thumb| Referenda lokalne dotyczące projektu ustawy o ustroju m.st. Warszawy w 2017 roku – przeprowadzone i planowane referenda lokalne w gminach, które zgodnie z poselskim projektem ustawy o ustroju m.st. Warszawy miały tworzyć metropolitalną jednostkę samorządu terytorialnego o nazwie „m.st. Warszawa”.
Przyczyny 30 stycznia 2017 grupa posłów na Sejm VIII kadencji należących do Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wniosła projekt ustawy o ustroju m.st. Warszawy. Projekt otrzymał numer druku sejmowego 1259. 1 lutego projekt został skierowany do I czytania na posiedzeniu Sejmu. Zakładał on powołanie metropolitalnej jednostki samorządu terytorialnego o nazwie „miasto stołeczne Warszawa”. Jednostka ta miała obejmować 33 gminy: Błonie, Brwinów, Góra Kalwaria, Grodzisk Mazowiecki, Halinów, Izabelin, Jabłonna, Józefów, Karczew, Kobyłka, Konstancin-Jeziorna, Legionowo, Lesznowola, Łomianki, Marki, Michałowice, Milanówek, Nadarzyn, Nieporęt, Otwock, Ożarów Mazowiecki, Piaseczno, Piastów, Pruszków, Raszyn, Stare Babice, Sulejówek, Warszawa, Wiązowna, Wieliszew, Wołomin, Ząbki i Zielonka. Projekt nie zakładał objęcia przez nową jednostkę metropolitalną gminy miejskiej Podkowa Leśna, choć jednostka ta miała obejmować terytoria wszystkich gmin graniczących z Podkową Leśną.
Zwolennicy projektu ustawy twierdzili, iż pozwoli ona usunąć bariery w rozwoju funkcji metropolitalnych aglomeracji warszawskiej, m.in. poprzez koordynację zarządzania na poziomie metropolitalnym w dziedzinie transportu publicznego i zagospodarowania przestrzennego. Jego przeciwnicy zarzucali mu m.in. wielokrotne różnice pomiędzy liczbami mieszkańców poszczególnych jednomandatowych okręgów wyborczych, w których mieli być wybierani członkowie Rady m.st. Warszawy, pozbawienie mieszkańców gminy Warszawa decydującego wpływu na wybór Prezydenta m.st. Warszawy, który, pomimo bycia wybieranym w bezpośrednich wyborach przez wszystkich mieszkańców metropolii, miał pełnić także rolę burmistrza gminy Warszawa oraz niejasny podział kompetencji pomiędzy gminy i władze metropolii. Prezydent m.st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz oraz komentatorzy i politycy opozycyjni wobec rządu Prawa i Sprawiedliwości zarzucili autorom projektu, będącym posłami rządzącej partii, próbę przejęcia władzy w samorządzie warszawskim za pomocą ustawy dzięki rozszerzeniu prawa do wybierania Prezydenta oraz członków Rady m.st. Warszawy na mieszkańców okolicznych gmin, w których Prawo i Sprawiedliwość uzyskało w poprzedzających zgłoszenie projektu wyborach parlamentarnych w 2015 roku i samorządowych w 2014 roku znacznie lepsze wyniki niż na obszarze Warszawy.
28 kwietnia 2017 będący przedmiotem sporu poselski projekt ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy został wycofany z Sejmu przed planowanym I czytaniem.
Referenda Referenda lokalne zarządzono w 21 gminach, z czego w 6 gminach referendum odbyło się, w 14 gminach referendum zostało wstrzymane przez radę gminy po wycofaniu projektu ustawy z Sejmu, a w 1 gminie referendum zostało wstrzymane rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Mazowieckiego i nie zostało zarządzone ponownie. Spośród 6 przeprowadzonych referendów cztery referenda były ważne, a ich uczestnicy odrzucili projekt ustawy, zaś dwa referenda były nieważne ze względu na zbyt niską frekwencję.
