mały|Atalanta, posąg z Muzeum Watykańskiego
mały|Dante Gabriel Rossetti, Portret Algernona Charlesa Swinburne’a mały|Peter Paul Rubens, Meleager i Atalanta w czasie łowów na dzika kalidońskiego mały|Atalanta w Kalidonie, miniatura mały|Maria Konopnicka mały|Jan Kasprowicz mały|Waza grecka z wyobrażeniem Atalanty Atalanta w Kalidonie (ang. Atalanta in Calydon) – dramat poetycki dziewiętnastowiecznego angielskiego poety Algernona Charlesa Swinburne’a, opublikowany w 1865. Tytuł tragedii w brzmieniu polskim występuje też w wariancie Atalanta w Kalydonie.
Forma Algernon Charles Swinburne uważany jest powszechnie za największego wirtuoza wersyfikacji angielskiej. Jego wiersz charakteryzuje się użyciem skomplikowanych wzorców metrycznych i schematów stroficznych, jak również bogatą instrumentacją głoskową. Ma duże walory muzyczne. Poeta był zresztą krytykowany za przerost formy nad treścią. Partie dialogowe dramatu są napisane wierszem białym (blank verse), czyli nierymowanym pentametrem jambicznym, to znaczy sylabotonicznym dziesięciozgłoskowcem, w którym akcenty padają na parzyste sylaby wersu. Swinburne traktuje jednak schemat metryczny dosyć swobodnie. Pieśni chóru są stroficzne i rymowane. W pieśni pierwszej, z której pochodzi następująca zwrotka, poeta zastosował schemat ababccab.
Poeta raz po raz stosuje wyraziste aliteracje: Maiden, and mistress of the months and stars/Now folded in the flowerless fields of heaven, albo so fiery their blind edge/Burns, and bright points break up and baffle day.. Aliteracja była ulubionym środkiem stylistycznym Swinburne'a. Posługiwał się nim bardzo często. Przykładem zastosowania aliteracji jest w jego poezji lirycznej roundel Wędrowny wiatru wiew, przełożony na język polski przez Jerzego Pietrkiewicza.
Treść Atalanta w Kalidonie oparta jest na zaginionej, znanej jedynie we fragmentach sztuce greckiego tragika Eurypidesa. Jest pierwszym dramatem Swinburne’a o tematyce antycznej. Opowiada o wielkich łowach, jakie urządzono na dzika kalidońskiego, zapraszając na nie bohaterów, w tym Meleagra. Jedna z uczestniczek obławy była tytułowa Atalanta, dziewczyna-wojowniczka, do której młodzieniec zapałał miłością.
Bohaterowie Chief Huntsman (Łowczy) Chorus (Chór) Althaea (Altea) Meleager (Meleager) Oeneus (Eneusz) Atalanta (Atalanta) Toxeus (Tokseusz) Plexippus (Pleksyppus) Herald (Herold) Messenger (Poseł) Second Messenger (Drugi poseł)
Przekłady Atalanta w Kalidonie znalazła się w polu uwagi polskich tłumaczy, którymi byli wybitni poeci. Sztukę Swinburne'a w całości przełożył Jan Kasprowicz. Atalanta w Kalydonie ukazała się we Lwowie w 1907. Przekład został potem włączony do autorskiej antologii Kasprowicza Arcydzieła europejskiej poezyi dramatycznej. Dwa chóry przetłumaczyła też Maria Konopnicka.
Tłumaczenie Kasprowicza zostało w 2016 wznowione przez sandomierskie wydawnictwo Armoryka.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Utwory dramatyczne Algernona Charlesa Swinburne’a Kategoria:Utwory literackie z 1865 Kategoria:Utwory literackie napisane wierszem białym Kategoria:Angielskie utwory dramatyczne Kategoria:Utwory przełożone przez Jana Kasprowicza