Rosko – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Rosko z siedzibą GRN w Rosku utworzono – jako jedną z 8759 gromad na obszarze Polski – w powiecie czarnkowskim w woj. poznańskim, na mocy uchwały nr 18/54 WRN w Poznaniu z dnia 5 października 1954. W skład jednostki weszły obszary dotychczasowych gromadGromady istniały także po II wojnie światowej jako jednostka pomocnicza gmin. Biała, Rosko i Wrzeszczyna ze zniesionej gminy Rosko w tymże powiecieUchwała Nr 18/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na nowe gromady powiatu czarnkowskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 26 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 października 1954 r. dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 4 grudnia 1954 r., Nr. 20, Poz. 100). Dla gromady ustalono 21 członków gromadzkiej rady narodowejUchwała Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Czarnkowie z dnia 6 października 1954 r. w sprawie ustalenia liczby członków gromadzkich rad narodowych (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 8 października 1954 r., Nr. 16, Poz. 65).
1 lipca 1968 do gromady Rosko włączono miejscowość Ciszkowo z gromady Czarnków w tymże powiecieUchwała Nr XVII/82/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 czerwca 1968 r., Nr. 11, Poz. 192).
4 lipca 1968 do gromady Rosko włączono miejscowości Hamrzysko, Krucz i Kruteczek ze zniesionej gromady Krucz w tymże powiecieUchwała Nr XVII/81/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 25 kwietnia 1968 r. w sprawie zniesienia, połączenia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 czerwca 1968 r., Nr. 11, Poz. 191). Wg Dziennika (§3), "uchwała wchodzi w życie po zatwierdzeniu jej przez Radę Ministrów z upływem dni 14 od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu"; uchwała została ogłoszona 20 czerwca 1968, co oznacza że weszła w życie 4 lipca 1968 (14 dni później)..
1 stycznia 1969 z gromady Rosko wyłączono część obszaru wsi Ciszkowo, stanowiącą Goraj-Zamek i Goraj-leśnictwo, włączając ją do wsi Góra w gromadzie Czarnków w tymże powiecieUchwała Nr XX/94/63 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 17 grudnia 1968 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 lutego 1969 r., Nr. 2, Poz. 15).
1 stycznia 1970 do gromady Rosko włączono 477,01 ha z miasta Wieleń w tymże powiecieZarządzenie Nr 7/70 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 1970 r. w sprawie szczegółowego określenia granic niektórych miast w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 lutego 1970 r., Nr. 2, Poz. 14).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej.
Przypisy
Rosko