Ideliidae – wymarła rodzina owadów z rzędu świerszczokaraczanów. W zapisie kopalnym znane są od wczesnego permu go późnego triasu. Ich skamieniałości znajduje się na terenie Rosji, Mongolii i Azji Środkowej.
Opis Były to owady o małej, prognatycznej głowie, zaopatrzonej w długie czułki, średnich rozmiarów oczy złożone oraz przyoczka. Ich przedplecze miało szerokie paranota z szerokimi, stosunkowo płytkimi wcięciami na przednich brzegach. Odnóża miały pięcioczłonowe stopy o dużych aroliach i zwykle nieuzbrojone wierzchołki goleni. Biodra środkowej i tylnej pary były osadzone blisko siebie. W użyłkowaniu przednich skrzydeł sektor radialny brał początek w nasadowej połowie skrzydła, a na wysokości tego miejsca pole kostalne było szersze niż subkostalne. Żyłka subkostalna kończyła się łącząc z kostalną. Pole między żyłkami radialnymi było niezwężone. Pierwsze rozgałęzienia żyłki medialnej zaczynały się w połowie nasadowej połowie skrzydła, przed wysokością punktu początkowego sektora radialnego. Przednia żyłka kubitalna miała grzebieniaste przednie i tylne odgałęzienia, które zaczynały od niej odchodzić w jej nasadowej ćwiartce. Nie występowała w tej rodzinie międzykrywka. Odwłok miał krótkie przysadki odwłokowe o wrzecionowatym kształcie, a u samic zaopatrzony był także w długie i silnie zbudowane pokładełko o ząbkowanych walwach.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1928 przez Michaiła Zalesskija. W 1938 rodzina ta umieszczona została przez Andrieja Martynowa w rzędzie Protoblattoidea. W 1962 Aleksandr Szarow przeniósł ją do rzędu Paraplecoptera. W 1980 Aleksandr Rasnicyn sklasyfikował ją w rzędzie świerszczokaraczanów (Grylloblattida). W 2015 Danił Aristow połączył Grylloblattida z Eoblattida w jeden rząd, uznając zgodnie z zasadą priorytetu jako jego naukową nazwę Eoblattida, a Grylloblattodea za synonim.
Po rewizji Aristowa z 2015 należą tu następujące rodzaje:
†Aenigmidelia Sharov, 1961 †Anaidelia Storozhenko, 1996 †Archidelia Sharov, 1961 †Idelopsina Storozhenko, 1996 †Kolvidelia G. Zalessky, 1950 †Madygenidelia Storozhenko, 1996 †Metidelia Martynov, 1937 †Micoidelia Aristov, 2004 †Mongoloidelia Storozhenko, 1992 †Pseudoshurabia Storozhenko, 1996 †Rachimentomon G. Zalessky, 1939 †Sojanidelia Storozhenko, 1992 †Stenaropodites Martynov, 1928 †Sylvidelia Martynov, 1940 †Tshekardelia Aristov, 2002
Przypisy
Kategoria:Ideliidae