Stanisław Poleczko, pseud. Cichy, Turek (ur. 1917 w Kierzu, zm. 4 czerwca 1968„Trybuna Robotnicza”, nr 147 (7585) 19 czerwca 1968, str. 3 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, działacz Czerwonego Harcerstwa TUR, Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie” oraz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Przewodniczący koła terenowego ZBoWiD w powiecie Płońskim, członek AL.

Dzieciństwo i młodość Pochodził z rodziny chłopskiej. Jako nastolatek dołączył do gromady Czerwonego Harcerstwa TUR. Od 1934 roku był członkiem Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”, sam założył komórkę tej organizacji w Płońsku. Po delegalizacji KPP i rozwiązaniu ZNMS:Życie, Poleczko został aresztowany pod zarzutem działalności antypaństwowej i osadzony przez sześć miesięcy w więzieniu we Wronkach.

II wojna światowa Po wybuchu II wojny światowej, wspólnie z Władysławem JagiełłąWładysław Jagiełło, Ze wspomnień okupacyjnych, w: Polska Partia Socjalistyczna w latach wojny i okupacji 1939-1945. Księga wspomnień Tom 1, Warszawa 1994, wstąpił do konspiracyjnej grupy Barykada Wolności. Pisał artykuły do wydawanego przez nią (przeważnie razem z innymi byłymi działaczami Czerwonego Harcerstwa) podziemnego pisma "Proletariusz". Organizował pomoc dla dzieci Zamojszczyzny pracując w grupie pod kierownictwem Krystyny Lichaczewskiej, z którą pozostawał w bliskich stosunkach ze względu na wspólną przeszłość w Czerwonym HarcerstwieTeofil Głowacki‬, ‪Witold Stankiewicz‬, ‪Górny bieg‬: ‪wspomnienia‬, ‪Książka i Wiedza‬, 1983. Po klęsce Francji we wrześniu 1940, grupa "Barykada Wolności" rozbiła się na dwie części - umiarkowaną związaną z PPS-WRN oraz radykalnie lewicową ewoluującą w stronę komunistów. W szeregi tej ostatniej wszedł także Poleczko, razem z Tuwimem, Fersztem i Walterem.

W początkach 1941 nawiązał kontakt i współpracę z Julianem Wieczorkiem - znanym na terenie powiatu płockiego działaczem rewolucyjnym, komunistą i przedwojennym "jednolitofrontowcem" B.Syzdek, Organizacja "Młot i Sierp" na Północnym Mazowszu, w: Notatki Płockie t.5 n17/18 ,r1960. Następnie w maju 1941 roku, Poleczko doprowadził do powtórnego rozłamu wewnątrz "Barykady Wolności", na skutek którego grupa członków skupionych wokół niego przeszła do organizacji "Młot i Sierp", znacząco zasilając tę ostatnią. „Młot i Sierp”, do tej pory praktycznie pozbawiona wpływów i nieobecna poza terenami Warszawy, rozpoczęła teraz "ożywioną działalność organizacyjną i propagandową" w rejonie działań grupy Poleczki. Już 21 lipca 1941 roku powołano KP "Młot i Sierp" powiatu płońskiego.

Wykorzystując swoje przedwojenne kontakty z byłymi członkami Czerwonego Harcerstwa oraz OMS "Życie" (w szczególności z Zofią Jaworską, Matyldą Kretkowską, Władysławem Jagiełłą oraz Hanką Sawicką), Poleczko werbował nowych członków dla swojej organizacji. Infiltrował i pozyskiwał lewicującą młodzież i przedwojennych aktywistów, w szczególności członków PPS.A.Kuczyński, Zarys problematyki działań polskiego podziemia komunistycznego na Mazowszu w latach okupacji, Polish Press Limited, Winnipeg, 1983. Rola Poleczki była tu znacząca, dlatego że młodych socjalistów z różnych środowisk politycznych werbował on do organizacji już jednoznacznie komunistycznej i podporządkowanej interesom ZSRR. Oficjalne powojenne publikacje PRL przyznają, że "Młot i Sierp" był niczym więcej niż fasadową organizacją której ostatecznym celem miało być zasilenie PPR.

„Młot i Sierp” została stopniowo rozbita w lecie 1942 roku na skutek fali aresztowań przeprowadzonych przez GestapoJózef Kazimierski, "Warszawa w polskim ruchu robotniczym", PWN, Warszawa 1976. Poleczko, jak większość pozostałych na wolności "młotowców" przyłączył się ze swoją frakcją do PPR. Brał czynny udział w działaniach AL na północnym Mazowszu przyjmując pseudonim "Cichy", potem "Turek"Jan Ptasiński, "Na północ od Warszawy. Szkice z dziejów ruchu oporu 1939-1945", Warszawa 1984. Walczył w ramach Brygady AL „Synowie Ziemi Mazowieckiej”, gdzie osiągnął stopień porucznika. Od sierpnia 1944 (czyli od momentu jego sformowania), Poleczko pełnił funkcję szefa sztabu w 3 "Myszynieckim" batalionie AL Ryszard Juszkiewicz, Oddziały partyzanckie i wywiadowcze na pograniczu północnego Mazowsza i Prus Wschodnich w: Komunikaty Mazursko-Warmińskie, Numer 3 (1973). W październiku 1944 r. Brał udział w zniszczeniu pociągu wojskowego z transportem broni, amunicji i sprzętu wojennego na linii Chorzele-Wielbark.

Okres powojenny Od marca 1945 był oficerem Milicji Obywatelskiej, a następnie dowódcą jednostki zakładowej ORMO w Zakładach Róży Luksemburg i członkiem egzekutywy POP Komitetu Zakładowego PZPR.

W latach 60. należał do wewnątrzpartyjnego stronnictwa „partyzantów” Mieczysława Moczara, czemu zawdzięczał szybki rozwój kariery politycznej w tym okresie. Od 1957 do swojej śmierci pozostawał przewodniczącym koła terenowego ZBoWiD w powiecie płońskim. Poczynając od 1964 roku pełnił liczne funkcje w terenowych organach władzy w Płońsku - Komitecie Miejskim oraz w MRN. Niedoszły delegat na V zjazd PZPR z ramienia moczarowców, wzięcie udziału w zjeździe uniemożliwiła mu nagła śmierć.

Okoliczności śmierci 4 czerwca 1968 roku Poleczko został śmiertelnie potrącony przez samochód w okolicy swojego mieszkania, sprawców wypadku nigdy nie odnaleziono. Istnieje podejrzenie że śmierć Poleczki nie była przypadkowa, powodem mogła być chęć osłabienia frakcji "partyzantów" Moczara przed V zjazdem PZPR. Na zjeździe tym „partyzanci” planowali doprowadzić do wprowadzenia Moczara do Biura Politycznego i przejęcia władzy w partiiZbigniew Siemiątkowski: Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej PRL, Instytut Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego 2009, .

Odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy Order Krzyża Grunwaldu II klasy Krzyż Walecznych Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż Partyzancki Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 Odznaka „Za Zasługi dla ZBoWiD” Medal 10-lecia Polski Ludowej Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego Order Czerwonego Sztandaru (ZSRR) Medal „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR) Medal jubileuszowy „Dwudziestolecia zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” (ZSRR)

Przypisy

Kategoria:Członkowie Czerwonego Harcerstwa Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego Kategoria:Członkowie Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie ZBoWiD Kategoria:Członkowie Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941–1945” Kategoria:Odznaczeni Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945 Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za Zasługi dla ZBoWiD” Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Oficerowie Milicji Obywatelskiej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Żołnierze Armii Ludowej Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1968