielił się na teren bezpośredniego działania oraz poszczególnych komisariatów. Na terenie bezpośredniego działania służba wywiadowcza podlegała oficerowi wywiadowczemu inspektoratu granicznego, a w komisariatach kierował nią kierownik komisariatu. Na obszarze bezpośredniego działania inspektoratów okręgowych tworzono komisariaty drugiej linii, podległe oficerowi informacyjnemu inspektoratu. W strefie obszaru wewnętrznego służba wywiadowcza podlegała szefowi oddziału II Komendy Straży Granicznej, który kierował nią za pośrednictwem Egzekutywy.
Podstawową jednostką granicznej służby wywiadowczej były placówki drugiej linii. Nie były to placówki zakonspirowane. Były rozmieszczone w miejscach postoju wszystkich komisariatów, inspektoratów granicznych, inspektoratów okręgowych oraz innych. Zakonspirowana była sieć płatnych agentów. Funkcjonariusze, w zależności od potrzeb, byli umundurowani lub działali ubraniach cywilnych. W większych ośrodkach handlowych, turystycznych i innych o zwiększonym ruchu osobowym i towarowym, placówki drugiej linii wystawiały posterunki wywiadowcze.
Obsada personalna placówek II linii w czerwcu 1939. WyszczególnienieLiczbaplacówki II liniipodoficerowiepracownicy cywilnirazemMazowiecki Okręg SG2610615121Pomorski Okręg SG2915620176Wielkopolski Okręg SG3113412146Śląski Okręg SG3222416240Zachodniomałopolski Okręg SG199616112Wschodniomałopolski Okręg SG1575883Egzekutywa KG SG3401050Komisariat SG „Białystok”210414Komisariat SG „Łódź”628634Komisariat SG „Sandomierz”424 -24Razem1768931071000
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Straż Graniczna (1928–1939)