240px|thumb|Inskrypcja upamiętniająca wizytę Aśoki w Limbini w 249 roku p.n.e. Kolumna Aśoki w Lumbini – pomnik z czerwonego piaskowca postawiony z polecenia cesarza Maurjów Aśoki (304–232 p.n.e.) dla upamiętnienia jego pielgrzymki do Lumbini – według tradycji buddyjskiej, miejsca narodzin Buddy.
W 1997 roku Lumbini zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Historia W 249 p.n.e. cesarz Maurjów Aśoka (304–232 p.n.e.) odbył pielgrzymkę do Lumbini – według tradycji buddyjskiej, miejsca narodzin Buddy. By upamiętnić swoją wizytę, polecił postawienie kolumny. Na kolumnie zachowała się inskrypcja Aśoki identyfikująca Lumbini jako miejsce narodzin Buddy. W XIV w. król Khasy Ripu Malla upamiętnił swoją pielgrzymkę do Lumbini dodając swoją inskrypcję na kolumnie.
Z nieznanych przyczyn pielgrzymki do Lumbini ustały w XV w. Miejsce zostało opuszczone i zapomniane. Dopiero w 1896 roku niemiecki indolog Alois Anton Führer (1853–1930) wraz z gubernatorem Palpy Khadgą Samsherą odkryli kolumnę Aśoki.
W 1997 roku Lumbini zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Opis Kolumna z wypolerowanego czerwonego piaskowca z Chunaru ma ponad 9 metrów, z czego ponad 4 metry znajdują się pod ziemią. Waży 73 tony. Kolumna ma kształt ściętego stożka – jej średnica przy bazie to ok. 80 cm a przy szczycie ok. 60 cm. Całość jest lekko odchylona od pionu a przez środek przebiega pękniecie. Szczyt jest uszkodzony – brakuje opisywanego w VII w. przez chińskiego podróżnika Xuanzanga (602–664) kapitelu.
Inskrypcje Na kolumnie znajdują się dwie inskrypcje: oryginalna, fundatora cesarza Aśoki, która upamiętnia jego pielgrzymkę do Lumbini, oraz dodany w XIV w. napis króla Khasy Ripu Malla.
Inskrypcja Aśoki Inskrypcja Aśoki składa się z 90 znaków w języku palijskim zapisanych pismem Brahmi:
Istnieją różne wersje tłumaczenia inskrypcji na język angielski, przy czym druga część napisu sprawia trudności w przekładzie. W wolnym tłumaczeniu na język polski pierwsze dwie linijki napisu brzmią: „Król Piyadasi, umiłowany przez bogów, osobiście przybył tu w dwudziestym roku panowania, by oddać cześć; ponieważ urodził się tu Budda Siakjamuni [...]”, a kolejne trzy linijki mówią, że król podarował różne obiekty z kamienia, ponieważ urodził się tu Budda Siakjamuni, i że wzniósł kolumnę, a także że wioska Lumbini została zwolniona z płacenia podatków i musi odprowadzać [jedynie] ósmą część [tego, co wytworzy]Polskie tłumaczenie za tekstem angielskim u Weise (2013), który opiera się na tekście oryginalnym za Japońską Federacją Buddystów..
Inskrypcja Ripu Malli W górnej części kolumny, po stronie wschodniej, znajduje się inskrypcja z początku XIV w. umieszczona dla upamiętnienia pielgrzymki króla Khasy – Ripu Malla:
Pierwsza część napisu to modlitwa, a po niej następuje zdanie „niech książę Malla będzie długo zwycięski”Polskie tłumaczenie za tekstem angielskim u Weise (2013)..
Uwagi
Przypisy
Kategoria:Architektura buddyjska Kategoria:Architektura Nepalu