Szewczenkowe (, pol. hist. Święty Stanisław) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie iwanofrankiwskim (do 2020 w rejonie halickim) nad Łomnicą przy ujściu do Dniestru.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego.

W 1942 Ukraińska Policja Pomocnicza aresztowała pod zarzutem ukrywania Żydów tutejszego proboszcza o. Remigiusza Wójcika, franciszkanina, który po przesłuchaniu i torturach w więzieniu Gestapo w Stanisławowie, został tam rozstrzelany wraz z innymi franciszkanami, o. Peregrynem Haczelą i br. Stefanem Kosiorkiem. W marcu 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali we wsi 4 nastoletnich polskich chłopców.

Zabytki cerkiew św. Pantalejmona z 1212–1219 rokuRafał Quirini-Popławski, Rzeźba przedromańska i romańska w Polsce wobec sztuki włoskiej, Wydawnictwo UJ, 2006 Kraków, s.67. Cerkiew w XVI wieku została porzucona, w związku z czym od 1596 roku kościół katolicki św. Stanisława Na obszarze wsi, na wysokim brzegu Dniestru wznosi się dawny kościół pw. św. Stanisław z klasztorem oo. franciszkanów pw. Św. Krzyża założony w historycznym Haliczu w 1238 r. przez ks. Bolesława Wstydliwego, odbudowany w 1367 r. i erygowany w 1422 r. przez Mikołaja Blunickiego, przy którym wzniesiono klasztor oo. franciszkanów z fundacji arcybiskupa lwowskiego Jana Dymitra Solikowskiego. Osada wyrosła przy klasztorze nazywana była Święty Stanisław. Świątynia ponownie przebudowana na początku XXI wieku poprzez dodanie kopuły. Najcenniejszym zabytkiem cerkwi jest romański portal. Zdaniem niektórych badaczy od początku cerkiew była trójnawową bazyliką, zdaniem innych, zwłaszcza ukraińskich, miała typową kopułę. Jest to jeden z przykładów działalności w tym rejonie romańskich warsztatów murarskich i kamieniarskich pochodzących z Węgier (przypuszczalnie z Ostrzyhomia).

Zobacz też Święty Stanisław (rejon kołomyjski)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Wsie w obwodzie iwanofrankiwskim Kategoria:Rejon halicki Kategoria:Halicz (hromada)