Robert Cena (ur. 17 stycznia 1863 w Morawsku, zm. 13 grudnia 1945 w Chłopicach) – polski polityk, działacz ruchu ludowego w Galicji, poseł do austriackiej Rady Państwa.
Życiorys mały|upright=1.1|left|Rada Państwa (parlament) w Wiedniu około roku 1900 Ukończył szkołę ludową w Morawsku. Przez cztery lata służył jako podoficer artylerii w armii austriackiej. Prowadził gospodarstwo rolne, był aktywistą związków hodowców bydła i długoletnim członkiem Pierwszego Galicyjskiego Towarzystwa Chowu Drobiu, Gołębi i Królików w Jarosławiu.
Działalność w ruchu ludowym rozpoczął jako prominentny członek Stronnictwa Chrześcijańsko-Ludowego, należał do grupy współpracowników ks. Stanisława Stojałowskiego. Był jednym z propagatorów zakładania kółek rolniczych. Za wystąpienia w czasie chłopskich protestów, a także za propagowanie czasopism wydawanych przez ks. Stojałowskiego „Wieniec” i „Pszczółka” (w których publikował) nałożono na niego karę kościelną odmowy udzielenia rozgrzeszenia. Zakaz ten był omijany przez dominikanów z Jarosławia. Robert Cena był współzałożycielem spółdzielni kredytowych w powiatach jarosławskim i cieszanowskim. Był doświadczonym mówcą na wiecach i zgromadzeniach.
mały|upright=1.1|left|Wiejski cmentarz w Chłopicach z grobem Roberta Ceny W roku 1897 został wybrany (w IV kurii gmin wiejskich okręgu Jarosław-Cieszanów) z większością 88% głosów do parlamentu austriackiego – Rady Państwa w Wiedniu, gdzie zasiadał do roku 1900 należąc do grupy posłów Stronnictwa Chrześcijańsko-Ludowego wchodzących do Koła Polskiego. W tym czasie dał się poznać jako skuteczny poseł opozycji, m.in. zgłosił 9 wniosków i 6 interpelacji. W następnej kadencji kandydował nieskutecznie z okręgu łańcuckiego.
Od roku 1911 był działaczem Polskiego Stronnictwa Ludowego, podobnie jak wszyscy wybitni współpracownicy ks. Stojałowskiego po jego śmierci, a od 1913 Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”. Po przewrocie majowym 1926 roku pozostawał w opozycji do obozu Piłsudskiego.
Według Adama Serdecznego, „jego nadrzędnym celem w życiu było ulżenie ciężkiej doli chłopskiej”. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Chłopicach.
Rodzina i życie prywatne mały|upright=0.8|Tablica upamiętniająca Roberta Cenę na grobowcu rodziny na Starym Cmentarzu w Jarosławiu Pochodził z patriotycznej rodziny chłopskiej z Morawska koło Jarosławia. Był synem Błażeja (ur. 1826) i Ewy (ur. 1829) z domu Poćwierz, którzy zmarli w 1880. Wychowywał się w rodzinie stryja. W 1890 poślubił Rozalię z domu Nietrzeba, miał z nią dwóch synów (Franciszka, który służył w armii Hallera i zmarł w Stanach Zjednoczonych oraz Krzysztofa, który zmarł bezpotomnie w Argentynie) i córkę. Po śmierci Rozalii Robert ożenił się z Zofią Pacułą, z którą miał czterech synów i córkę. W 2006 żył tylko syn Bogusław, który prowadził własne gospodarstwo w Morawsku.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia Wieniec Polski – pismo polityczne ludowe, Lwów: Alexander Vogel, 25 (2 i 14), 1899 (dostępny w: Jagiellońska Biblioteka Cyfrowa, mikrofisza BJ Mf.005706) Andrzej Kudłaszyk: Ksiądz Stanisław Stojałowski. Wrocław: Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne, 1998 Konstanty Turowski: Historia ruchu chrześcijańsko-demokratycznego w Polsce. Warszawa: Ośrodek Dokumentacji i Studiów Społecznych, 1989
Kategoria:Polscy działacze ludowi w Galicji Kategoria:Politycy Stronnictwa Chrześcijańsko-Ludowego Kategoria:Posłowie do Rady Państwa w Wiedniu IX kadencji Kategoria:Polscy posłowie do Rady Państwa w Wiedniu Kategoria:Polscy rolnicy Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego Kategoria:Ludzie związani z Jarosławiem (Polska) Kategoria:Urodzeni w 1863 Kategoria:Zmarli w 1945