Zofia Wanda Szmydtowa (ur. 21 kwietnia 1893 w Petersburgu, zm. 3 marca 1977 w Warszawie) – polska historyczka i teoretyk literatury, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.
Życiorys thumb|Grób Zofii Szmydt na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Urodziła się w rodzinie Józefa Gąsiorowskiego (1855–1901), nauczyciela gimnazjalnego, bibliotekarza Cesarskiej Akademii Nauk w Petersburgu, działacza społecznego i oświatowego, i Władysławy z Holców (zm. 1944). Miała czworo rodzeństwa: Mirosława, Bronisława (poległego w 1920 w wojnie polsko-bolszewickiej), Władysławę i Mieczysławę. W 1901 (po śmierci ojca) przyjechała z matką i rodzeństwem do Warszawy. W latach 1902–1909 uczyła się na pensji Jadwigi Sikorskiej, gdzie m.in. języka polskiego uczył ją Bronisław Chlebowski. W 1910 uzyskała patent nauczycielki języka polskiego, a w 1911 zdała eksternistycznie maturę w VI Gimnazjum Filologicznym. Rok później zaczęła studia filologiczne i historyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Była członkinią „Zjednoczenia”, organizacji skupiającej młodzież narodową.
Po wybuchu I wojny światowej przerwała studia, wróciła do Warszawy, gdzie podjęła pracę nauczycielki w żeńskich szkołach gimnazjalnych. W 1917 wróciła na UJ, gdzie uzyskała w czerwcu 1917 stopień doktora filozofii. W 1918 ponownie pracowała jako nauczycielka w warszawskich gimnazjach. Współpracowała z wieloma czasopismami literackimi. W 1923 otrzymała nagrodę Kasy im. Józefa Mianowskiego dla młodych naukowców.
Od 15 kwietnia 1926 pracowała w Katedrze Historii Literatury Polskiej Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, początkowo jako młodsza asystentka, od października 1926 – jako starsza asystentka. Po habilitacji uzyskała w 1933 stanowisko docenta. Od 1934 do 1939 i od 1956 to 1976 redaktor naczelny Rocznika Literackiego.
W czasie okupacji niemieckiej uczestniczyła w tajnym nauczaniu. Część jej prac uległa zniszczeniu w czasie powstania warszawskiego. Po jego upadku przeniosła się do Krakowa, ale już w lutym 1945 wróciła do Warszawy i od maja tego roku wykładała na Uniwersytecie Warszawskim. 1 lipca 1946 otrzymała stanowisko docenta etatowego. W 1949 została honorowym członkiem Sekcji Tłumaczy PEN Clubu. W 1954 otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego i w 1955 objęła stanowisko kierowniczki Katedry Historii Literatury Polskiej UW. 1 marca 1959 otrzymała tytuł profesora zwyczajnego. W 1965 odeszła na emeryturę.
W październiku 1919 wyszła za Józefa Szmydta (1885–1960), rolnika z wyższym wykształceniem, pracującego w dobrach Komarów na Wileńszczyźnie. Mieli dwie córki: Marię Danutę (1920–2011), późniejszą Gniewiewską i Zofię Szmydt (1923–2010). Od 1929 do końca życia (z przerwami na wyjazdy do Krakowa) mieszkała z rodziną przy ul. Górnośląskiej 16/20, w mieszkaniu należącym poprzednio do Władysława Reymonta.
Zmarła w Warszawie, pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 263-5-23).
Niektóre publikacje
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1957) Złoty Krzyż Zasługi (dwukrotnie: 1938, 28 września 1954 „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.) Srebrny Wawrzyn Akademicki (5 listopada 1935) „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/201 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego. Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej” (1966) Medal Pamiątkowy Uniwersytetu Warszawskiego (1958)
Przypisy
Kategoria:Ludzie urodzeni w Petersburgu Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Wawrzynem Akademickim Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polscy historycy literatury Kategoria:Urodzeni w 1893 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Zmarli w 1977