Komandor Shepard – główny bohater trylogii gier komputerowych Mass Effect, Mass Effect 2 i Mass Effect 3, stworzonej przez studio BioWare. Weteran Marynarki Przymierza Systemów, absolwent programu N7 organizowanego przez Międzyplanetarną Akademię Bojową, pierwsze ludzkie Widmo Rady Cytadeli, starający się powstrzymać rasę inteligentnych syntetyczno-mechanicznych organizmów znanych jako Żniwiarze przed zniszczeniem wysoko rozwiniętych gatunków zamieszkujących Drogę Mleczną. Płeć, klasa, imię i wygląd postaci mogą być dostosowane przez gracza według jego własnych upodobań. Postać męska przemawia głosem Marka Meera, a żeńska – Jennifer Hale. Ponieważ gracz może kierować postacią dowolnej płci, większość jej dialogów jest neutralna płciowo.

Postać nazwana została na cześć Alana Sheparda, pierwszego Amerykanina w kosmosie. Chociaż podczas produkcji gier obie postaci – męską i żeńską – traktowano na równi, ze względów marketingowych, żeby gracze mogli utożsamiać serię z konkretnym bohaterem, w materiałach promocyjnych wykorzystywano postać męską, której twarz wzorowana była na holenderskim modelu Marku Vanderloo. Seria doczekała się szeregu gadżetów, w tym m.in. figurek, a sam Shepard pojawiał się gościnnie w innych grach Electronic Arts, chociaż nie pojawi się w żadnej przyszłej odsłonie Mass Effect. Domyślne imię postaci męskiej to John, a kobiecej – Jane.

Koncept i tworzenie thumb|150px|left|Alan Shepard, drugi człowiek i pierwszy Amerykanin w kosmosie. Właśnie Alanowi Shepardowi główny bohater gier zawdzięcza nazwisko Zamiarem BioWare było stworzenie postaci, którą gracze od samego początku będą traktowali jako wyjątkową i mającą już ugruntowaną pozycję w swoim świecie. W odróżnieniu od innych protagonistów komputerowych gier fabularnych, Shepard nie miał być postacią pozbawioną jakiegokolwiek tła fabularnego i przeszłości – nadanie mu pewnych cech już na samym początku miało na celu stworzenie bardziej „intensywnego” doświadczenia. Ponieważ seria Mass Effect jest bardziej filmowa od innych gier BioWare, studio chciało dodać do niej „coś ekstra” i specyficznego smaczku, który można było osiągnąć dzięki zapadającej w pamięć postaci w stylu kapitana Kirka z serii Star Trek czy Jacka Bauera z serialu 24 godziny.

Deweloperzy chcieli nadać postaci przynajmniej nazwisko, żeby pozostali bohaterowie mogli się do niej zwracać bezpośrednio. Zamiarem twórców było znalezienie nazwiska, które byłoby zarazem „typowo amerykańskie” i pospolite, co doprowadziło do przeglądania nazwisk pierwszych siedmiu amerykańskich astronautów. Alan Shepard został wybrany ze względu na to, że pasował do pomysłu na „ich” Sheparda, będąc osobą twardą i cieszącą się szacunkiem, a dodatkowo był pierwszym Amerykaninem w kosmosie, tak jak Shepard z gier został pierwszym ludzkim Widmem działającym dla Rady Cytadeli.

Podczas produkcji pierwszej części gry żeńskiej Shepard poświęcono tyle samo uwagi, co jej męskiemu odpowiednikowi. Na potrzeby kobiety napisano unikalne dialogi oraz opcje romansowe. Wczesne modele do testowania animacji wykorzystywały żeńską Shepard. Reżyser gier, Casey Hudson, stwierdził, że „nie jest [ona] karykaturą postaci kobiecej w grach fabularnych”, będąc kobietą zarówno silną i niezwykle pewną siebie, jak i asertywną.

Wygląd i projekt Pancerz Sheparda był pierwotnie czerwono-biały, uznano jednak, że w takim stroju zbyt bardzo przypomina medyka, toteż ostatecznie kolor na popielaty z czerwono-białym akcentem w postaci logo programu N7. Według twórców, czerwony pasek w logo N7 symbolizuje krew, jaką postać musi przelać, żeby uratować galaktykę. W Mass Effect 2 pancerz zmieniono na składający się z części, żeby podkreślić sylwetkę postaci i sprawić, żeby wyglądała na „silniejszą i zdolną do większej bezwzględności”. Zmiana ta pociągnęła za sobą możliwość dostosowywania wyglądu pancerza przez gracza, który mógł zmieniać jego elementy i kolorystykę.

