Roman Tadeusz Bowbelski (ur. 3 maja 1894 w Kiszyniowie, zm. 9–11 kwietnia 1940 w Katyniu) – major piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Konstantego Justyna i Leontyny z Gubarewiczów-Radobylskiej urodzony 3 maja 1894 w Kiszyniowie, ówczesnej stolicy guberni besarabskiej. Był młodszym bratem Mieczysława (1889–1940), majora piechoty Wojska Polskiego, zamordowanego na terytorium ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.. Absolwent Gimnazjum Realnego im. Czerniejewa w Petersburgu, gdzie w czerwcu 1913 zdał egzamin dojrzałości.
1 października 1914, po ukończeniu Odeskiej Szkoły Wojskowej, został mianowany na stopień kadeta i wcielony do wołyńskiego pułku Lejbgwardii. 1 czerwca 1915 został awansowany na chorążego i odkomenderowany na kilka miesięcy do 108 zapasowego batalionu piechoty w Jekaterynburgu, a następnie przeniesiony do 210 pułku piechoty. Dowodził plutonem a następnie kompanią. W 1916 roku został awansowany na podporucznika i porucznika. W 1917 roku wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji i został przydzielony do 2 pułku ptrzelców polskich. Następnie dowodzi kompanią w pułku zapasowym.
3 grudnia 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego. W 1919 roku został komendantem Składnicy Broni w Łodzi, następnie dowodzi kompanią 7 pułku piechoty Legionów w wojnie polsko-bolszewickiej. Od 1920 przydzielony do Okręgowej Komisji Transportów Wojskowych w Siedlcach, jako komendant dworca kolejowego w Siedlcach.
3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 367. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był 28 pułk Strzelców Kaniowskich. W okresie międzywojennym służy jako referent wyszkoleniowy w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi i w Oddziale V Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. 3 maja 1926 roku został awansowany na majora ze starszeństwem 1 lipca 1925 roku i 28. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Ukończył oficerskie kursy doskonalenia w Rembertowie i Chełmnie. Następnie dowodzi batalionem w 68 pułku piechoty. W październiku 1926 roku został wyznaczony na stanowisko kwatermistrza pułku. Za ten okres służby inspektor armii gen. dyw. Edward Śmigły-Rydz wystawił mu następującą opinię: „jako kwatermistrz słaby, bez energii i inicjatywy, nie umie pracować z planem”. W listopadzie 1927 roku został przeniesiony do 10 pułku piechoty w Łęczycy na stanowisko dowódcy III batalionu, detaszowanego w Skierniewicach. W kwietniu 1928 roku został przesunięty na stanowisko dowódcy I batalionu. 12 marca 1929 roku został zwolniony z zajmowanego stanowiska, pozostawiony bez przynależności służbowej z równoczesnym oddaniem do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV. Z dniem 31 sierpnia 1929 roku został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934 roku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Białystok. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr III. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku, po agresji ZSRR na Polskę, dostał się do niewoli radzieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku. Między 7 a 9 kwietnia 1940 roku został przekazany do dyspozycji naczelnika smoleńskiego obwodu NKWD. Między 9 a 11 kwietnia 1940 roku został zamordowany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku. Ofiary tej zbrodni grzebano w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 roku mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne, jednak Roman Bowbelski nie został zidentyfikowany. Figuruje na liście wywózkowej LW 017/3 z 1940, poz. 62, teczka personalna nr 11.
Był żonaty z Janiną Jaszczewską, z którą miał syna Romana Tadeusza (1927–2001) i córkę Krystynę..
5 października 2007 roku minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownikaDecyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
Upamiętnienie Posadzeniem Dębu Pamięci na ul. Lwowskiej w Chełmie. Na tablicy katyńskiej na Ścianie Pamięci kościoła Św. Stanisława w Siedlcach.
Ordery i odznaczenia Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości rosyjskie Order Wojenny św. Jerzego Order św. Stanisława Order św. Anny
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (kampania wrześniowa) Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy – żołnierze Armii Imperium Rosyjskiego w I wojnie światowej Kategoria:Oficerowie I Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Jerzego (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętego Stanisława (Imperium Rosyjskie) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Świętej Anny Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani w Katyniu Kategoria:Pochowani na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu Kategoria:Ludzie urodzeni w Kiszyniowie Kategoria:Kwatermistrzowie 68 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Dowódcy batalionów 10 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie 7 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1940