thumb|Linie prądu płynu wokół obracającego i poruszającego się ciała thumb|Rotorowiec E-Ship 1 z wirnikami
Efekt Magnusa – zjawisko polegające na powstawaniu siły prostopadłej do kierunku ruchu, działającej na obracający i poruszający się względem płynu (cieczy, gazu) walec lub inną bryłę obrotową.
Historia Isaac Newton opisał efekt zmiany kierunku lotu piłek tenisowych i prawidłowo określił jego przyczynę. W 1742 roku Benjamin Robins, brytyjski matematyk, balistyk, badacz i inżynier wojskowy, wyjaśnił odchylenie trajektorii kul muszkietu. Jednak za odkrywcę efektu uważa się niemieckiego fizyka Heinricha Gustava Magnusa, który opisał to zjawisko w 1852 roku. Możliwość inwersji siły Magnusa przez zmianę warunków doświadczalnych, prędkości obrotowej czy nierówności ściany, ujawnił Lafay w 1910. W związku z pracami Prandtla w 1904 roku, dopiero w 1955 roku, Krahn połączył efekt Magnusa z lepkością i zjawiskiem warstwy przyściennej.
Opis ilościowy thumb|Teoretyczne i uzyskiwane drogą pomiaru wartości współczynnika siły nośnej mały|Nagranie efektu Magnusa dla spadającego walca
Wartość siły określa prawo Kutty-Żukowskiego, mówiące, że jeżeli nieściśliwy płyn opływa nieskończenie długi walec, którego oś jest ustawiona prostopadle do kierunku przepływu niezaburzonego, to na jednostkę długości walca działa siła nośna określona wzorem:
W pobliżu powierzchni obracającego się walca na skutek adhezji prędkość obwodowa cząsteczek płynu jest taka sama jak prędkość obwodowa walca i wynosi dla walca o promieniu ‘a’
cyrkulacja prędkości będzie równa:
a siła nośna:
gdzie: – współczynnik siły nośnej, – gęstość płynu – prędkość płynu, – promień walca, – powierzchnia przekroju poprzecznego walca, – oznacza cyrkulację prędkości wzdłuż dowolnego konturu zamkniętego obejmującego jeden raz walec.
Zobacz też Rotor Flettnera
Przypisy
Linki zewnętrzne Karol Suchoń, Efekt Magnusa, czyli o obrocie sfer przeróżnych, solidexpert.com, 24 lipca 2019 [dostęp 2026-01-06]. Derek Muller, nagrania na YouTube , kanał „Veritasium” [dostęp 2026-01-06]: What Is The Magnus Force?, 25 listopada 2011. Backspin Basketball Flies Off Dam, 15 lipca 2015.
Kategoria:Zjawiska w mechanice płynów