mały|533x533px|Google Noto Sans – przykład niedoskonałego, lecz imponującego rozmachem kroju multiskryptowego. Celem przedsięwzięcia jest objęcie wszystkich systemów pisma świata. Typografia multiskryptowa – dziedzina typografii obejmująca projektowanie i użycie co najmniej dwóch różnych systemów pisma w jednym kroju pisma, bez względu na to, czy jeden z nich jest alfabetem łacińskim.
Pojęcie pochodzi od terminu skrypt w rozumieniu „system pisma” (ang. script).
Nadrzędnym celem typografa jest takie zaprojektowanie glifów, by złożone fragmenty tekstów w różnych językach wyglądały na równie ważne, a także największe możliwe upodobnienie znaków przy jednoczesnym poszanowaniu obcych sobie tradycji. Z powodu tej właśnie trudności typografię multiskryptową uważa się za jedną z najbardziej wymagających podłoża naukowego (kulturoznawczego, paleograficznego) dyscyplin artystyczno-rzemieślniczych.
Do problemów związanych z projektowaniem krojów multiskryptowych należy zaliczyć różnice w tradycjach piśmienniczych poszczególnych grup etnicznych (zróżnicowany sposób ich prowadzenia narzędzi takich jak pióro, pędzel, trzcina), historyczną ewolucję każdego z pism oraz konotacje polityczne – poszczególne skrypty ze względu na bogaty ładunek asocjacyjny lubią być wykorzystywane jako manifestacja tożsamości lub przynależności kulturowej.
Znaczenie W dobie globalizacji multiskrypt zdobywa wśród projektantów pism coraz większą popularność i jest przedmiotem zainteresowania głównie typografów na co dzień posługujących się systemem niełacińskim. Do jego popularyzacji przyczyniają się wiodące ośrodki akademickie na świecie (University of Reading, w Hadze, w Nowym Jorku i inne, np. w Meksyku lub Argentynie). Wspomagają go dwie technologie najbardziej sprzyjające typograficznemu zjednoczeniu świata: Unicode oraz OpenType.
Przykłady wykorzystania Kroje multiskryptowe służą do zachowania spójności stylistycznej w takich publikacjach, jak: przewodniki turystyczne słowniki podręczniki do nauki języków obcych katalogi wystaw teksty naukowe dotyczące m.in.: Biblii, archeologii, geografii, historii Wykorzystywane są przy projektach identyfikacji wizualnych dużych, międzynarodowych wydarzeń: konferencji zawodów sportowych targów itd. Oraz oznakowania miejskiego, np.: kolei metra lotniska muzeów galerii zabytków Właściciele korporacji także często ubiegają się o spójną identyfikację firmy, co oznacza wykorzystanie krojów na wszelkiego rodzaju materiałach biurowych oraz w firmowej korespondencji bądź strategii marketingowej. Wreszcie nie wolno zapominać o kwitnącym dziś rynku aplikacji i oprogramowań, oraz o konieczności wizualnego dopasowania odpowiadających im interfejsów na różnych rozmiarów urządzeniach w różnych częściach świata.
Spór o słuszność Na światowym forum typograficznym od lat toczy się spór o słuszność projektowania krojów w skryptach, których projektanci nie czytają ani nie rozumieją. Niektórzy uważają, że takie praktyki nie mają prawa bytu ze względu na to, że natywny użytkownik nie tylko angażuje się we własnym języku w dialog, ale też ściera się z różnorodnymi pisemnymi formami o nieznanych poza jego krajem formatach i treściach. Przeciwnym poglądem jest ten kładący nacisk na kwalifikacje; według niego sedno umiejętności zaprojektowania udanego kroju leży przede wszystkim w zdolności do przetrawienia jak największej części tradycji typograficznej danego regionu lub języka. Opowiadający się po tej stronie projektanci na pierwszym miejscu stawiają stopień poinformowania i dobrą orientację typograficzną, na drugim zaś dopiero – biegłość językową. Ci przy okazji bardziej wymagających projektów dobierają sobie kompetentnych konsultantów natywnych, jednocześnie starając się również weryfikować informacje samodzielnie.
Przypisy
Bibliografia R. Bringhurst, Elementarz stylu w typografii, tłum. D. Dziewońska, Kraków 2013. A. Frutiger, Człowiek i jego znaki, tłum. Cz. Tomaszewska, Kraków 2015. C. Henestrosa, L. Meseguer, J. Scaglione, Jak projektować kroje pisma. Od szkicu do ekranu, tłum. N. Pluta, Kraków 2013. J. Hudson, N. Kshetrimayum, K. Mansour, P. Zoghbi, Beyond Latin, rozm. przepr. G. Leonidas, „Eye” 2015, Vol. 23, No. 90. Language Culture Type: International Type Design in the Age of Unicode, red. J.D. Berry, New York 2002. M. Misiak, Jak najbardziej litery, w: A. Szydłowska, Miliard rzeczy dookoła. Rozmowy z polskimi projektantami graficznymi, Kraków 2013. H. Smitshuijzen AbiFarès, Typographic Matchmaking, Amsterdam 2007. M. Takagi, Hanzi Graphy. A Typographic Translation Between Latin Letters and Chinese Characters, Hong Kong 2014. https://www.rosettatype.com/blog/2013/02/05/What-is-multiscript-typography http://typographica.org/on-typography/going-global-the-last-decade-in-multi-script-type-design/ http://tntypography.eu/resources-list/arabic-type-design-in-one-paragraph/ https://web.archive.org/web/20161024024348/http://www.khtt.net/page/48160/en
Kategoria:Typografia