Espadon (Q129) – francuski oceaniczny okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej, dziewiąta zamówiona jednostka typu Requin. Okręt został zwodowany 28 maja 1926 roku w stoczni , a do służby w Marine nationale wszedł w grudniu 1927 roku. Jednostka pełniła służbę na Morzu Śródziemnym, a od zawarcia zawieszenia broni między Francją a Niemcami znajdowała się pod kontrolą rządu Vichy. W grudniu 1942 roku okręt został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom. W Regia Marina jednostka otrzymała oznaczenie FR 114 i rozpoczęto jej przebudowę na podwodny transportowiec, jednak prac nie ukończono. Po zawarciu przez Włochy zawieszenia broni z Aliantami okręt został 13 września 1943 roku częściowo samozatopiony w Castellammare, a następnie przejęty przez Niemców i ostatecznie zatopiony 28 września 1943 roku.

Projekt i budowa „Espadon” zamówiony został na podstawie programu rozbudowy floty francuskiej z 1923 roku. Projekt (o sygnaturze C4) był pierwszą od zakończenia wojny koncepcją francuskiego okrętu podwodnego, powstałą po analizie doświadczeń wojennych i eksploatacji ex-niemieckich jednostek otrzymanych w ramach reparacji wojennych. Okręt przeznaczony był do służby kolonialnej, działań na liniach komunikacyjnych potencjalnego przeciwnika i rozpoznania. Posiadał spory zasięg i dużą dopuszczalną głębokość zanurzenia; wadami była słaba manewrowość i zbyt mała prędkość osiągana na powierzchni. Konstruktorem okrętu był inż. .

„Espadon” zbudowany został w w Tulonie. Stępkę okrętu położono w 1924 roku, został zwodowany 28 maja 1926 roku, a do służby w Marine nationale przyjęto go w grudniu 1927 roku. Jednostka otrzymała numer ewidencyjny Q129.

Dane taktyczno–techniczne „Espadon” był dużym, oceanicznym okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 78,5 metra, szerokość 6,84 metra i zanurzenie 5,1 metra. Wyporność standardowa w położeniu nawodnym wynosiła 947 ton (normalna 1150 ton), a w zanurzeniu 1441 ton. Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa silniki wysokoprężne (Schneider lub ) o łącznej mocy 2900 koni mechanicznych (KM). Napęd podwodny zapewniały dwa silniki elektryczne o łącznej mocy 1800 KM. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 15 węzłów na powierzchni i 9 węzłów w zanurzeniu. Zasięg wynosił 7700 Mm przy prędkości 9 węzłów (6400 Mm przy 12 węzłach lub 3000 Mm przy 15 węzłach) w położeniu nawodnym oraz 70 Mm przy prędkości 5 węzłów pod wodą. Zbiorniki paliwa mieściły 116 ton oleju napędowego (plus 51 ton w zbiornikach balastowych), a energia elektryczna magazynowana była w bateriach akumulatorów typu D liczących 248 ogniw. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 80 metrów, a autonomiczność 30 dób.

Okręt wyposażony był w 10 wyrzutni torped kalibru 550 mm: cztery wewnętrzne na dziobie, dwie na rufie oraz dwa podwójne obrotowe zewnętrzne aparaty torpedowe (zamontowane przed i za kioskiem), z łącznym zapasem 16 torped. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło działo pokładowe kal. 100 mm M1925 L/50 oraz dwa karabiny maszynowe kal. 8 mm (2 x I).

Załoga okrętu składała się z 51 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba W latach 1935–1937 okręt przeszedł gruntowny remont, połączony z wymianą siłowni. W momencie wybuchu II wojny światowej okręt pełnił służbę na Morzu Śródziemnym, wchodząc w skład 10. dywizjonu 6. eskadry 4. Flotylli stacjonującej w Bizercie. Dowódcą jednostki był w tym okresie kpt. mar. P.E. Jalabert. W październiku 1939 roku okręt został poddany remontowi stoczniowemu. W czerwcu 1940 roku jednostka stacjonowała w Bejrucie, a jej dowódcą był kmdr ppor. C.F. Sevellec. Okręt uczestniczył w tym miesiącu w patrolowaniu rejonu Dodekanezu, na wschód od Leros. Po zawarciu zawieszenia broni między Francją a Niemcami „Espadon” znalazł się pod kontrolą rządu Vichy. Na przełomie 1941 i 1942 roku okręt został wycofany z czynnej służby. Po rozpoczęciu przez Niemcy okupacji terenów podległych rządowi Vichy, 8 grudnia 1942 roku okręt został przejęty przez Niemców w Bizercie i przekazany Włochom. Jednostka w Regia Marina otrzymała oznaczenie FR 114 i została przebazowana do Castellammare, gdzie podjęto jej przebudowę na podwodny transportowiec. Z okrętu usunięto uzbrojenie torpedowe i artyleryjskie (montując jedynie dwa wkm plot. kal. 13,2 mm); miał zabierać 50 ton ładunku i 145 ton paliwa. Po zawarciu przez Włochy zawieszenia broni z Aliantami okręt został 13 września 1943 roku częściowo samozatopiony, a następnie przejęty przez Niemców i ostatecznie zatopiony 28 września 1943 roku.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Okręty podwodne typu Requin Kategoria:Okręty podwodne zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Okręty zbudowane w Arsenale w Tulonie Kategoria:Samozatopione włoskie okręty Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Tyrreńskim Kategoria:Włoskie okręty podwodne z okresu II wojny światowej