Litsea Lam. – rodzaj rośliny z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae Juss.). Według The Plant List w obrębie tego rodzaju znajduje się co najmniej 150 gatunków o nazwach zweryfikowanych i zaakceptowanych, podczas gdy aż 480 taksonów ma status gatunków niepewnych (niezweryfikowanych). Występuje naturalnie w klimacie od umiarkowanego do tropikalnego w Azji i Australii. Gatunkiem typowym jest L. glutinosa (Lour.) C.B.Rob.
Morfologia Pokrój Zazwyczaj zimozielone drzewa lub krzewy. Liście Naprzemianległe, pojedyncze. Blaszka liściowa jest całobrzega, z pięcioma (rzadziej z trzema) nerwami głównymi. Kwiaty Są promieniste, rozdzielnopłciowe, niepozorne, zebrane w pęczki lub wiechy, złożone z małych baldachów z wklęsłymi pokrywkami u nasady. Okwiat jest nieobecny lub składa się z 4–6 listków. Kwiaty męskie mają 9–12 pręcików ułożonych w trzech okółkach, z których w jednym mają gruczoły. Pylniki są wewnątrzpylne (główka odwrócona do wewnątrz), czterokomorowe, słupek jest bardzo zredukowany. Kwiaty żeńskie mają górną, jednokomorową zalążnię, osadzoną na mniej lub bardziej rozwiniętym dnie kwiatowym. Słupek otoczony jest przez 9–12 prątniczków o wrzecionowatym kształcie. Owoce Pestkowce o kulistym kształcie, osadzone w zredukowanej kupuli.
Biologia i ekologia Są roślinami dwupiennymi. Zawierają alkaloidy. Odmiana Litsea lancifolia var. rheophytica jest reofilem.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales) stanowiącego klad w obrębie grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych.
Lista gatunków Litsea accedens (Blume) Boerl. Litsea acuminata (Blume) Sa.Kurata Litsea acutivena Hayata Litsea aestivalis (L.) Fernald Litsea akoensis Hayata Litsea albescens (Hook. f.) D.G. Long Litsea albicans (Kurz) Hook. f. Litsea aneityensis Guillaumin Litsea auriculata S.S. Chien & W.C. Cheng Litsea balansae Lecomte Litsea baviensis Lecomte Litsea beilschmiediifolia H.W. Li Litsea beusekomii Kosterm. Litsea biflora H.B. Cui Litsea bindoniana (F. Muell.) F. Muell. Litsea borneensis (Meisn.) Boerl. Litsea calicaris (Sol. ex A. Cunn.) Benth. & Hook. f. ex Kirk Litsea cangyuanensis J. Li & H.W. Li Litsea castanea Hook.f. Litsea chaffonjonii H. Lév. Litsea chengshuzhii H.B. Cui Litsea chinpingensis Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea chunii W.C. Cheng Litsea clarissae (Teschner) Kosterm. Litsea coelestis H.B. Cui Litsea cordata (Jack) Hook.f. Litsea costalis (Nees) Kosterm. Litsea crassifolia (Blume) Boerl. Litsea cubeba (Lour.) Pers. Litsea deccanensis Gamble Litsea depressa H.B. Cui Litsea dilleniifolia P.Y. Pai & P.H. Huang Litsea dunniana H. Lév. Litsea elliptica Blume Litsea elongata (Nees) Hook. f. Litsea fawcettiana (F. Muell.) B. Hyland Litsea foveola Kosterm. Litsea fulva (Blume) Villar Litsea garciae Vidal Litsea glaberrima (Thwaites) Trimen Litsea glaucescens Kunth Litsea globosa Kosterm. Litsea glutinosa (Lour.) C.B.Rob. Litsea gongshanensis H.W. Li Litsea grandis (Nees) Hook.f. Litsea greenmaniana C.K. Allen Litsea guppyi (F. Muell.) F. Muell. ex Forman Litsea hayatae Kaneh. Litsea hirsutissima Gamble Litsea honghoensis H. Liu Litsea hookeri (Meisn.) D.G.Long Litsea hunanensis Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea hupehana Hemsl. Litsea hypophaea Hayata Litsea ichangensis Gamble Litsea insignis (Blume) Boerl. Litsea iteodaphne (Nees) Hook. f. Litsea japonica (Thunb.) Juss. Litsea johorensis Gamble Litsea kerrii Kosterm. Litsea khasyana Meisn. Litsea kingii Hook. f. Litsea kobuskiana C.K. Allen Litsea kurzii King ex Hook.f. Litsea kwangsiensis Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea kwangtungensis Hung T. Chang Litsea laeta (Wall. ex Nees) Hook.f. Litsea lancifolia (Roxb. ex Nees) Fern.