Bertold IV (ur. ok. 1125 r., zm. 8 grudnia 1186 r.) – książę Zähringen w latach 1152–1186 z rodu Zähringen.
Życiorys Bertold IV był jednym z synów księcia Zähringen Konrada I i Klemencji, córki hrabiego Namur Gotfryda I. Był najstarszym spośród czterech braci, którzy przeżyli ojca (najstarszy, Konrad, zmarł w dzieciństwie). Już za życia ojca uczestniczył w zarządzaniu rodowymi dobrami.
Kontynuował starania ojca o zdominowanie Burgundii. Szybko nawiązał bliskie stosunki z królem Niemiec Fryderykiem I Barbarossą i już w 1152 r. zawarł z nim porozumienie, zgodnie z którym otrzymał tytuł rektora Burgundii, dający mu prawo wykonywania prerogatyw królewskich na tym terenie w jego zastępstwie (przy czym obejmował on nie tylko hrabstwo Burgundii, ale całe ziemie Arelatu aż do wybrzeża Morza Śródziemnego). W 1154 r. wyruszył z Fryderykiem Barbarossą do Italii i w kolejnym roku uczestniczył w jego koronacji cesarskiej w Rzymie.
Jednak w 1156 r., gdy Fryderyk poślubił córkę i dziedziczkę hrabiego Burgundii Renalda III, Bertold musiał ustąpić z godności rektorskiej (Fryderyk objął samodzielnie kontrolę nad Burgundią). W zamian otrzymał jednak zwierzchnictwo nad biskupstwami Genewy, Lozanny i Sionu, łącznie z prawem inwestytury (później jednak w większości utracone) i pozostawał nadal w dobrych stosunkach z cesarzem; w 1157 r. uczestniczył w kolejnej włoskiej wyprawie Barbarossy, podczas której oddał cesarzowi znaczne usługi.
W 1160 r. doszło jednak do znacznych napięć w stosunkach między Bertoldem i cesarzem. Powodem był brak cesarskiej zgody na zatwierdzenie jako arcybiskupa Moguncji brata Bertolda, Rudolfa, mimo wyboru przez mieszkańców miasta. Konflikt pogłębiły działania cesarza w 1162 r.: odebranie Bertoldowi prawa inwestytury wobec biskupów Genewy oraz dokonany pod naciskiem Fryderyka rozwód potężnego księcia saskiego Henryka Lwa z siostrą Bertolda Klemencją. W związku z tym Bertold zaczął szukać sprzymierzeńca w osobie króla Francji Ludwika VII, wystąpił też przeciwko interesom Hohenstaufów w Szwabii stając po stronie Welfów w sporze z palatynem Tybingi, którego popierał Fryderyk IV szwabski, kuzyn Barbarossy.
Do ugody Bertolda z cesarzem doszło w 1166 r., m.in. Bertoldowi zwrócono Badenweiler (wiano Klemencji). Już w tym samym roku Bertold ruszył z Fryderykiem na następną wyprawę włoską, a w kolejnym brat Bertolda, Rudolf, otrzymał biskupstwo Liège. W 1171 r. cesarz obiecał Bertoldowi dziedziczenie dóbr hrabiów Namur w okolicach Trewiru. W 1174 r. Bertold ponownie wyruszył z cesarzem do Włoch, jednak szybko wrócił, ponownie uczynił to w 1178 r.; w tym okresie jednak już rzadziej przebywał w otoczeniu cesarza, częściej zaś zajmował się swoimi włościami. W 1173 r. uzyskał zwierzchnictwo nad Zurychem, zdołał też zapewnić sobie inne nabytki terytorialne. Dbał o rozwój miast, m.in. w 1157 r. założył Fryburg.
Rodzina Bertold był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Heilwiga (zm. przed 1183 r.), córka Hermana, hrabiego Froburga. Z tego związku pochodziło troje dzieci: Bertold V, następca ojca jako książę Zähringen, Agnieszka, żona Eugeniusza IV, hrabiego Urach, Anna, żona Ulryka, hrabiego Kyburga.
Drugą żoną Bertolda była Ida (zm. 1216 r.), córka Mateusza I, hrabina Boulogne.
Bibliografia
Kategoria:Zähringen Kategoria:Urodzeni w XII wieku Kategoria:Zmarli w 1186