Twórcy skupili się na tym, żeby menu tworzenia wyglądu bohatera było „dobrej jakości i realistyczne”. W celu jego sprawdzenia, stworzono podobizny wielu celebrytów, żeby upewnić się, że system oferuje odpowiednio dużą różnorodność. Domyślny wygląd głównego bohatera – tak twarzy, jak i ciała – oparty został na wizerunku holenderskiego modela Marka Vanderloo. Domyślny wygląd postaci kobiecej został nieco zmieniony pomiędzy pierwszą a drugą grą, jednak na potrzeby Mass Effect 3 – pierwszej części dodatkowo promowanej materiałami z postacią kobiecą – został całkowicie przemodelowany, zgodnie z sugestiami graczy. BioWare stworzyło wiele różnych projektów żeńskiej wersji postaci, ostatecznie jednak ograniczyło ich liczbę do sześciu, które zostały opublikowane na Facebooku, a zadaniem fanów było wybranie tego najlepszego. W głosowaniu wygrała blondynka z piegami, jednak BioWare uznało, że część głosujących mogła kierować się wyłącznie kolorem włosów postaci, dlatego w późniejszym czasie zorganizowano jeszcze jedno głosowanie, którego celem było wybranie koloru włosów; ostatecznie wygrała postać rudowłosa.

Głos

Głos pod męską wersję postaci w wersji oryginalnej podkładał Mark Meer, a pod żeńską Jennifer Hale. W polskiej wersji przemawiała ona głosem Marcina Dorocińskiego i Magdaleny Różczki w części pierwszej, z kolei w drugiej Łukasza Nowickiego i Agnieszki Kunikowskiej. Część trzecia nie była dubbingowana na język polski.

Zarówno Meer, jak i Hale, jeszcze przed Mass Effect wielokrotnie współpracowali z BioWare. Meer po raz pierwszy pracował ze studiem przy grze Baldur’s Gate II: Cienie Amn, a w następnych latach dubbingował w kolejnych grach różne postaci dalszoplanowe. Udając się na casting na Mass Effect spodziewał się, że ponownie będzie udzielał głosu pomniejszym postaciom, dlatego był „mile zaskoczony”, kiedy otrzymał główną rolę. Angielska wersja gier reżyserowana była przez Caroline Livingstone, a podczas niektórych sesji nagraniowych obecny był główny scenarzysta Mac Walters, co pozwoliło na wprowadzenie szybkich zmian do dialogów.

Hale przyznała, że chociaż sama nie jest graczem, jest bardzo oddana temu, żeby pomóc „stworzyć” historię w grach komputerowych. Stwierdziła dodatkowo, że miewa obiekcje, kiedy określone dialogi wydają jej się nie pasować do postaci, którym udziela głosu, w przypadku Shepard i gier BioWare wolała jednak nie ingerować. Fakt, że BioWare nie zmieniało dialogów w zależności od płci postaci, był dla Hale jednym z ulubionych aspektów pracy nad serią Mass Effect.

Występowanie Trylogia i części poboczne thumb|150px|left|Logotyp programu N7 Komandor porucznik Shepard jest głównym bohaterem i grywalną postacią trylogii Mass Effect. Jest absolwentem organizowanego przez Przymierze Systemów – „reprezentantem ludzkości w przestrzeni Cytadeli” – programu wojskowego N7, którego absolwenci darzeni są wielkim poważaniem ze względu na niezwykle katorżnicze warunki, jakie należy spełnić, żeby go ukończyć. Na samym początku gry gracz wybiera historię Sheparda przed dołączeniem do wojska, jak również wydarzenie mające miejsce już w trakcie służby, które przyczyniło się do tego, że stał się rozpoznawalny. W rozmowach z bohaterami niezależnymi gracz posługuje się tzw. kołem dialogowym, na którym zamieszczone są skrócone wersje odpowiedzi, rozwijane po wybraniu konkretnej opcji. W zależności od dokonywanych wyborów, postać otrzymuje punkty idealisty lub renegata, które w drugiej i trzeciej części mogą wpływać na jej wygląd. Im więcej punktów renegata zdobędzie Shepard, tym gorzej będą się goiły rany na jego twarzy, a jego oczy zmienią kolor na czerwony, o ile nie zdecyduje się on na chirurgiczne poprawki.