-Vill. Litsea lancilimba Merr. Litsea lanuginosa (Nees) Nees Litsea leefeana (F. Muell.) Merr. Litsea leiantha (Kurz) Hook. f. Litsea liboshengii H.B. Cui Litsea ligustrina (Nees) Fern.-Vill. Litsea liyuyingii H. Liu Litsea longifolia (Nees) Trimen Litsea longipes (Meisn.) Hook. f. Litsea longistaminata (H. Liu) Kosterm. Litsea luzonica (Blume) Villar Litsea machilifolia Gamble Litsea machiloides Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea mairei H. Lév. Litsea martabanica (Kurz) Hook.f. Litsea membranifolia Hook.f. Litsea mishmiensis Hook. f. Litsea mollis Hemsl. Litsea monopetala (Roxb.) Pers. Litsea morrisonensis Hayata Litsea moupinensis Lecomte Litsea muelleri Rehder Litsea myricopsis H. Lév. Litsea myristicifolia (Wall. ex Nees) Hook.f. Litsea nemoralis (Thwaites) Trimen Litsea nigricans (Meisn.) Boerl. Litsea nitida (Roxb.) Hook. f. Litsea nuculanea (Kurz) Hook.f. Litsea ochracea (Blume) Boerl. Litsea ovalifolia (Wight) Trimen Litsea palmatinervia (Meisn.) Drake Litsea panamanja (Buch.-Ham. ex Nees) Hook. f. Litsea parvifolia (Hemsl.) Mez Litsea pedunculata (Diels) Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea perrottetii (Blume) Fern.-Vill. Litsea phuwuaensis Ngerns. Litsea pierrei Lecomte Litsea populifolia (Hemsl.) Gamble Litsea pseudoelongata H. Liu Litsea pseudolongifolia Kosterm. Litsea pseudoumbellata Kosterm. Litsea punctulata Kosterm. Litsea pungens Hemsl. Litsea rangoonensis (Meisn.) Hook. f. Litsea resinosa Blume Litsea reticulata (Meisn.) F. Muell. Litsea rotundifolia Hemsl. Litsea rubescens Lecomte Litsea salicifolia (J. Roxb. ex Nees) Hook. f. Litsea saligna (Nees) N.P. Balakr. Litsea seemannii (Meisn.) Drake Litsea semecarpifolia (Wall. ex Nees) Hook.f. Litsea sericea (Wall. ex Nees) Hook. f. Litsea sinoglobosa J. Li & H.W. Li Litsea subcoriacea Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea suberosa Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea subumbelliflora (Blume) Ng Litsea szemaois (H. Liu) J. Li & H.W. Li Litsea taronensis H.W. Li Litsea tibetana Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea tomentosa Blume Litsea travancorica Gamble Litsea tsinlingensis Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea umbellata (Lour.) Merr. Litsea utilis (Meisn.) Boerl. Litsea vang Lecomte Litsea variabilis Hemsl. Litsea varians (Blume) Boerl. Litsea veitchiana Gamble Litsea velutina (Blume) Hook. f. Litsea verticillata Hance Litsea verticillifolia Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea viridis H. Liu Litsea vitiana (Meisn.) Drake Litsea walkeri (Meisn.) Trimen Litsea wightiana (Nees) Hook. f. Litsea wilsonii Gamble Litsea yaoshanensis Yen C. Yang & P.H. Huang Litsea yunnanensis Yen C. Yang & P.H. Huang
Zastosowanie Odmiana L. lancifolia var. rheophytica bywa używana jako surowiec drzewny. L. cubeba ma jadalne owoce, które wykorzystywane są również w medycynie. Na liściach tego gatunku hoduje się jedwabniki, które produkują olej. Kora i owoce gatunku L. glutinosa mają zastosowanie w medycynie. L. monopetala jest uprawiana jako roślina pastewna.
Przypisy
Kategoria:Wawrzynowate