mały|Roger Scruton, twórca terminu Ojkofobia, także oikofobia ( „strach przed domem, rodziną”) – termin wprowadzony przez konserwatywnegoJ. Bartyzel, Konserwatyzm, [w:] Bartyzel J., Szlachta B., Wielomski A., Encyklopedia polityczna, t. 1: Myśl polityczna: główne pojęcia, doktryny i formy ustroju, Radom 2007, s. 171.K. Brzechczyn, Patriotyzm – nacjonalizm – ojkofobia w myśli Rogera Scrutona, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria” 2020, nr 1 (113), s. 51.A. Żywiołek, Intelektualista jako upadły prorok. Dyskretny, retoryczny urok Syrakuz, „Rocznik Komparatystyczny” 2019, nr 10, s. 189.Z. Ambrożewicz, Dlaczego islam nie akceptuje Zachodu? Rogera Scrutona próba odpowiedzi, „Nurt SVD” 2017, nr 2, s. 505.M. Stachurski, Rodzina jako przedmiot namysłu filozoficznego – o teorii i praktyce. Spojrzenie metafizyczno-egzystencjalne (Gabriel Marcel – Roger Scruton), „Człowiek w Kulturze” 2023, nr 1, s. 158. intelektualistę Rogera Scrutona oznaczający odrzucenie (od rezerwy do nienawiści) rodzimej kultury i apologię innych systemów wartości. Scruton używał terminu „ojkofobia” jako przeciwieństwa ksenofobii. Ojkofobia jest związana z ksenofilią, czyli bezkrytycznością otwartością i sympatią do tego, co obce.

Definicje W literaturze terminu ojkofobia użył w 1808 roku poeta romantyczny Robert Southey do określenia tęsknoty za opuszczeniem domu rodzinnego. Terminem tym w 2004 roku Scruton określił zjawisko kryzysu tożsamości społecznej charakteryzującego dekadencką fazę rozwoju cywilizacji, a przypisywaną środowiskom lewicowym i liberalnym. W opisie Scrutona ojkofobia jest przeciwieństwem ojkofilii, rozumianej jako miłość do domu, do tego co nasze. Przyczyn opisywanego zjawiska upatruje w buncie młodzieży oraz aktywnościach kojarzonych z poglądami lewicowymi, takich jak odrzucenie tradycji i działań o charakterze inżynierii społecznej. Za charakterystyczne uważa samookreślenie tych grup jako obrońców przed ksenofobią rozumianą jako awersja do „obcych”, bez precyzyjnego określenia sensu i aspektów zarzutów, a także poprawne politycznie szermowanie hasłami walki z seksizmem, rasizmem, homofobią i antysemityzmem. Deklarowanym celem ich działania jest stworzenie inkluzywnego, otwartego, społeczeństwa wielokulturowego. W opinii Scrutona część tzw. elit intelektualnych i politycznych Europy popada w ojkofobię. Postawę wyrzeczenia się dziedzictwa i domu, wyrażaną hasłem „tam moja ojczyzna, gdzie mi dobrze”, przypisuje instytucjom międzynarodowym (takim jak Unia Europejska) oraz szeroko rozumianym intelektualistom kosmopolitycznym, pragmatycznym i postmodernistycznym. Jako skrajną formę ojkofobii określana jest nienawiść do rodziny, ojczyzny, kultury narodowej i wspólnoty cywilizacyjnej, wyobcowanie połączone z niezadomowieniem, lękiem i frustracją. Przyczyn upatruje autor w zeświecczeniu społeczeństwa. Jako remedium wskazuje powrót do metafizyki realistycznej, antropologii i w konsekwencji – klasycznej cywilizacji chrześcijańskiej. Scruton uważa, że ojkofobia jest zagrożeniem dla istnienia naroduPiotr Sobański, Alfred Staszak, Ojkofobia i ksenofobia – uwagi o potrzebie prawnokarnej reakcji na zachowania skrajne związane z nienawiścią, Prokuratura i Prawo nr 10.2024, s. 30, ISSN 2957-1065..

Termin medyczny Ojkofobia jako przykład rzadko używanego terminu psychiatrycznego pojawia się w tekście z roku 1910 w British Medical Journal. Jako przykład terminu pochodzenia greckiego wymieniona jest także w pracy Philippe Chaslina. W „The Encyclopedia of Phobias, Fears, and Anxieties” lęk przed domem, inaczej ojkofobia lub ekofobia jest zdefiniowana jako lęk przed otoczeniem domowym, w tym sprzętem gospodarstwa domowego oraz innymi przedmiotami stanowiącymi wyposażenie domu.

Międzynarodowa klasyfikacja chorób i problemów zdrowotnych ICD10, podręczniki medyczne ani publikacje medyczne nie wymieniają ojkofobii jako zaburzenia.

Zobacz też

etnocentryzm internacjonalizm ksenofilia relatywizm kulturowy wojna polsko-polska

Przypisy Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu im. Jędrzeja Śniadeckiego w Gdańsku; Monika Żmudzka-Brodnicka: Polski patriotyzm a globalny sport; Rocznik Naukowy Tom XXII 2012, strona 78. Jacek Bartyzel, Ojkofobia, [w:] Encyklopedia „Białych Plam”. T. XIII. Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, 2004, , s. 223–227.

Roger Scruton, England and the Need for Nations (Londyn: Civitas, 2004), s. 33–38 and for the excerpt of Scruton’s definition. Byrne William F. „Conservatism and conservation”. Humanitas 26.1-2 (2013): 161-168. W literaturze naukowej termin ten też jest definiowany jako „rezerwa lub nienawiść do wszystkiego, co ojczyste”, zob. P. Tarasiewicz, Szanse patriotyzmu w „globalnej wiosce”, „Cywilizacja”, 2008, nr 27, s. 45. Szersze ujęcie terminu brzmi: „odraza do miejsca w przestrzeni i historii”, zob. G. Szwat-Gyłybowa, (Nie)konwencjonalny trakt outsidera. O dylematach bułgarskich intelektualistów, [w:] „Topografia tożsamości”, t. 2, red. A. Firlej, W. Jóźwiak, Poznań 2012, s. 44. . Smith Brian. „Roger Scruton and the Conservation of Culture.” Society 45.6 (2008): 557-561. Oikofobia jako doświadczenie kulturowe, „Kultura i Historia”, 2012, nr 22.

Bibliografia Zuzanna Dziuban, Oikofobia jako doświadczenie kulturowe, „Kultura i Historia”, 2012, nr 22.

Kategoria:Filozofia społeczna i polityczna Kategoria:Uprzedzenia na tle narodowościowym lub etnicznym