250px|thumb|Mariusz Błaszczak, ówczesny minister obrony narodowej, przemawia w bazie żołnierzy polskich w Ādaži, czerwiec 2018 roku Polski Kontyngent Wojskowy w składzie batalionowej grupy bojowej sił wzmocnionej Wysuniętej Obecności Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w Republice Łotewskiej oraz Republice Estońskiej i Republice Litewskiej (PKW Łotwa) – wydzielony komponent Sił Zbrojnych RP w postaci kompanii czołgów Leopard 2PL z pododdziałami logistycznymi, przeznaczony do wsparcia sił sojuszniczych NATO na tzw. wschodniej flance w ramach wzmocnionej Wysuniętej Obecności na Łotwie.
Historia Rosyjskie działania zbrojne wymierzone w integralność Ukrainy (aneksja Krymu przez Rosję i wojna w Donbasie) znacząco zmieniły sytuację geopolityczną w środkowej i wschodniej Europie. Koniecznością stało się zagwarantowanie bezpieczeństwa nowym państwom członkowskim Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, tj. przyjętych do Sojuszu po 1999 r., zwłaszcza w rejonie tzw. wschodniej flanki NATO (przede wszystkim Polska i państwa bałtyckie, a także Rumunia i Bułgaria).
W rezultacie postanowień podjętych w trakcie szczytu NATO w Warszawie w dniach 8–9 lipca 2016 r. państwa członkowskiego NATO rozpoczęły przemieszczanie sił sojuszniczych w ramach dwóch inicjatyw: enhanced Forward Presence (eFP), wzmocniona Wysunięta Obecność – zwiększenie potencjału obrony i sił odstraszania poprzez utworzenie w Polsce, Litwie, Łotwie i Estonii batalionowych grup bojowych złożonych z kontyngentów państw członkowskich, tailored Forward Presence (tFP), dostosowana Wysunięta Obecność – wzmocnienie bezpieczeństwa Rumunii i Bułgarii poprzez wsparcie wojskowe stacjonującej w Rumunii Wielonarodowej Dywizji Południowo-Wschodniej i podległej jej Wielonarodowej Brygady Południowo-Wschodniej. W przypadku wzmocnionej Wysuniętej Obecności Polska jako jedyne państwo jest jednocześnie państwem-gospodarzem (w Orzyszu stacjonuje grupa bojowa pod amerykańskim dowództwem) i państwem-kontrybutorem. Zgodnie z postanowieniem Prezydenta RP z 27 kwietnia 2017 r. na Łotwę został skierowany polski kontyngent wojskowy w składzie kompanii czołgów z elementem wsparcia logistycznego, ok. 170 żołnierzy i pracowników wojska oraz 14 czołgów PT-91 Twardy z wozami dowodzenia. Kontyngent wystawiony był rotacyjnie przez jednostki 16 Dywizji Zmechanizowanej (9 Brygadę Kawalerii Pancernej i 15 Brygadę Zmechanizowaną) i 18 Dywizji Zmechanizowanej, ze wsparciem z innych jednostek, m.in. 1 Brygady Logistycznej.
Proces przygotowania i użycia kontyngentu rozpoczął się w listopadzie 2016 r. i był podzielony na następujące etapy: listopad 2016 – rozpoczęcie prac przygotowawczych, grudzień 2016/styczeń 2017 – formowanie kontyngentu, styczeń-maj 2017 – szkolenie kontyngentu, zakończone certyfikacją, maj-czerwiec 2017 – przemieszczenie kontyngentu z Polski na Łotwę, 1 lipca 2017 – pierwsze ćwiczenia w ramach grupy bojowej.
Kompania czołgów funkcjonuje w ramach dowodzonej przez siły kanadyjskie wielonarodowej batalionowej grupy bojowej, stacjonującej w łotewskiej miejscowości Ādaži. Grupa bojowa liczy ok. 1000 żołnierzy i oprócz kontyngentów kanadyjskiego i polskiego tworzą ją pododdziały z Albanii, Czech, Hiszpanii, Słowacji, Słowenii i Włoch. W strukturze sojuszniczej grupy bojowej podlegają Wielonarodowej Dywizji Północny-Wschód z dowództwem w Elblągu.
14 grudnia 2019 r. w czasie indywidualnych zajęć sportowych w czasie wolnym zmarł jeden z żołnierzy PKW Łotwa.
W listopadzie 2024 czołgi PT-91 zostały zastąpione przez pojazdy Leopard 2PL, polską modernizację czołgów Leopard 2A4. Kontyngent zaczął być wystawiany przez jednostki 11 Dywizji Kawalerii Pancernej: 10 Brygadę KPanc i 34 Brygadę KPanc. Kontyngent został też wzmocniony liczebnie – XVI zmiana PKW liczyła ok. 250 żołnierzy i pracowników wojska.
Struktura organizacyjna
Struktura organizacyjna w 2017:
Dowódca PKW kompania czołgów 1 pluton czołgów 2 pluton czołgów 3 pluton czołgów grupa ewakuacji medycznej drużyna dowodzenia Narodowy Element Wsparcia pluton zabezpieczenia pluton remontowy zespół łączności personel w dowództwie grupy bojowej Łącznie ok. 170 żołnierzy.
Czas trwania, dowódcy, jednostka wystawiająca oraz liczebność poszczególnych zmian: Zmiana Początek Koniec Dowódca Wystawiająca I 10.06.2017 14.12.2017 mjr Marek Potorski 16 DZ: 9 BKPanc II 14.12.2017 29.06.2018 mjr Leszek Woźny III 29.06.2018 11.12.2018 mjr Arkadiusz Skornóg 16 DZ: 15 BZ IV 11.12.2018 17.06.2019 mjr Robert Chupka V 17.06.2019 10.12.2019 mjr Daniel Stanicki 16 DZ: 9 BKPanc VI 10.12.2019 12.06.2020 mjr Krzysztof Budzisz VII 12.06.2020 29.01.2021 mjr Maciej Sulewski 16 DZ: 15 BZ VIII 29.01.2021 28.07.2021 mjr Tomasz Dadura IX 28.07.2021 25.01.2022 mjr Michał Czarny 16 DZ: 9 BKPanc X 25.01.2022 25.07.2022 mjr Wojciech Tuchalski XI 25.07.2022 25.01.2023 mjr Daniel Fac 18 DZ: 19 BZWystawiający XI zmianę1 batalion czołgów przeniesiono z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich do 19 Brygady Zmechanizowanej. XII 25.01.2023 13.07.2023 mjr Mateusz Tomaszewski XIII 13.07.2023 13.12.2023 mjr Damian Krysztofiak 16 DZ: 9 BKPanc XIV 13.12.2023 12.06.2024 mjr Marcin Wawro 18 DZ: 19 BZ XV 12.06.2024 08.12.2024 mjr Maciej Trepiak 11 DKPanc: 34 BKPanc XVI 08.12.2024 04.06.2025 mjr Jakub Żołudź 11 DKPanc: 10 BKPanc XVII 04.06.2025 11.12.2025 ppłk Szymon Gmerek 11 DKPanc: 34 BKPanc XVIII 11.12.2025 ppłk Krzysztof Kaczmarek 11 DKPanc: 10 BKPanc
Odznaczenia za udział w kontyngencie
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polskie kontyngenty wojskowe Kategoria:Stosunki polsko-łotewskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 2017