Władimir Aleksandrowicz Kotielnikow (ros. Владимир Александрович Котельников, ur. w Kazaniu, zm. 11 lutego 2005 w Moskwie) – radziecki fizyk radiowy, elektronik, dwukrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1969 i 1978).
Życiorys Studiował w Moskiewskiej Wyższej Szkole Technicznej im. Baumana i w Moskiewskim Instytucie Energetycznym, który ukończył w 1930, pracował w Naukowo-Badawczym Instytucie Łączności Armii Czerwonej, 1931-1938 był asystentem i docentem Moskiewskiego Uniwersytetu Energetycznego. W latach 1938–1941 kierował katedrą Moskiewskiego Uniwersytetu Energetycznego, był również inżynierem i głównym inżynierem w Instytucie ds. Radia i kierownikiem laboratorium w Centralnym Instytucie Łączności Ludowego Komisariatu Poczt i Telegrafów, 1941–1943 kierował laboratorium Państwowego Związkowego Instytutu Przemysłowo-Eksperymentalnego nr 56 w Ufie, a 1943–1944 szefem Wydziału Łączności Rządowej NKWD ZSRR. W latach 1944–1980 był profesorem, kierownikiem katedry i dziekanem Wydziału Radiotechnicznego Moskiewskiego Instytutu Energetycznego, 1953–1954 zastępcą dyrektora, 1954–1987 dyrektorem, a 1987–2005 dyrektorem honorowym Instytutu Radiotechniki i Elektroniki Akademii Nauk ZSRR/Rosyjskiej Akademii Nauk. W 1939 zbudował unikalną wielokanałową aparaturę telefoniczno-telegraficzną, zainstalowaną na trasie Moskwa-Chabarowsk, w 1947 utworzył „sektor prac specjalnych dla prowadzenia badań naukowych w celu stworzenia broni rakietowej”, w 1953 został akademikiem Akademii Nauk ZSRR. W 1960 podjął pracę w dziedzinie radioastronomii, prowadząc eksperymenty dotyczące radiolokacji planet – Wenus (1961–1964), Merkurego (1962), Marsa (1963) i Jowisza (1963). Jego badania umożliwiły rozpoczęcie przez ZSRR programu Wenera i wysłanie sond Wenera 15 i Wenera 16. W latach 1971–1980 był deputowanym, a 1973–1980 przewodniczącym Rady Najwyższej RFSRR, 1979–1989 sprawował mandat deputowanego do Rady Najwyższej ZSRR.
W 1974 r. został członkiem zagranicznym PAN.
Został pochowany na Cmentarzu Kuncewskim.
Osiągnięcia Jego wczesne prace dotyczyły teoretycznych ograniczeń transmisji danych przez różne media, takie jak komunikacja bezprzewodowa („eter”) i przewodowa, w kontekście wczesnej teorii informacji i przetwarzania sygnałów. Ważne w tej pracy jest uwzględnienie próbkowania sygnałów. Wprowadza pojęcie przepustowości, które odnosi się do maksymalnej szybkości, z jaką informacja może być przesyłana przez kanał komunikacyjny bez błędów. Praca Kotelnikowa stanowiła podstawę dla rozwoju komunikacji cyfrowej, omawiając wpływ szumów na przepustowość transmisji oraz porównując efektywność różnych mediów transmisyjnych.
Odznaczenia i nagrody Złoty Medal „Sierp i Młot” Bohatera Pracy Socjalistycznej (dwukrotnie – 13 marca 1969 i 5 września 1978) Order Lenina (sześciokrotnie) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” I klasy (21 września 2003) Order Za Zasługi dla Ojczyzny II klasy (6 lipca 1998) Order Rewolucji Październikowej (5 września 1983) Order Czerwonego Sztandaru Pracy (5 września 1988) Order „Znak Honoru” Nagroda Leninowska (1964) Nagroda Stalinowska (dwukrotnie – 1943 i 1946) Nagroda Rady Ministrów ZSRR Odznaka Za Zasługi dla Moskwy (26 sierpnia 2003) Złoty Medal im. Łomonosowa Akademii Nauk ZSRR (1981) Złoty Medal im. Popowa Akademii Nauk ZSRR (1974) Złoty Medal im. Kiełdysza Akademii Nauk ZSRR (1987) Złoty Medal im. A. G. Bella (2000)
Przypisy
Bibliografia http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=11737 (ros.)
Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Członkowie zagraniczni PAN Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR X kadencji Kategoria:Deputowani do Rady Najwyższej ZSRR XI kadencji Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiej Kategoria:Laureaci Nagrody Stalinowskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Odznaczeni Orderem Rewolucji Październikowej Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Orderem „Znak Honoru” Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Kuncewskim w Moskwie Kategoria:Radzieccy fizycy Kategoria:Europejscy fizycy XXI wieku Kategoria:Urodzeni w 1908 Kategoria:Zmarli w 2005