thumb|240px|Logo NRC thumb|240px|Pieczęć urzędowa NRC Nuclear Regulatory Commission (skrót. NRC) – amerykański urząd dozoru jądrowego; agencja rządowa utworzona w 1974 przez Kongres Stanów Zjednoczonych do zapewnienia bezpiecznego wykorzystania materiałów radioaktywnych i promieniowania jonizującego, poprzez licencjonowanie i nadzór nad podmiotami i urządzeniami wykorzystującymi materiały radioaktywne i promieniowanie jonizujące, w tym elektrowni jądrowych, aparatury rentgenowskiej itp. Komisja tworzy politykę i regulacje, nadzoruje, i licencjonuje wymienione obszary działalności.

Agencja dysponuje rocznym budżetem ok. 1 miliarda USD i zatrudnia ok. 4000 pracowników w 6 ośrodkach – centrali (Rockville (Maryland)), 4 oddziałach regionalnych (region I – King of Prussia (Pensylwania), region II – Atlanta (Georgia), region III – Lisle (Illinois), region IV – Arlington (Teksas)), i centrum szkoleniowym (Chattanooga). Inspektorzy komisji są stale obecni w każdym ośrodku podlegającym jej nadzorowi.

Komisja zastąpiła Komisję Energii Atomowej, powołaną w 1946.

Regiony nadzoru thumb|240px|Regiony dozoru jądrowego i ośrodki NRC. Na swoje potrzeby NRC dzieli terytorium USA na cztery regiony. Ich wielkość pośrednio odzwierciedla liczba obiektów jądrowych, takich jak elektrownie, na ich terytorium. Przypisanie terytorialne ma jeden wyjątek: EJ Callaway podlega nadzorowi Regionu IV mimo zlokalizowania w stanie Missouri.

Struktura thumb|240px|Siedziba główna NRC. Komisja jest ciałem kolegialnym. Tworzy ją 5 komisarzy wskazywanych przez Prezydenta USA na 5-letnie kadencje, a zatwierdzanych przez Senat. Prezydent wskazuje jednego z komisarzy jako przewodniczącego.

Przewodniczący jest głównym przedstawicielem urzędu, dyrektorem wykonawczym, i jego oficjalnym rzecznikiem, i jako taki jest odpowiedzialny za administracyjne, organizacyjne, i kadrowe działania agencji, a także za długoterminowe planowanie jej pracy i budżet. Przewodniczący ma najwyższe uprawnienia w komisji, włącznie z możliwością nadzwyczajnej ingerencji w przyznawane licencje. Urząd przewodniczącego regulują przepisy o komisji.

Struktura komisji wyróżnia komitety, biura podlegające bezpośrednio komisji (Commission Staff Offices, CSO), biura podlegające dyrektorowi wykonawczemu ( Executive Director for Operations, EDO) i stanowisko inspektora generalnego: Komitet doradczy ds. bezpieczeństwa reaktorów jądrowych (Advisory Committee on Reactor Safeguards, ACRS) Komitet doradczy ds. medycznego wykorzystania izotopów (Advisory Committee on the Medical Uses of Isotopes, ACMUI) Rada bezpieczeństwa atomowego i licencjonowania (Atomic Safety and Licensing Board Panel, ASLBP) Biuro Inspektora Generalnego (Office of the Inspector General, OIG) Biura CSO: Biuro Komisji Apelacyjnej (Office of Commission Appellate Adjudication, CAA) Biuro Spraw Kongresu (Office of Congressional Affairs, CA) Biuro Radcy Prawnego (Office of the General Counsel, OGC) Biuro Programów Międzynarodowych (Office of International Programs, IP) Biuro Spraw Publicznych (Office of Public Affairs, PA) Biuro Sekretarza (Office of the Secretary, SECY) Biuro Dyrektora Finansowego (Office of the Chief Financial Officer, CFO) Biuro Dyrektora Wykonawczego (Office of the Executive Director for Operations, EDO): Biuro ds. Nowych Reaktorów (Office of New Reactors, NRO) Biuro ds. Bezpieczeństwa i Zabezpieczenia Materiałów Jądrowych (Office of Nuclear Material Safety and Safeguards, NMSS) Biuro ds. Regulacji Reaktorów Jądrowych (Office of Nuclear Reactor Regulation, NRR) Biuro ds. Badań nad Regulacjami Jądrowymi (Office of Nuclear Regulatory Research, RES) Biuro ds. Egzekwowania (Office of Enforcement, OE) Biuro ds. Dochodzeń (Office of Investigations, OI) Biuro Bezpieczeństwa Jądrowego i Reagowania Kryzysowego (Office of Nuclear Security and Incident Response, NSIR) Biuro Regionu I (Region I, R-I) Biuro Regionu II (Region II, R-II) Biuro Regionu III (Region III, R-III) Biuro Regionu IV (Region IV, R-IV) Biuro Dyrektora ds. Informacji (Office of the Chief Information Officer, OCIO) Biuro ds. Administracyjnych (Office of Administration, ADM) Biuro Dyrektora ds. Kapitału Ludzkiego (Office of the Chief Human Capital Officer, OCHCO) Biuro ds. Małych Przedsiębiorstw i Praw Obywatelskich (Office of Small Business and Civil Rights, SBCR)

Umocowanie prawne NRC została powołana 19 stycznia 1975 ustawą Energy Reorganization Act z 1974, przyjętą na 2. sesji 113. zgromadzeniu Kongresu. Ustawa ta wniosła również zmiany do poprzedniej ustawy o prawie atomowym, Atomic Energy Act z 1954. Dokument z 1974, liczący prawie 1500 stron nosi wewnętrzne oznaczenie NUREG-0980.

Ustawy mające fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania komisji: ustawy regulujące cywilne wykorzystanie materiałów jądrowych Atomic Energy Act (1954) z poprawkami Energy Reorganization Act (1974) Reorganization Plans (No. 1 – 1970, No. 3 – 1980) ustawy o odpadach jądrowych Uranium Mill Tailings Radiation Control Act (1978) Nuclear Waste Policy Act (1982) Low-Level Radioactive Waste Policy Amendments Act (1985) ustawy o nierozprzestrzenianiu Nuclear Non-Proliferation Act (1978) ustawy regulujące pracę urzędów dozorujących Administrative Procedure Act National Environmental Policy Act

Zobacz też

Państwowa Agencja Atomistyki

Bibliografia

Kategoria:Administracja Stanów Zjednoczonych Kategoria:Bezpieczeństwo jądrowe