Sąd Najwyższy Zjednoczonego Królestwa (ang. Supreme Court of the United Kingdom) – organ sądowniczy Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej będący najwyższą instancją i sądem apelacyjnym w zakresie prawa angielskiego, walijskiego, północnoirlandzkiego i szkockiego (z wyjątkiem szkockiego prawa karnego, w odniesieniu do którego ostateczną jurysdykcję apelacyjną posiada High Court of Justiciary). Posiada właściwość do rozstrzygania sporów kompetencyjnych z zakresu dewolucji oraz oceny legalności prawodawstwa wydawanego przez organy powstałe w wyniku procesu dewolucji władzy publicznej.
Geneza, kompetencje i skład Powstał na mocy ustawy o reformie konstytucyjnej z 2005 (Constitutional Reform Act 2005) i rozpoczął działalność 1 października 2009. Przejął kompetencje sądownicze Izby Lordów. oraz uprawnienia dotyczące spraw dewolucji wykonywane wcześniej przez Komitet Sądowniczy Tajnej Rady (Judicial Committee of the Privy Council).
Sąd nie ma uprawnień do uchylania norm brytyjskiego ustawodawstwa parlamentarnego (ang. primary legislation), natomiast ma kompetencję do obalania przepisów brytyjskiego prawa delegowanego (ang. secondary legislation).
Organ składa się z 12 członków (sędziów – ang. Justices), w tym prezesa (ang. the President) i zastępcę prezesa (ang. the Deputy President). Od 2020 prezesem Sądu jest Robert Reed, Baron Reed of Allermuir.
Wyrok dotyczący Brexitu Jednym z kluczowych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w sprawach ustrojowych Zjednoczonego Królestwa jest wyrok z 24 stycznia 2017 stwierdzający, że proces wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej może być rozpoczęty po uprzedniej zgodzie parlamentu brytyjskiego. Sąd przy tym orzekł, że rząd nie ma obowiązku uzyskania zgody Parlamentu Szkockiego, Walijskiego Zgromadzenia Narodowego i Zgromadzenia Irlandii Północnej.
Wyrok dotyczący zawieszenia Parlamentu w 2019 Innym politycznie istotnym rozstrzygnięciem było uznanie przez Sąd Najwyższy zawieszenia (prorogacji) Parlamentu w 2019 na wniosek Premiera Borisa Johnsona za nielegalne i niebyłe. Zarzucano, że proponowana przerwa była nadzwyczajnie długa (5 tygodni zamiast kilku dni), co miało uniemożliwić Parlamentowi zablokowanie wystąpienia kraju z Unii Europejskiej bez porozumienia.
Przypisy
Kategoria:Prawo w Wielkiej Brytanii