mały|400px|Via Militaris na mapie z VI wieku Via Militaris (także Via Diagonalis) – starożytna droga rzymska.
Droga prowadziła z Singidunum (obecnie w serbskiej stolicy Belgradzie), przebiegała wzdłuż brzegu Dunaju do Viminacium (współcześnie rejon Požarevac), przez Naissus (współcz. Nisz), Serdicę (współcz. Sofia), Filipopolis (współcz. Płowdiw), Adrianopolis (współcz. Edirne w tureckiej części Tracji). Kończyła się w Konstantynopolu (współcz. Stambuł).
Na trasie znajdowały się m.in. Wrota Trajana – przełęcz górska stanowiąca symboliczną granicę pomiędzy rzymskimi prowincjami: Mezją Górną (potem Ilirią) a TracjąAmmianus Marcellinus, Dzieje rzymskie, księga XXI, 10, 3-4, przekł. Ignacy Lewandowski, tom I, Warszawa 2002, s. 353-354..
Droga była połączona z Via Egnatia za pomocą innych dróg – drogi wzdłuż rzeki Axios (Wardar), drogi Serdica–Thessalonica wzdłuż rzeki Strymon (Struma) oraz drogą Filipopolis–Filippi.
Została zbudowana w I wieku n.e., w czasach cesarza Nerona. Długość trasy z Singidunum do Konstantynopola wynosiła 924 kilometry.
W czasie pierwszych europejskich podbojów Imperium Osmańskiego Via Militaris określana była jako orta kol (dosłownie środkowe ramię) - lewym ramieniem (tur. sol kol) była Via EgnatiaKılıç, Ayşegül; Bir Osmanlı Akın Beyi Gazi Evrenos Bey İthaki Yay. İstanbul 2014, p. 16. (tur.).
W maju 2010 podczas prac budowlanych nad X Paneuropejskim Korytarzem Transportowym w Dimitrovgradzie w Serbii odkopano dobrze zachowane pozostałości drogi. Ośmiometrowej szerokości droga była zbudowana z dużych kamiennych bloków i miała dwa pasy.
Współcześnie pozostałości i historia Via Militaris są podstawą dla kreowania produktów (szlaków) turystycznych, zarówno o charakterze lokalnymzob. np. szlak w północno-zachodniej Bułgarii: , jak i ponadnarodowym.
Kluczowe miasta Nazwa łacińskaNazwa współczesnaPaństwoSingidunumBelgrad SerbiaGratianaDobra SerbiaViminaciumKostolac SerbiaNaissusNisz SerbiaRemesianaBela Palanka SerbiaSerdicaSofia BułgariaPhilippopolisPłowdiw BułgariaHadrianopolisEdirne TurcjaArcadiopolisLüleburgaz TurcjaByzantium Stambuł Turcja
Przypisy
Bibliografia
Militaris Kategoria:Mezja (prowincja rzymska) Kategoria:Krainy historyczne Bułgarii