2 złote wzór 1924 – moneta dwuzłotowa, bita w srebrze, wprowadzona do obiegu 1 lipca 1924 r. (), wycofana z obiegu 31 stycznia 1933 r. ().
W niektórych opracowaniach z początku XXI w. jako data wprowadzenia dwuzłotówki do obiegu podawany był 31 stycznia 1925 r, a w innych tego samego autora – 31 maja 1924 r., czyli dzień wejścia w życie rozporządzenia o ustaleniu wzorów monet ().
Monetę bito z datami rocznymi 1924 i 1925.
Awers W centralnym punkcie umieszczono godło – orła w koronie, poniżej rok emisji, dookoła napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA”, a w przypadku mennic w Paryżu, Birmingham i Londynie, znak mennicy:
róg obfitości z lewej strony oraz pochodnia z prawej strony daty rocznej – Paryż, litera H po dacie rocznej – Birmingham, kropka po dacie rocznej – Londyn.
Rewers Na tej stronie monety znajdują się półpostać kobiety z warkoczem na tle kłosów oraz cyfra „2" i napis „ZŁOTE”.
Nakład Monetę bito w srebrze próby 750, na krążku o średnicy 27 mm, masie 10 gramów, z rantem ząbkowanym, według projektu Tadeusza Breyera z wykorzystaniem na awersie orła Edmunda Bartłomiejczyka, w czterech mennicach:
francuskiej Hôtel des Monnaies w Paryżu (1924 r., szt.), brytyjskiej King's Norton Metal Company Ltd. Ralf Heaton & Sons w Birmingham (1924 r., szt.), amerykańskiej United States Mint Philadelphia w Filadelfii (1924 r., szt. oraz 1925 r., szt.), brytyjskiej Royal Mint w Londynie (1925 r., szt.).
Opis Moneta była bita według ustroju monetarnego wprowadzonego rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 stycznia 1924 r. (znowelizowanym w kwietniu tego roku), w którym stanowiono o biciu, według jednego wzoru, monet 1, 2, 5 złotych w srebrze próby 750 i masie 5 gramów przypadających na 1 złoty. Ostatecznie, według tego rozporządzenia, do obiegu wprowadzono tylko monety jedno- i dwuzłotowe.
W przypadku dwuzłotówki, w 1924 roku zamówiono:
7,5 mln sztuk w Paryżu, 12 mln sztuk w Birmingham i 6 mln sztuk w Filadelfii.
Po wprowadzeniu do obiegu 1 listopada 1924 r. pierwszych szt. z Birmingham, stwierdzono istotną usterkowość tego nakładu i zdecydowano się na przeniesienie zamówienia do mennicy w Londynie, zrealizowanego ostatecznie w 1925 r. Dnia 17 października 1924 dostarczono do Polski z Filadelfii 1,5 mln sztuk. Również i w tym przypadku stwierdzono znaczny odsetek wad. Mimo że monety te zostały wybite stemplem odwróconym, zdecydowano się na wprowadzenie 780 tys. sztuk do obiegu. Mennica w Filadelfii dokończyła złożone zamówienie bijąc monety z datą roczną 1925 stemplem zwykłym (nieodwróconym).
Jedynie monety z datą roczną 1924 z Filadelfii wybite zostały stemplem odwróconym, wszystkie pozostałe, w tym te z Filadelfii z 1925 r. – stemplem zwykłym (nieodwróconym).
Moneta 2 złote 1924 z mennicy z Filadelfii była w XX w. jedyną polską monetą wprowadzoną do powszechnego obiegu, która została wybita stemplem odwróconym.
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 5 listopada 1927 r. () zmieniono ustrój pieniężny, decydując między innymi o biciu monet dwuzłotowych w srebrze próby 500. Nigdy nie zrealizowano tego rozporządzenia ze względu na problemy mennicy w Warszawie związane z wyprodukowaniem krążków o takiej zawartości srebra. Wobec tego postanowiono w sierpniu 1932 r., że monety 2, 5, 10 złotych będą bite ze srebra próby 750 o masie 2,2 grama przypadających na 1 złoty.
