thumb|Grób Zenona Paruszewskiego na starym cmentarzu na Służewie Zenon Paruszewski (ur. 26 sierpnia 1901 w Sieradzu, zm. 24 kwietnia 1967 w Warszawie) – polski działacz kultury fizycznej, nauczyciel, wizytator, trener hokejowy, sędzia hokejowy i lekkoatletyczny.
Życiorys Urodził się w Sieradzu jako syn Piotra, urzędnika magistratu i Stefanii z d. PałęckichZenon Paruszewski – Ipsb.nina.gov.pl, jednak pierwsze lata dzieciństwa spędził w Warszawie. W 1911 roku w wieku 10 lat wyjechał wraz z matką na Ukrainę, gdzie w latach 1914–1918 uczęszczał do gimnazjum w Humaniu, po czym wrócił do Warszawy w celu kontynuowania nauki w Gimnazjum Rady Głównej Opiekuńczej. W 1920 roku zdał maturę w Gimnazjum Kazimierza Kulwiecia, potem brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej jako kanonier artylerii polowej. Po zdanej maturze podjął studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, jednak te studia przerwał. Pracował również społecznie w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”.
W 1923 roku ukończył państwowy kurs Wychowania Fizycznego, a w 1928 roku zdał egzamin państwowy uprawniający wykonywanie zawodu nauczyciela wychowania fizycznego w szkołach średnich. W latach 1924–1927 pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w warszawskich gimnazjach: Miejska Szkoła Rzemieślnicza im. Michała Konarskiego (1924), Gimnazjum Rocha Kowalskiego (1924–1926), I Gimnazjum Męskie Magistratu m.st. Warszawy (1926–1927), Prywatne Gimnazjum Towarzystwa Wychowawczo-Oświatowego „Przyszłość” (1928–1939), które dzięki pracy Paruszewskiego zyskało opinię jednej z największych szkół sportowych w stolicy.
Był również instruktorem gier sportowych i hokeja na lodzie w Parku Szkolnym im. Jana III Sobieskiego w Warszawie oraz działaczem polskich związków sportowych: Polski Związek Gier Sportowych (od 1927), Polski Związek Hokeja na Lodzie (od 1931), Polski Związek Lekkiej Atletyki (1932–1935, 1948–1951).
W 1939 roku prowadził seniorską reprezentację Polski na mistrzostwach świata 1939 rozgrywanych w Szwajcarii, na których reprezentacja Polski zajęła 6. miejsce.
Podczas II wojny światowej uczył wychowania fizycznego, rysunków i matematyki w jawnej prywatnej szkole powszechnej Jacka Szczypiorskiego oraz w szkołach powszechnych i gimnazjum Towarzystwa „Przyszłość” matematyki, historii i łaciny, brał udział w organizacji zawodów sportowych dla młodzieży, co opisał w artykule pt. „Konspiracyjne mecze hokejowe warszawskiej młodzieży w czasie okupacji” w Przeglądzie Sportowym w 1947 roku, był członkiem Związku Walki Zbrojnej, a następnie Armii Krajowej oraz był uczestnikiem powstania warszawskiego, a po jej upadku dostał się do obozu w Pruszkowie, następnie uciekł z transportu wywożonego do III Rzeszy. Do 1945 roku pracował jako młynarz w Końskim.
W latach 1945–1952 był nauczycielem wychowania fizycznego Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie oraz kierownikiem Parku Szkolnego im. Jana III Sobieskiego w Warszawie. W latach 1946–1949 był instruktorem oraz wizytatorem wychowania fizycznego w Kuratorium Okręgu Szkolnego Warszawskiego. Prowadził także kursy kwalifikujące nauczycieli wychowania fizycznego szkół średnich oraz brał udział przy opracowywaniu programu szkolnego wychowania fizycznego.
W 1949 roku rozpoczął studia na Akademii Wychowania Fizycznego, na której w 1954 roku uzyskał stopień magistra wychowania fizycznego. Był również członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, potem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W latach 1950–1952 był kierownikiem Oddziału Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej Wydziału Oświaty Prezydium Rady Narodowej w Warszawie oraz w 1951 roku był sędzią na Festiwalu Młodzieży w Berlinie. W latach 1952–1955 był nauczycielem wychowania fizycznego w Państwowej Szkole Ogólnokształcącej przy ul. Smolnej 30 oraz w latach 1953–1955 prowadził sekcję wychowania fizycznego Ośrodka Doskonalenia Kadr Oświatowych. W latach 1955–1962 pracował jako wizytator w Ministerstwie Oświaty, po czym przeszedł na emeryturę i do końca życia pracował w niepełnym wymiarze godzin pracy w Okręgu Szkolnego Warszawskiego.
Ordery i odznaczenia Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931) „za zasługi na polu rozwoju sportu”. Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej”
Programy „Złoty Krążek” „Czwórbój Świata Młodych” „Drużynowy pięciobój lekkoatletyczny” „Konkurs 5 Milionów” (z TVP)
Publikacje „Piłka ręczna, Koszykówka, Siatkówka” (1964) (z Aleksandrem Strycharzewskim) Artykuły w czasopismach, takich jak m.in.: „Przegląd Sportowy”, „Sport i Wczasy”, „Wychowanie Fizyczne i Higiena Szkolna”, „Życie Warszawy”.
Życie prywatne Żonaty z Józefą z d. Witkowskich, z którą ślub wziął w 1934 rokuOsoby o nazwisku Paruszewski w Genealogii Sejmu Wielkiego w Warszawie. Mieli syna Ryszarda, farmaceutę. Zmarł dnia 24 kwietnia 1967 roku w wieku 65 lat i został pochowany na starym cmentarzu na Służewie w Warszawie w Warszawie.
Przypisy
Linki zewnętrzne Zenon Paruszewski w bazie Ipsb.nina.gov.pl
Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1967 Kategoria:Polscy działacze hokeja na lodzie Kategoria:Polscy działacze lekkoatletyczni Kategoria:Polscy nauczyciele wychowania fizycznego Kategoria:Polscy sędziowie hokeja na lodzie Kategoria:Polscy sędziowie lekkoatletyczni Kategoria:Polscy trenerzy hokejowi Kategoria:Selekcjonerzy reprezentacji Polski w hokeju na lodzie Kategoria:Nauczyciele II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej (1944–1948) Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Członkowie Towarzystwa „Sokół” Kategoria:Członkowie Związku Walki Zbrojnej Kategoria:Ludzie związani z Gimnazjum i Liceum im. gen. Józefa Sowińskiego w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Gimnazjum i Liceum im. Stefana Batorego w Warszawie Kategoria:Absolwenci Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej” Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Ludzie urodzeni w Sieradzu Kategoria:Pochowani na starym cmentarzu na Służewie w Warszawie