Arcybiskupie Wyższe Seminarium Duchowne w Szczecinie – seminarium katolickie, które rozpoczęło działalność w roku akademickim 1981/1982 (początkowo jako Wyższe Seminarium Duchowne diecezji szczecińsko-kamieńskiej), działające od połowy lat 80. XX w. w nowych budynkach przy ul. Papieża Pawła VI w Szczecinie, od 25 marca 1992 roku jako arcybiskupie seminarium nowej archidiecezji. Od roku 2004 AWSD działa jako sekcja Uniwersytetu Szczecińskiego – Wydziału Teologicznego, zgodnie z Konkordatem.

Głównym projektantem budynku seminarium był Adam Szymski. W zespole pracowali też Marian Rozwarski, Tomasz Potiechin, Paweł Zaremba. Kierownikiem budowy był Sławomir Taranda. Za budowę odpowiedzialny był ks. Stanisław Szwajkosz, a wspomagał go ks. Aleksander Ziejewski.

Historia Lata 1945–1978 Po zakończeniu II wojny światowej na Ziemiach Odzyskanych (zob. Historia Pomorza Zachodniego) istniała tymczasowa administracja kościelna (zob. administratura apostolska). Sytuacja zmieniła się w 1972 roku, gdy papież Paweł VI wydał Episcoporum Poloniae coetus – bullę, zgodnie z którą powstała diecezja szczecińsko-kamieńska. Pierwszy biskup diecezjalny, Jerzy Stroba (1972–1978), za jedno ze swoich naczelnych zadań uznał zorganizowanie własnego seminarium duchownego (w tym czasie klerycy studiowali w Seminarium Duchownym w Paradyżu (później Gościkowo, diecezja zielonogórsko-gorzowska).

Budowa seminarium w Szczecinie znalazła się w planie budownictwa sakralnego na rok 1974, jednak Urząd Wojewódzki uzależnił wydanie zgody na budowę od decyzji ministra Oświaty i Wychowania. Ks. biskup Jerzy Stroba (wspierany przez Episkopat Polski), przekazał pisma do Kazimierza Kąkola, ministra-kierownika Urzędu do Spraw Wyznań w pierwszym rządzie Piotra Jaroszewicza, oraz do wojewody szczecińskiego, Jerzego Kuczyńskiego. Pozytywnych decyzji nie otrzymał do końca pobytu w Szczecinie (21 września 1978 – mianowanie na arcybiskupa-metropolitę poznańskiego).

Lata 1979–1982 Nowy biskup szczecińsko-kamieński, ks. bp Kazimierz Majdański (1979–1992), wytrwale kontynuował starania poprzednika, m.in. apelując do Jerzego Kuberskiego (minister oświaty i wychowania) i wojewody szczecińskiego, Henryka Kanickiego. Zezwolenie na budowę dwóch seminariów duchownych, w Szczecinie i w Koszalinie, zostało przekazane przedstawicielom Polskiej Rady Ekumenicznej w 1981 roku, w czasie pierwszego spotkania reaktywowanej Komisji Wspólnej. W tym samym czasie minister Oświaty i Wychowania wydał zgodę na otwarcie i prowadzenie Wyższego Seminarium Duchownego dla Diecezji Szczecińsko-Kamieńskiej bez obowiązku przestrzegania wymogów świeckości.

Dekret erygujący Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji szczecińsko-kamieńskiej w Szczecinie pod wezwaniem Najświętszej Rodziny z Nazaretu biskup Kazimierz Majdański wydał 24 marca 1981 roku.

Klerycy pochodzący z diecezji, a dotychczas kształcący się w Seminarium w Paradyżu, zaczęli być stopniowo przenoszeni do Szczecina. W roku 1981/1982 trzy kursy teologiczne (spośród sześciu) ulokowano na dwóch szczecińskich plebaniach. Do Szczecina zaczęli się przenosić najpierw studenci ostatniego roku, zamieszkując w parafiach św. Kazimierza, św. Trójcy i przy katedrze św. Jakuba Apostoła. Dopiero zastępczy budynek na Golęcinie przyjął trzy roczniki (III, IV, V) a roczniki I i II pozostawały jeszcze w Paradyżu, natomiast ostatni nadal mieszkał przy parafii św. Kazimierza.

Lata 1982–1994 Zgodę na budowę Wyższego Seminarium Duchownego przy ul. Akademickiej (obecnie ul. Papieża Pawła VI) biskup Kazimierz Majdański otrzymał – po kolejnych negocjacjach – przez wojewodę Stanisława Malca w kwietniu 1982 roku, a w maju tegoż roku rozpoczęło prace biuro architektoniczno-budowlane kurii.