Gmina Data zarządzenia Typ referendum Data głosowania Wynik referendum Warszawa 6 lutego 2017 referendum gminne 26 marca 2017Głosowanie nie odbyło się w ustalonym terminie ze względu na wstrzymanie wykonania uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Mazowieckiego. wstrzymane rozstrzygnięciem nadzorczym wojewody Legionowo 8 lutego 2017 referendum gminne 26 marca 2017 14px Nie – 94,27%; ważne Podkowa Leśna 7 lutego 2017 referendum gminne 2 kwietnia 2017 wstrzymane rozstrzygnięciem nadzorczym wojewody Nieporęt 31 marca 2017 referendum gminne 14 maja 2017 14px Nie – 96,09%; ważne Konstancin-Jeziorna 10 kwietnia 2017 referendum gminne 28 maja 2017 14px Nie – 96,94%; nieważne Błonie 10 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017Głosowanie nie odbyło się w ustalonym terminie ze względu na wstrzymanie wykonania uchwały w sprawie przeprowadzenia referendum uchwałą przyjętą przez radę gminy. wstrzymane uchwałą rady miejskiej Michałowice 12 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady gminy Wieliszew 12 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 14px Nie – 95,04%; nieważne Stare Babice 13 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady gminy Ożarów Mazowiecki 13 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 14px Nie – 95,58%; ważne Izabelin 19 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady gminy Józefów 19 kwietnia 2017 referendum gminne z inicjatywy mieszkańców 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miasta Piaseczno 19 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Milanówek 20 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miasta Podkowa Leśna (ponownie) 20 kwietnia 2017 referendum gminne z inicjatywy mieszkańców 4 czerwca 2017 Sprawa 1: 14px Tak – 98,28%; Sprawa 2: 14px Tak – 95,69%; ważne Brwinów 24 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Wiązowna 24 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady gminy Grodzisk Mazowiecki 26 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Karczew 27 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Pruszków 27 kwietnia 2017 referendum gminne 4 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Piastów 24 kwietnia 2017 referendum gminne 11 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady miejskiej Lesznowola 26 kwietnia 2017 referendum gminne 11 czerwca 2017 wstrzymane uchwałą rady gminy
Przebieg i wyniki referendów Warszawa 6 lutego 2017 Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 26 marca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Uchwała została unieważniona rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Mazowieckiego wydanym 9 marca 2017, a przeprowadzenie referendum zostało wstrzymane. 14 marca Rada Miasta Stołecznego Warszawy przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja oddalił skargę.
Legionowo 8 lutego 2017 Rada Miasta Legionowo przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 26 marca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Głosowanie odbyło się 26 marca 2017, a jego wyniki zostały ustalone 27 marca. Frekwencja przekroczyła wymagany ustawowo próg, a referendum zostało uznane za ważne.
Odpowiedź Głosów Liczba % Tak 1 081 5,73 14px Nie 17 793 94,27 Głosy ważne 18 874 99,03 Głosy nieważne 185 0,97 Razem 19 059 100,00 Liczba uprawnionych 40 786 Frekwencja 46,73 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Miejska Komisja do spraw Referendum w Legionowie
Podkowa Leśna 7 lutego 2017 Rada Miasta Podkowa Leśna przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 2 kwietnia 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Uchwała została unieważniona rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Mazowieckiego wydanym 9 marca 2017, a przeprowadzenie referendum zostało wstrzymane. 30 marca Rada Miasta Podkowa Leśna przyjęła uchwałę o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie nadzorcze.
20 kwietnia 2017 Rada Miasta Podkowa Leśna przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego z inicjatywy mieszkańców 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytań referendalnych:
Głosowanie odbyło się 4 czerwca 2017, a jego wyniki zostały ustalone 5 czerwca. Frekwencja przekroczyła wymagany ustawowo próg, a referendum zostało uznane za ważne.
