thumb|Walce drogowe T1 produkowane na eksport w FADROMA. Fadroma, Fabryka Maszyn Budowlanych Bumar-Fadroma S.A. – przedsiębiorstwo we Wrocławiu działające w branży maszynowej. Siedziba przedsiębiorstwa mieściła się przy ul. Grabiszyńskiej 163 na osiedlu Gajowice. Po przemianach ustrojowych i przekształceniach na bazie dawnej fabryki powstało wiele podmiotów gospodarczych.
Historia thumb|Wrocławskie krasnale: Bumarek i Fadromka Fadroma powstała na terenie, na którym przed II wojną światową i w jej trakcie działała Odlewnia Żeliwa i Fabryka Maszyn Rolniczych Juliusa Kemny (Eisengiesserei und Maschinenfabrik). Zakład ten działał w latach 1869–1945, a przy obecnej ul. Grabiszyńskiej od roku 1905 zajmując obszar około 52 tys. m². Wytwarzano tu między innymi pługi parowe, których do 1945 r. powstało około 1200 sztuk.
Po zakończeniu wojny, w 1947 r. na terenie dawnych zakładów powołano Spółdzielnię Pracy „Blok”. Realizowano tu w tym czasie przede wszystkim remonty takich urządzeń jak kotły i maszyny rolnicze. W 1949 r. spółdzielnię rozwiązano, a w jej miejsce utworzono Przedsiębiorstwo Montażowe Maszyn i Urządzeń Ceramicznych „Permur”, natomiast w 1954 r. powołano Wrocławską Fabrykę Maszyn Budowlanych. Po połączeniu w lipcu 1961 r. zakładu z Wrocławską Fabryką Pomp utworzono nowy podmiot o nazwie Fabryka Maszyn Budowlanych "Fadroma". W latach 1973–1974 nastąpiła istotna rozbudowa zakładu, między innymi na terenie przejętym od Centrostalu. Fabryka przejęła także odlewnię żeliwa w Kątach Wrocławskich. Fabryka została przyjęta do Centrali Handlu Zagranicznego. Zmieniono także w 1978 r. nazwę na Fabryka Maszyn Budowlanych Bumar-Fadroma.
W 1992 roku nastąpiła komercjalizacja zakładu. Państwowy podmiot przekształcono w Fabrykę Maszyn Fadroma S.A., a akcje nowo utworzonej spółki trafiły do Narodowego Funduszu Inwestycyjnego. Od 1997 r. powstawały tzw. spółki-córki zakładu. Za kontynuatora działalności dawnych zakładów podaje się Fadroma Development Sp. z o.o., która działa tak jak poprzednik w zakresie budowy maszyn dla przemysłu wydobywczego i budowlanego.
Produkty thumb|Ładowarka Ł200 thumb|Ładowarka Ł2 Do roku 1957 w zakładach produkowano między innymi: młyny do granulacji żużla wielkopiecowego walce szybkobieżne do granulacji gliny przenośniki taśmowe. W latach 1957–1970 produkowano takżeGłos Pracy | Arcanum Newspapers: walce drogowe dwu- i trzykołowe (T1 - 11 t, 3303 - 9 t, T2 - 14 t) do 1966 r wytworzono 2 tys. sztuk) Od 1961 r. do produkcji weszły: ładowarki Ł1 zwykłe ładowarki Ł2 przegubowe wozy wiertnicze wozy kotwiące. W 1970 r. wprowadzono do oferty: ładowarki ŁK specjalistyczne na potrzeby górnictwa miedzi. W drugiej połowie lat 70. opracowano dokumentację techniczną grupy maszyn Ł11, Ł21, Ł23 i Ł62. Projekt pochłonął duże koszty na prace badawcze i środki dewizowe na import podzespołów. Ich niski stopień zunifikowania względem produkowanych wyrobów, duży udział nietypowych rozwiązań lub wymagających importu podzespołów uniemożliwiał wdrożenie do produkcji seryjnej, kończąc projekt niepowodzeniem i poważnymi stratami ekonomicznymi dla zakładu.
W latach 1975–1977 powstawały tu: wywrotki na licencji szwedzkiego Kockumsa. W 1977 r. wprowadzono do oferty:
ładowarkę kopalnianą ŁK3
W 1978 r. uruchomiono produkcję: obręczy do kół.
ładowarki Ł-200 stanowiącej modernizację modelu Ł2; w całym 1978 r wytworzono 560 sztuk; prezentacja podczas Międzynarodowych Targów Poznańskich '89
W 1978/1979 r. przeprowadzono testy:
ładowarki kopalnianej LKO z napędem elektrycznym, opracowanej we współpracy z zachodnioniemieckim Saltzgitter; przystosowany do pracy w kopalniach o dużym stężeniu gazu pracował w Zagłębiu Ruhry
W lipcu 1982 r zostaje zwolniony długoletni, główny konstruktor we wrocławskiej Fadromie i twórca zakładowego biura konstrukcyjnego, mgr inż. Zenon Wysłouch (pracował od 1957). Powodem wypowiedzenia była słabo przyłożona uwaga do unifikacji wyrobów i obniżki kosztów produkcji. Pierwsza ładowarka HSW została opracowana w biurze wrocławskiego zakładu.
W 1984 r uruchomiono produkcję, poprzedzoną serią informacyjną w liczbie 10 sztuk:
ładowarki Ł-220; eksport obejmował Węgry, NRD, Czechosłowację i Koreę Północną; maszynę sprzężano m.in. z chwytakiem harvesterowym Lokomo-750
Kończono pracę nad dokumentacją techniczną Ł-260 (ładowność: 6 t) z planami produkcji prototypu na koniec 1985 r.
W 1986 r. prezentowano:
ładowarkę Ł-201, stanowiącą zmodyfikowaną wersję Ł200, produkowaną w kooperacji z bułgarskimi Zakładami Koparek i Ładowarek "Kamasz" w Kawarnie
W 1988 r. przystąpiono do produkcji:
ładowarki Ł-260, po wybudowaniu prototypu i przeprowadzeniu testów zakończonych sukcesem; pierwsza seria informacyjna miała liczyć 20 sztuk
Po komercjalizacji w latach 90. XX wieku produkowano między innymi: miniładowarki ładowarko-koparki wózki widłowe. W latach 70. i 80. XX wieku około 70% produkcji Fadromy przeznaczone było na eksport.
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Grupa Bumar Kategoria:Przedsiębiorstwa we Wrocławiu