Ignacy (Izak) Wasserberg (ur. 14 lipca 1879 w Krakowie, zm. 1942 w Auschwitz-Birkenau) – polski lekarz i filozof, przyjaciel Stanisława Ignacego Witkiewicza i Bronisława Malinowskiego.
Życiorys Syn Norberta (Nachuma Schulema, 1858–1940) i Fanny z domu Welczer (1858–1942/45). Miał siostry Sarę Salomeę zamężną Eibenschutz (1878–1961), Dorę (Dorotę, 1885–1942/45) i Paulinę (1882–1942/45) oraz brata Zygmunta Daniela (1891–1945). Ukończył II Gimnazjum w Krakowie. Następnie studiował filozofię na Uniwersytecie w Berlinie, Uniwersytecie w Monachium oraz filozofię i medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom doktora wszech nauk lekarskich otrzymał w Krakowie 29 marca 1906 roku. Tytuł doktora filozofii otrzymał w Krakowie 26 lipca 1909 roku na podstawie rozprawy Pojęcie ewolucjiKrzysztof Stopka (red.) Corpus studiosorum Universitatis Iagellonicae 1850/51–1917/18. T–Ż. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2015 . Był czynnym członkiem Towarzystwa Filozoficznego w Krakowie.
27 stycznia 1912 roku ożenił się z Karoliną Florą Dorotą Oderfeldówną (1884–1944?), córką warszawskiego adwokata Adama Oderfelda (1856–1910) i Janiny Jadwigi z Koniców (1863–1924). Mieli syna Jerzego (1912–2002). Przez pewien czas wychowywał syna samotnie; mieszkał wtedy w Krakowie pod adresem Loretańska 4Stefana Mikulskiego Wielka Księga Adresowa Stoł. Król. Miasta Krakowa. Kraków, 1925 s. 353.
Po I wojnie rozszedł się z żoną, przyczyniła się do tego jej choroba umysłowa. Służył w Wojsku Polskim w stopniu kapitana. Od 1923 do 1937 roku pracował w komisji zdrowia sekretariatu Ligi Narodów w Genewie. Od 1921 do 1923 roku pracował jako lekarz w zakładzie psychiatrycznym w Wejherowie. Przypuszczalnie pracował również w zakładzie psychiatrycznym w Filadelfii.
7 września 1942 został deportowany z obozu w Drancy do Auschwitz, gdzie zginął. Na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie znajduje się symboliczny grób Ignacego Wasserfelda i innych członków jego rodziny, którzy zginęli w latach II wojny światowej.
Ignacy Wasserberg przyjaźnił się z Witkacym i Bronisławem Malinowskim. Przyjaźń z Witkiewiczem przetrwała do lat 30.; w 1935 roku Witkacy ofiarował mu pracę Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcia istnienia z osobistą dedykacją. Młody Witkiewicz przez pewien czas rozważał ożenek z Anną Oderfeldówną, siostrą żony Wasserberga. Witkacy kilkukrotnie portretował Wasserberga; zachowały się dwa portrety olejne i fotografia rysunku węglemStanisław Ignacy Witkiewicz: Listy, tom 1 (oprac. i przypisami opatrzył Tomasz Pawlak). Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2013 s. 313, 665. Jeden z obrazów zakupiony został od Klary Wasserberg w 1961 roku, znajduje się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu. Drugi obraz został podarowany przez Janinę Kardas w 1977 roku Muzeum Narodowemu w KrakowieStanisław Ignacy Witkiewicz 1885-1939: katalog dzieł malarskich. Oprac. Irena Jakimowicz przy współpr. Anny Żakiewicz. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1990 s. 71.
Według Grażyny Kubicy filozof został przedstawiony w młodzieńczej powieści Witkacego 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta jako doktor RiexenburgKubica G. Siostry Malinowskiego czyli Kobiety nowoczesne na początku XX wieku: Zofia Benówna (Szymberska), Eugenia Bentkowska (Zielińska), Maria Czaplicka, Helena Czerwijowska (Protasewiczowa), Zofia Dembowska (Romerowa), Halina Nusbaumówna, Paulina i Dora Wasserberg, Aniela i Karola Zagórskie, Maria Zaborowska, Maria i Zofia Zielewiczówny, Otolia Zubrzycka (Retingerowa). Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006 . Janusz Degler pierwowzoru Riexenburga upatruje w zakopiańskim lekarzu Edmundzie MajewiczuWitkiewicz S.I. 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta. Z ilustracjami autora. Wstęp i opracowanie Anna Micińska. Posłowie, Słownik postaci rozpoznanych Janusz Degler. PIW, 2014 s. 510.
Wasserberg korespondował z Janem Lechoniem.
Prace Stosunek pomiędzy materją i formą zjawisk u Kanta. „Przegląd Filozoficzny” 6 (3), s. 261, 1903 Kilka uwag o krytycyzmie Kanta. „Przegląd Filozoficzny” 8 (2), s. 127–134, 1905 „Pojęcie rozwoju” W: Świat i człowiek. Wykład zagadnień wiedzy w świetle teorji rozwoju. Warszawa: A. Heflich, S. Michalski, 1908 „Progi pobudliwości nerwowej w świetle zasady selekcji” W: Ciągliński A (red). Prace 1-go Zjazdu neurologów, psychiatrów i psychologów polskich odbytego w Warszawie 11–12–13 października 1909 r. Warszawa: E. Wende i sp., 1910 s. 780–785 „Pragmatyzm”: W: Maurycy Straszewski (red.) W poszukiwaniu prawdy. Wstęp do teorji poznania. Kraków, 1911 s. 129–139
Irracjonalizm H. Bergsona. „Przegląd Filozoficzny” 15 (2), s. 145–160, 1912 Jakóba Fryderyka Ferriera krytyka idealizmu (Autoreferat). „Ruch Filozoficzny” 4 (3), s. 80, 1914 The Health Organisation and the Narcotics Problem (1921–1933). „Quarterly Bulletin of the Health Organisation of the League of Nations” 3, 49–71, 1934 L′Organisation d′hygiène et le problème des stupéfiants (1921–1933), 1934 Contribution à l′étude du charlatanisme. „Bulletin de l′organisation d′hygiène de la Société des Nations” 3, s. 594, 1935 An essay on charlatanism. „Quarterly Bulletin of the Health Organisation of the League of Nations” 4, s. 555–617, 1935
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Kapitanowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Ludzie urodzeni w Krakowie Kategoria:Polscy filozofowie XX wieku Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Polscy Żydzi – ofiary KL Auschwitz Kategoria:Urodzeni w 1879 Kategoria:Więźniowie obozu w Drancy Kategoria:Zmarli w 1942