Odpowiedź Sprawa 1 Sprawa 2 Głosów Głosów Liczba % Liczba % 14px Tak 1 312 98,28 1 264 95,69 Nie 23 1,72 57 4,31 Głosy ważne 1 335 98,60 1 321 97,56 Głosy nieważne 19 1,40 33 2,44 Razem 1 354 100,00 1 354 100,00 Liczba uprawnionych 3 206 Frekwencja 42,30 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Miejska Komisja do spraw Referendum w Podkowie Leśnej
Nieporęt 31 marca 2017 Rada Gminy Nieporęt przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 14 maja 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Głosowanie odbyło się 14 maja 2017, a jego wyniki zostały ustalone tego samego dnia. Frekwencja przekroczyła wymagany ustawowo próg, a referendum zostało uznane za ważne.
Odpowiedź Głosów Liczba % Tak 170 3,91 14px Nie 4 173 96,09 Głosy ważne 4 343 98,68 Głosy nieważne 58 1,32 Razem 4 401 100,00 Liczba uprawnionych 11 142 Frekwencja 39,50 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Gminna Komisja do spraw Referendum w Nieporęcie
Konstancin-Jeziorna 10 kwietnia 2017 Rada Miejska Konstancin-Jeziorna przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 28 maja 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Głosowanie odbyło się 28 maja 2017, a jego wyniki zostały ustalone tego samego dnia. Frekwencja nie przekroczyła wymaganego ustawowo progu, a referendum zostało uznane za nieważne.
Odpowiedź Głosów Liczba % Tak 172 3,06 14px Nie 5 447 96,94 Głosy ważne 5 619 99,10 Głosy nieważne 51 0,90 Razem 5 670 100,00 Liczba uprawnionych 19 332 Frekwencja 29,33 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Gminna Komisja do spraw Referendum w Konstancinie-Jeziornie
Błonie 10 kwietnia 2017 Rada Miejska w Błoniu przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
8 maja 2017, po wycofaniu z Sejmu projektu ustawy, Rada Miejska w Błoniu przyjęła uchwałę uchylającą uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego.
Michałowice 12 kwietnia 2017 Rada Gminy Michałowice przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
9 maja 2017, po wycofaniu z Sejmu projektu ustawy, Rada Gminy Michałowice przyjęła uchwałę uchylającą uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego.
Wieliszew 12 kwietnia 2017 Rada Gminy Wieliszew przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Głosowanie odbyło się 4 czerwca 2017, a jego wyniki zostały ustalone tego samego dnia. Frekwencja nie przekroczyła wymaganego ustawowo progu, a referendum zostało uznane za nieważne.
Odpowiedź Głosów Liczba % Tak 127 4,96 14px Nie 2 434 95,04 Głosy ważne 2 561 98,73 Głosy nieważne 33 1,27 Razem 2 594 100,00 Liczba uprawnionych 10 355 Frekwencja 25,05 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Gminna Komisja do spraw Referendum w Wieliszewie
Stare Babice 13 kwietnia 2017 Rada Gminy Stare Babice przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
11 maja 2017, po wycofaniu z Sejmu projektu ustawy, Rada Gminy Stare Babice przyjęła uchwałę odwołującą zarządzone referendum gminne.
Ożarów Mazowiecki 13 kwietnia 2017 Rada Miejska w Ożarowie Mazowieckim przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego:
Głosowanie odbyło się 4 czerwca 2017, a jego wyniki zostały ustalone tego samego dnia. Frekwencja przekroczyła wymagany ustawowo próg, a referendum zostało uznane za ważne.
Odpowiedź Głosów Liczba % Tak 279 4,42 14px Nie 6 039 95,58 Głosy ważne 6 318 99,06 Głosy nieważne 60 0,94 Razem 6 378 100,00 Liczba uprawnionych 17 881 Frekwencja 35,67 Frekwencja wymagana 30,00 Źródło: Miejska Komisja do spraw Referendum w Ożarowie Mazowieckim
Izabelin 19 kwietnia 2017 Rada Gminy Izabelin przyjęła uchwałę zarządzającą przeprowadzenie referendum gminnego 4 czerwca 2017. Ustalono następującą treść pytania referendalnego: