Grodzisk Wielkopolski – dawna gromada, czyli najmniejsza jednostka podziału terytorialnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1954–1972.
Gromady, z gromadzkimi radami narodowymi (GRN) jako organami władzy najniższego stopnia na wsi, funkcjonowały od reformy reorganizującej administrację wiejską przeprowadzonej jesienią 1954 do momentu ich zniesienia z dniem 1 stycznia 1973, tym samym wypierając organizację gminną w latach 1954–1972.
Gromadę Grodzisk Wielkopolski z siedzibą GRN w mieście Grodzisku Wielkopolskim (nie wchodzącym w skład gromady) utworzono 1 stycznia 1960 w powiecie nowotomyskim w woj. poznańskim z obszarów zniesionych gromad: Grąblewo, Kobylniki i Ptaszkowo w tymże powiecie; równocześnie do nowo utworzonej gromady Grodzisk Wielkopolski przyłączono miejscowości Białawieś, Lasówki, Porażynko, Słocin, Słociniec, Sworzyce leśniczówka i Zwierzyniec ze zniesionej gromady Słocin w tymże powiecieUchwała Nr 14/59 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 18 września 1959 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 458/59 Rady Ministrów z dnia 27 listopada 1959 r. w sprawie zatwierdzenia uchwał Wojewódzkich Rad Narodowych w Białymstoku, Koszalinie, Poznaniu i Wrocławiu w przedmiocie połączenia, zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 18 grudnia 1959 r., Nr. 10, Poz. 116).
1 stycznia 1962 do gromady Grodzisk Wielkopolski włączono obszar zniesionej gromady Kąkolewo w tymże powiecieUchwała Nr 19/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1961 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych gromad w województwie poznańskim w brzmieniu zatwierdzonym uchwałą Nr 435/61 Rady Ministrów z dnia 11 listopada 1961 r. w sprawie zatwierdzenia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu w przedmiocie zniesienia i utworzenia niektórych gromad (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 grudnia 1961 r., Nr. 12, Poz. 97).
W 1965 gromada miała 27 członków GRNUchwała nr 8/65 Powiatowej Rady Narodowej w Nowym Tomyślu z dnia 25 marca 1965 r. (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 3 kwietnia 1965 r., Nr. 6, Poz. 84).
1 stycznia 1970 do gromady Grodzisk Wielkopolski włączono 494,83 ha z miasta Grodzisk Wielkopolski w tymże powiecie, natomiast 38,84 ha (części wsi Grąblewo – 31,8 ha, i Kobylniki – 7,04 ha) z gromady Grodzisk Wielkopolski włączono do miasta Grodzisk WielkopolskiZarządzenie Nr 7/70 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 30 stycznia 1970 r. w sprawie szczegółowego określenia granic niektórych miast w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 20 lutego 1970 r., Nr. 2, Poz. 14).
1 stycznia 1972 z gromady Grodzisk Wielkopolski wyłączono część wsi Białawieś o nazwie Porażyn-Tartak, włączając ją do utworzonej dzień wcześniej gromady Opalenica w tymże powiecieUchwała Nr XI/58/71 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 28 września 1971 r. w sprawie zmiany granic niektórych gromad w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z 17 grudnia 1971 r., Nr. 15, Poz. 235).
Gromada przetrwała do końca 1972 roku, czyli do kolejnej reformy gminnej. 1 stycznia 1973 w powiecie nowotomyskim reaktywowano zniesioną w 1954 roku gminę Grodzisk WielkopolskiUchwała Nr XVIII/98/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie poznańskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Poznaniu z dnia 29 grudnia 1972 r., Nr 32, Poz. 391) (od 1999 gmina Grodzisk Wielkopolski należy do powiatu grodziskiego).
Przypisy
Grodzisk Wielkopolski Kategoria:Historia Grodziska Wielkopolskiego