Wywiad Wojskowy Narodowej Armii Ludowej (niem. Militärische Aufklärung der Nationalen Volksarmee) – organ kierownictwa wojskowego NRD, podlegający szefowi Sztabu Głównego Narodowej Armii Ludowej. Instytucja wywiadowcza utworzona do pozyskiwania, przetwarzania, analizy i oceny informacji o sytuacji wojskowo-politycznej obcych państw i ich sił zbrojnych. Prowadziła rozpoznanie osobowe i rozpoznanie elektromagnetyczne.
Wywiad wojskowy NRD ściśle współpracował z Ministerstwem Bezpieczeństwa Państwowego NRD (niem. Ministerium für Staatssicherheit – MfS) oraz GRU (ros. Главное Разведывательное Управление, Gławnoje Razwiedywatielnoje Uprawlenije).
Historia Wywiad Wojskowy Narodowej Armii Ludowej NRD powstał w 1950 r. jako Wydział Zwiadu Skoszarowanej Policji Ludowej NRD (niem. Kasernierte Volkspolizei – KVP). Po utworzeniu w 1956 r. na jej bazie NAL włączono go do struktur Ministerstwa Obrony Narodowej NRD.
Nazwy Jego nazwa była zmieniana wielokrotnie: 1952–1953 – Zarząd Spraw Ogólnych (niem. Verwaltung für Allgemeine Fragen), 56 osób personelu 1953–1956 – Zarząd 19 (Verwaltung 19), kryptonimy: Oddział 1000 (Dienststelle 1000), Zarząd 1000 (Verwaltung 1000), 100-431 osób 1956–1959 – Zarząd Koordynacji (Verwaltung für Koordinierung) 1959–1964 – Zarząd 12 (12. Verwaltung) 1964–1984 – Zarząd Wywiadu (Verwaltung Aufklärung), >1200 osób 1984–1990 – Pion Wywiadu (Bereich Aufklärung), 2240 osób, w tym 773 oficerów i 8 generałów 1990 – Centrum Informacji Ministerstwa Rozbrojenia i Obrony (Informationszentrum des Ministeriums für Abrüstung und Verteidigung)MfS-Handbuch, Anatomie der Staatssicherheit, Teil III/13: Die Hauptabteilung I: NVA und Grenztruppen, BStU Berlin 2004, s. 23–28.
Podział organizacyjny Wydział Spraw Politycznych (niem. Abteilung für Grundsatzfragen) Wydział Operacyjnego Zabezpieczenia i Kontroli (Abteilung Operative Sicherstellung und Kontrolle), ok. 30 żołnierzy Wywiad Agenturalny (Agenturische Aufklärung), w 1984 przemianowany na 1 Zarząd (1. Verwaltung), ok. 160 Wywiad Strategiczny (Strategische Aufklärung), 1984 przemianowany na 2 Zarząd (2. Verwaltung), ok. 250; koordynujący też pracę sieci attachés wojskowych NRD w 49 krajach Wywiad Operacyjno-Taktyczny (Operativ-Taktische Aufklärung), 1984 przemianowany na 3 Zarząd (3. Verwaltung), ok. 50 Zabezpieczenie Operacyjne (Operative Sicherstellung), od 1984 Zarząd Zabezpieczenia Operacyjnego (Verwaltung Operative Sicherstellung), ok. 340 Służba Informacyjna (Informationsdienst), ok. 130 Wojskowy Instytut Badawczy (Militärwissenschaftliches Institut – MWI), Klietz, ok. 150; ośrodek kształcenia kadr, funkcjonował na prawach wydziału Akademii Wojskowej im. Friedricha Engelsa (Militärakademie Friedrich Engels – MAK Friedrich Engels) w Dreźnie 2 Pułk Rozpoznania Radiowego (Funkaufklärungsregiment 2), Dessau, ok. 900 Szkoła Językowa (Sprachschule), Karl-Marx-Stadt
Kierownictwo 1952-1957 – gen. mjr Karl Linke 1957 – płk. Erich RippergerBodo Wegmann: Die Militäraufklärung der NVA, Verlag Dr. Köster Berlin 2006. 1957-1959 – płk Willy Sägebrecht 1959-1975 – gen. por. Arthur Franke 1975-1982 – gen. por. Theo Gregori 1982-1990 – gen. por. Alfred Krause 1990 – płk dr Manfred Zeise
Siedziba 1952 w Berlin-Pankow przy Neuen Schönholzer Straße 16, częściowo przy Buchhornstraße in Berlin-Wendenschloß od 1956 jako Zarząd Spraw Ogólnych (niem. Verwaltung für Allgemeine Fragen), następnie Zarząd 19 (Verwaltung 19) w Berlin-Mitte, Behrendstrasse 42-45 do 1957 niektóre komórki mieściły się w obiekcie Wendenschloß (Objekt Wendenschloß) przy Buchhornstraße 42-44 oraz przy Walter-Rathenau-Straße 21 w Grünheide Zarząd Koordynacji (Verwaltung für Koordinierung) w Berlin-Grünau, Regattastrasse 25-29 od 1959 jako Zarząd 12 (12. Verwaltung), następnie Zarząd Wywiadu (Verwaltung Aufklärung) w Berlin-Schönweide, Schnellerstrasse 139 od 1975 jako Zarząd Wywiadu (Verwaltung Aufklärung), od połowy lat 80 XX w. Pion Wywiadu (Bereich Aufklärung) w Berlin-Köpenick, Oberspreestrasse 61-63; pod przykrywką „Instytutu Matematyczno-Fizycznego NAL” (Mathematisch-Physikalisches Institut der NVA); obecnie siedziba Powiatowej Komendy Wojskowej Bundeswehry (Bundeswehr Kreiswehrersatzamt I).
Zobacz też Hauptverwaltung Aufklärung
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Die Militäraufklärung der Nationalen Volksarmee der DDR (Wywiad Wojskowy NAL NRD) Militärnachrichtendienst (Służba Wywiadu Wojskowego)
Kategoria:Narodowa Armia Ludowa NRD Kategoria:Niemieckie służby specjalne Kategoria:Wojskowe służby specjalne