W kolejnych latach: rok 1983 w marcu Wojewódzka Komisja Urbanistyki i Architektury przyjęła wariant zabudowy, opracowany przez zespół pod kierunkiem Adama Szymskiego, rok 1983 w czasie drugiej podróży apostolskiej do Polski Jan Paweł II poświęcił na Jasnej Górze (czerwiec 1983) przeznaczony dla szczecińskiego seminarium kamień węgielny, pochodzący z bazyliki św. Piotra w Watykanie, rok 1985 w czerwcu w nieukończonym seminarium odbyła się 207. Konferencja Plenarna Episkopatu Polski, a we wrześniu zamieszkali tam klerycy szóstego kursu seminarium duchownego, rok 1987 11 czerwca, w czasie III wizyty Jana Pawła II w Polsce, odbyła się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego w fundamenty nowego budynku przy ul. Papieża Pawła VI (zob. też pomnik Jana Pawła II na Jasnych Błoniach), rok 1987 w październiku w gmachu seminarium zamieszkali klerycy wszystkich roczników seminaryjnych, rok 1992 Jan Paweł II podniósł diecezję szczecińsko-kamieńską do rangi archidiecezji.

Prawa akademickie Do 1994 roku ukończenie sześcioletnich studiów na AWSD nie było związane z otrzymaniem dyplomu, umożliwiającego dalszy rozwój naukowy i zdobywanie kolejnych stopni naukowych. Sytuacja zmieniła się po zawarciu umowy o współpracy z Papieskim Wydziałem Teologicznym w Poznaniu, w 1998 roku zintegrowanym z UAM (AWSD stało się jedną z jednostek organizacyjnych tej uczelni). Dzięki porozumieniom absolwenci seminarium otrzymywali stopień magistra teologii. Rozmowy z władzami Uniwersytetu Szczecińskiego (utworzonego w 1985 roku) na temat powołania Wydziału Teologicznego US prowadzono od początku lat 90. Seminarium stało się częścią tej uczelni – Wydziałem Teologicznym US – w wyniku wydarzeń z lat 2001–2004: 9 lipca 2001 podpisanie przez rektora US (po konsultacjach z senatem) i abp. Zygmunta Kamińskiego (metropolita szczecińsko-kamieński) dokumentu potwierdzającego zawarcie porozumienie w sprawie utworzenia wydziału, 24 kwietnia 2003 podjęcie uchwały senatu US, wyrażającej jednomyślną zgodę na utworzenie wydziału, 3 sierpnia 2003 podpisanie dekretu erygującego wydział przez abp. Zygmunta Kamińskiego, 9 stycznia 2004 podpisanie zgodnej z postanowieniami Konkordatu umowy określającej status prawny wydziału w uniwersytecie, zawartej między Stolicą Apostolską (reprezentowaną przez Konferencję Episkopatu Polski) i Rzecząpospolitą Polską (reprezentowaną przez rząd, na podstawie decyzji Rady Ministrów). Umowę podpisano w Ministerstwie Edukacji Narodowej i Sportu. Stronę państwową reprezentowali: min. Krystyna Łybacka i rektor US, prof. Zdzisław Chmielewski, a stronę kościelną: przewodniczący KEP, kard. prymas Józef Glemp i metropolita szczecińsko-kamieńskii, abp Zygmunt Kamiński. Zgodnie z umową Wydział Teologiczny w zakresie swojej aktywności naukowo-dydaktycznej działa zgodnie z przepisami obowiązującymi w państwowym szkolnictwie wyższym i ze statutem US oraz z przepisami kościelnymi, głównie z Konstytucją Apostolską Jana Pawła II „Sapientia Christiana". Podlega podwójnemu nadzorowi: władz świeckich (władze uczelni i ministerstwo edukacji) oraz władz kościelnych, reprezentowanych przez Wielkiego Kanclerza Wydziału (arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński, prof. KUL Andrzej Dzięga).

Przełożeni Na stronie internetowej seminarium zostali wymienieni (2024) Rektor: ks. kan. dr Zbigniew Woźniak Ojciec duchowny: ks. mgr Paweł Gulicki Dyrektor Administracyjny: ks. kan. mgr Krzysztof Krawiec Uwagi

Przypisy

Linki zewnętrzne Alumn Paweł Wiśniewski, 20-lecie Arcybiskupiego Wyższego Seminarium Duchownego w Szczecinie w: Niedziela; tygodnik katolicki, ed. szczecińska 14/2001) Piotr Jasina, Sutanny i birety wdzieją dzisiaj alumni III roku Arcybiskupiego Wyższego Seminarium Duchownego podczas mszy inaugurującej rok formacyjny, Głos Szczeciński Serwis GS24.pl, 17 października 2008 Święcenia kapłańskie 2016, diecezja.szczecin.pl, 11 czerwca 2016

Kategoria:Uczelnie teologiczne w Polsce Teologia Szczeciński Szczecin