Poza główną trylogią, Shepard zostaje wspomniany w powieściach Mass Effect: Podniesienie, Odwet i Deception. Pojawia się również w trzecim numerze komiksu Homeworld, ujęcie przedstawia jednak jedynie fragment jego pancerza z logo N7. Komiks Odkupienie, rozgrywający się pomiędzy prologiem a główną częścią Mass Effect 2, koncentruje się na odzyskaniu ciała zmarłego Sheparda i przekazaniu go Cerberusowi w celu przywrócenia go do życia. Według zapowiedzi, Shepard nie pojawi się w żadnej kolejnej odsłonie Mass Effect, ponieważ poświęcona mu trylogia została definitywnie zakończona. Dodatkowo BioWare stwierdziło, że nie chce, żeby protagonista kolejnej gry – Mass Effect: Andromeda – był po prostu kolejnym żołnierzem albo „Shepardem 2”.

Mass Effect Shepard służy pod kapitanem Davidem Andersonem podczas testowego lotu superzaawansowanego technologicznie okrętu SSV Normandia, zbudowanego przy współpracy ludzi i turian, którego celem jest pierwsza ludzka kolonia na planecie Eden Prime. Misja ma na celu również sprawdzenie, czy Shepard nadaje się na Widmo – elitarnego agenta działającego dla Rady Cytadeli, mogącego rozwiązywać problemy w dowolny sposób, który uzna za słuszny. Towarzyszem Sheparda jest turiańskie Widmo Nihlus Krylik, który ginie podczas misji, zdradzony przez swojego kolegę Sarena Arteriusa. Shepard odkrywa na Eden Prime nadajnik pozostawiony przez wymarłą przed tysiącami lat rasę protean i niechcący uaktywnia go, a ten objawia mu wizję zniszczenia galaktyki przez olbrzymie maszyny zwane Żniwiarzami.

Zdrada Sarena zostaje przedstawiona Radzie Cytadeli, która cofa mu status Widma i nadaje go Shepardowi, którego zadaniem staje się odnalezienie turianina i powstrzymanie go. Shepard i Anderson uważają, że Saren sprzymierzył się ze Żniwiarzami i syntetyczną rasą gethów, Rada odrzuca jednak te oskarżenia, uważając Żniwiarzy za legendę. W trakcie śledztwa Shepard odkrywa, że nadajnik objawił mu wizję zniszczenia protean przez Żniwiarzy, a ten sam los w niedługim czasie ma spotkać inteligentne rasy zamieszkujące galaktykę obecnie. Mimo spotkania z jednym ze Żniwiarzy, Suwerenem, Rada w dalszym ciągu uważa ich za mit.

Saren i gethy przypuszczają atak na Cytadelę, mający na celu aktywowanie przekaźnika masy, poprzez który Żniwiarze przedostaną się do Drogi Mlecznej i zrealizują swój plan zniszczenia inteligentnych istot. Shepardowi udaje się powstrzymać Sarena i uratować Radę bądź pozostawić ją na śmierć, a w jej miejsce powstaje nowa, składająca się wyłącznie z ludzi.

Mass Effect 2 Kilka miesięcy po pokonaniu Suwerena Normandia zostaje zniszczona przez tajemniczą rasę Zbieraczy, a Shepard ginie, ratując członków załogi. Jego ciało zostaje odzyskane przez proludzką organizację terrorystyczną Cerberus i na rozkaz jej lidera Człowieka Iluzji, zostaje zrekonstruowane i przywrócone do życia. Człowiek Iluzja ofiaruje Shepardowi nowy statek – SSV Normandię SR-2 – wraz z załogą i zleca mu szereg misji mających na celu ustalenie, dlaczego od pewnego czasu znikają całe ludzkie kolonie i jaki związek ze zniknięciami mają Zbieracze. W trakcie śledztwa okazuje się, że są oni marionetkami Żniwiarzy. Shepard wraz z zebraną przez siebie drużyną wyrusza na samobójczą misję za przekaźnik Omega-4 do bazy Zbieraczy, którą może zniszczyć lub pozostawić, udostępniając ją do dalszych badań Cerberusowi. W zależności od decyzji podejmowanych przez gracza na przestrzeni gry, Shepardowi udaje się uciec lub ginie – w tym drugim przypadku niemożliwe jest zaimportowanie stanu świata do Mass Effect 3.

Mass Effect 3