Tajne Archiwum Państwowe Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego () z siedzibą w Berlinie – instytucja zajmująca się gromadzeniem, przechowywaniem i zabezpieczaniem zbiorów pruskiego dziedzictwa kulturowego. Od roku 1963 należy do Fundacji Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego ().
Historia Początki archiwum sięgają roku 1282, czasów rządów margrabiów brandenburskich. Za panowania Joachima II (XVI wiek) archiwum zostało podporządkowane kanclerzowi. W roku 1598 ustanowiono stanowisko archiwisty, na które został mianowany Erazm Langenhain. Połączył on zespoły w repozyturach, dzięki czemu archiwum zaczęło pracować autonomicznie. Podczas panowania królów Fryderyka Wilhelma I, Fryderyka II Wielkiego i Fryderyka Wilhelma II wiele dokumentacji włączano do archiwum gabinetowego. Po rozwiązaniu tajnej kancelarii dokumenty te przeszły do archiwum departamentu spraw zagranicznych. W tym czasie stanowisko szefa ministrów piastował Christian von Haugwitz. Nadał on w roku 1803 dla archiwum nazwę Tajne Archiwum Państwowe. Wtedy też włączono do niego Tajne Archiwum Ministerialne (). W połowie XIX wieku powstało archiwum centralne i obejmowało ono cały obszar państwa pruskiego. Było ono wówczas podporządkowane prezesowi ministrów. Po I wojnie światowej pod naciskiem ówczesnego premiera Otto Brauna zdecydowano się na budowę nowej siedziby. Od roku 1923 instytucja mieści się przy ulicy Archivstraße 12/14 w berlińskiej dzielnicy Dahlem.
W czasie II wojny światowej część zasobów archiwum została ewakuowana do Merseburga w kraju związkowym Saksonia-Anhalt. Po wojnie nie wróciły do Berlina, a zostały w Centralnym Archiwum NRD () w Merseburgu. W berlińskiej siedzibie były dostępne tylko te zbiory które nie były wywiezione. Po zjednoczeniu Niemiec wszystkie zbiory na powrót znalazły się w Berlinie.
Udostępnianie materiałów Za udostępnianie materiałów z archiwum nie pobiera się opłat. Płatne są natomiast prace reprograficzne.
Zagrabione archiwalia w zbiorach Tajnego Archiwum Państwowego Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego W archiwum znajduje się zbiór 74 średniowiecznych dokumentów skradzionych w 1940 przez urzędników hitlerowskich z Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, a po wojnie przejęty przez Tajne Archiwum Państwowe Pruskiego Dziedzictwa Kulturowego. Pomimo żądań strony polskiej nie zostały oddane prawowitym właścicielomWojciech Polak (historyk) Niemcy muszą natychmiast zwrócić polskie skarby zrabowane z Archiwum Głównego Akt Dawnych! .
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Archiwa