Dwuzłotówki wzór 1924 często w okresie II Rzeczypospolitej były fałszowane. Zazwyczaj odlewano je w jasnym metalu, a później srebrzono. W sprawozdaniu mennicy za lata 1927–1930 odnotowano również istnienie fałszywych stempli tej monety. W kolejnych latach dwuzłotówki wzór 1924 stanowiły ponad połowę wykrywanych fałszerstw.
Ząbkowanie rantu dwuzłotówek bitych w poszczególnych mennicach różni się między sobą. Porównywanie wzoru rantu łatwo pozwala na wykrycie fałszerstw na szkodę kolekcjonerów będących przeróbkami innych oryginalnych egzemplarzy. Dotyczy to głównie odmian:
z Birmingham (1924) – dostawiana litera H po 1924 na oryginałach z Paryża, na których usunięto wcześniej róg obfitości i pochodnię, oraz egzemplarzy w stanie zachowania I z Filadelfii z 1925 r. – usuwana kropka po 1925 z oryginałów z Londynu z tego samego roku.
Stopień rzadkości poszczególnych odmian przedstawiony jest w tabeli: + 2 złote wzór 1924 Lp. Rocznik Odmiana Stopień rzadkości Szacowana liczba egzemplarzy Zdjęcie 11924„stempel odwrócony” R2 3001– frameless|upright 2„róg i pochodnia” R – frameless|upright 3„po roku H” R4 121–600 frameless|upright 41925„bez kropki po roku” R – frameless|upright 5„kropka po roku” R – frameless|upright
Wersje próbne mały|upright=1.07|1924 bez znaku mennicy w srebrze mały|upright=1.07|1924 H stempel odwrócony
mały|upright=1.07|Próba 1925
W katalogach podana jest informacja o wybiciu próbnych wersji monety: z datą 1924 w: srebrze, z rantem ząbkowanym, bez żadnych znaków mennicy, bita w Filadelfii również w Warszawie (100 sztuk), srebrze, z rantem gładkim, bez żadnych znaków mennicy, bita w Warszawie, (nakład nieznany), srebrze, z wypukłym napisem „ESSAI” na rewersie, z mennicy w Paryżu (15 sztuk), srebrze, z literką H, stempel odwrócony, bita w Birmingham (60 sztuk), mosiądzu, bez żadnych znaków mennicy, bita w Warszawie (40 sztuk), srebrze, z literką H po roku i państwową puncą srebra po ZŁOTE, bita w Birmingham (nakład nieznany), srebrze z wklęsłymi napisami na awersie „14” i „U.S.M” z mennicy w Filadelfii (nakład nieznany), srebrze i znakiem mennicy w Warszawie przed datą (10 sztuk), srebrze z rantem gładkim, bita bez pierścienia, bez znaku mennicy (nakład nieznany), z innym awersem (rok 1924 wokół orła), bita w Warszawie w: srebrze (nakład nieznany), nowym srebrze (nakład nieznany), z datą 1925 w srebrze, ze znakiem mennicy w Warszawie po dacie (10 sztuk), z datą 1927 i nieznacznie zmienionym wzorze awersu: bez napisu „PRÓBA” w: srebrze (100 sztuk), srebrze stemplem lustrzanym (100 sztuk), miedzi (nakład nieznany), z wypukłym napisem „PRÓBA” w: srebrze (100 sztuk), srebrze, stempel lustrzany (nakład nieznany), brązie (10 sztuk). z wklęsłym napisem „PRÓBA” w miedzi (nakład nieznany).
Zobacz też 1 złoty wzór 1924 2 złote 1927 2 złote lista monet obiegowych II Rzeczypospolitej
Przypisy
Kategoria:Monety obiegowe II Rzeczypospolitej i GG Kategoria:Srebrne monety II Rzeczypospolitej