Albo-albo () – utwór duńskiego filozofa Sørena Kierkegaarda, wydany w dwóch tomach w 1843 roku.
Charakterystyka
Pseudonimowość Zbiór został opublikowany w Kopenhadze w 1843 roku pod pseudonimem Victor Eremita (łac. zwycięski pustelnik). Kierkegaard wyjaśnił później, iż jego pseudonimowe prace są dziełami estetycznymi. Ponadto publikując pod pseudonimem Kierkegaard chciał, aby czytelnicy uniknęli uprzedzeń oraz oderwali się od wpływu systemu heglowskiego.
Przedmowa do dzieła wyjaśnia, iż wydawca znalazł „papiery” ukryte w zakupionym przez niego sekretarzyku. „Papiery” te wyraźnie miały wskazywać na dwóch autorów, których wydawca nazwał A i B, przy czym na drugą część składają się listy B pisane do A. Ponadto wydawca zaznaczył, że o ile o autorze B wiadomo, iż jest radcą sądowym o imieniu Wilhelm, o tyle o autorze A nie ma żadnych informacji. Wydawca podjął się również spekulacji, iż A nie jest autorem, a jedynie wydawcą Dziennika uwodziciela – ostatniego utworu pierwszej części zbioru.
Tytuł Tytuł ma dwojakie znaczenie. Z jednej strony odwołuje się do triady heglowskiej: po zmianie (tezie), następuje przeciwstawna zmiana (antyteza), z których wyłania się zmiana (synteza). Kierkegaard twierdził, że ta teoria zagraża prawu sprzeczności. Po drugie, dwie części odnoszą się do wyróżnionych przez Kierkegaarda sfer egzystencji: etycznej i estetycznej (poza którymi Duńczyk wyróżnił również sferę religijną).
Spis utworówWedług przekładu Antoniego Buchnera, Jarosława Iwaszkiewicza i Karola Toeplitza.
Tom I Diapsalmata (Διαψαλματα) Stadia erotyki bezpośredniej albo erotyka muzyczna () Odblask antycznego tragizmu w tragizmie współczesnym () Wycinanki z czarnego papieru () Najnieszczęśliwszy () „Pierwsza miłość”. Komedia w jednym akcie Scribe'a w przekładzie J.L. Heiberga () Gospodarka przemienna () Dziennik uwodziciela ()
Tom II Estetyczna ważność małżeństwa () O równowadze między tym, co estetyczne, i tym, co etyczne w kształtowaniu się osobowości () Ultimatum ()
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne Albo-albo. T. 1 (1971) w bibliotece Polona
Kategoria:Duńskie utwory literackie Kategoria:Utwory literackie z 1843 Kategoria:Literatura filozoficzna z zakresu etyki Kategoria:Literatura filozoficzna z zakresu estetyki Kategoria:Literatura filozoficzna XIX wieku Kategoria:Dzieła Sørena Kierkegaarda