Wybory parlamentarne w Niemczech w 2017 roku – wybory parlamentarne do Bundestagu zarządzone przez prezydenta Joachima Gaucka na 24 września 2017Zarządzenie Prezydenta RFN z 24 stycznia 2017 (niem.)..
Wybory wygrała rządząca CDU-CSU, uzyskując jednak (zwłaszcza CSU) mniejsze poparcie niż w 2013 (33% głosów, 246 mandatów). Przy frekwencji 76,2% do Bundestagu weszły ponadto: SPD (20,5% głosów, 153 mandaty), AfD (12,5% głosów, 94 mandaty), FDP (10,7% głosów, 80 mandatów), Die Linke (9,2% głosów, 69 mandatów) Zieloni (8,9% głosów, 67 mandatów)Wybory w Niemczech: ostateczne wyniki głosowania do Bundestagu..
Zwycięska Merkel zapowiedziała w nadchodzącej kadencji odbijanie AfD wyborców przez rozwiązywanie ich problemów, rozwiewanie obaw, ale przede wszystkim przez doskonałą politykę: zadbanie o dobrobyt, budowę silnej UE, zwalczanie nielegalnej imigracji i poprawę bezpieczeństwa w kraju. Wobec porażki SPD, która uzyskała najgorszy wynik wyborczy w dziejach RFN (podobnie jak CSU, która zanotowała spadek poparcia w Bawarii z 49,3% do 38,8%), partia ta zapowiedziała przejście do opozycji, natomiast współzałożyciel AfD Alexander Gauland wynik wyborów skomentował słowami „Weszliśmy do Bundestagu i zmienimy ten kraj”Wybory w Niemczech. Partia Angeli Merkel wygrywa, dobry wynik Alternatywy dla Niemiec.. Antyimigrancka AfD najwyższe poparcie uzyskała w dawnej NRD, zwłaszcza przy granicy z Polską (ponad 32% poparcia w Görlitz i Budziszynie). Zgodnie z Ustawą Zasadniczą RFN nowy parlament musi się zebrać w ciągu 30 dni po wyborach, czyli do 24 października 2017.
Wobec deklaracji SPD o zerwaniu koalicji z CDU-CSU spodziewane było zawarcie koalicji rządzącej CDU/CSU-FDP-Zieloni, tzw. koalicji jamajskiej, jednak w listopadzie rozmowy o koalicji zostały zakończone niepowodzeniem. CDU/CSU podjęło wówczas od grudnia negocjacje z SPD. Porozumienie koalicyjne CDU, CSU i SPD zawarto jednak dopiero 12 marca 2018, a 14 marca 2018 Bundestag zatwierdził powołanie Angeli Merkel na urząd kanclerza. Następnie dokonano zaprzysiężenia członków jej czwartego rządu.
Kampania wyborcza Kanclerz Merkel ubiegała się o czwartą kadencję, jej głównym przeciwnikiem był kandydat SPD Martin Schulz. Na czele mniejszych ugrupowań stali Christian Lindner (FDP), Cem Özdemir i Katrin Göring-Eckardt (Zieloni), Sahra Wagenknecht i Dietmar Bartsch (Die Linke) oraz Alice Weidel i Alexander Gauland (AfD).
Dla potrzeb wyborów RFN zostało podzielone na 299 okręgów wyborczych. Podział ten ustanowiono ustawą z 3 maja 2016, dokonując zmiany 34 okręgów wyborczychWahlkreise – Der Bundeswahlleiter (niem.).. Bierne prawo wyborcze przysługuje ok. 61,5 mln obywateli (31,7 mln kobiet i 29,8 mln mężczyzn), z czego ok. 3 mln będzie mogło głosować po raz pierwszyBundestagswahl 2017 (niem)..
Każdemu z obywateli przysługiwały dwa głosy: jeden na kandydata w jednym z 299 jednomandatowych okręgów wyborczych w głosowaniu większościowym oraz drugi, na listę krajową (landową) danej partii. Jeżeli partia zdobyła więcej mandatów dzięki głosom w jednomandatowych okręgach niż dzięki głosom na listy krajowe, liczba tych mandatów uległa wyrównaniu. W Bundestagu kadencji 2013-2017 powstałych w ten sposób mandatów nadwyżkowych było 32Bartosz Wieliński Zrozumieć wybory w Niemczech., a w kadencji 2017-2021 – 110 (liczba deputowanych do Bundestagu wzrosła z 631 do 709).
Partie uczestniczące w wyborach
7 czerwca 2017 federalna komisja wyborcza oświadczyła, że do udziału w wyborach dopuszczonych zostało 48 partii48 Parteien können an der Bundestagswahl 2017 teilnehmen, Pressemitteilung des Bundeswahlleiters vom 7. Juli 2017 (niem.)., jednakże na skutek niezłożenia wymaganych list poparcia przez partie niereprezentowane w Bundestagu lub landtagach ostatecznie do wysuwania list wyborczych na szczeblu landów dopuszczono 34 ugrupowania. Z przywileju braku konieczności dokumentowania poparcia skorzystały reprezentowane w dotychczasowym Bundestagu CDU, SPD, Die Linke, Grüne i CSU oraz reprezentowane w landtagach FDP, AfD i Freie Wähler. thumb|upright=1.3|Zwycięskie partie w poszczególnych okręgach (kolor czarny – CDU/CSU, czerwony – SPD, niebieski – AfD) thumb|Karta wyborcza w okręgu 220 Monachium-Zachód/Centrum
Lista 34 partii dopuszczonych do głosowania: CDU – Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (listy wyborcze w 15 landach, tj. wszystkich poza Bawarią) SPD – Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (listy wyborcze w 16 landach) DIE LINKE – Lewica (listy wyborcze w 16 landach) GRÜNE – Sojusz 90/Zieloni (listy wyborcze w 16 landach) CSU – Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii (lista wyborcza zarejestrowana tylko w Bawarii) FDP – Wolna Partia Demokratyczna (listy wyborcze w 16 landach) AfD – Alternatywa dla Niemiec (listy wyborcze w 16 landach) FREIE WÄHLER – Wolni Wyborcy (listy wyborcze w 16 landach) BGE – Bündnis Grundeinkommen (listy wyborcze w 16 landach) Die PARTEI – Partei für Arbeit, Rechtsstaat, Tierschutz, Elitenförderung und basisdemokratische Initiative (listy wyborcze w 16 landach) MLPD – Marksistowsko-Leninowska Partia Niemiec (listy wyborcze w 16 landach) NPD – Narodowodemokratyczna Partia Niemiec (listy wyborcze w 15 landach, tj. wszystkich poza Berlinem) ÖDP – Ekologiczna Partia Demokratyczna (listy wyborcze w 13 landach, brak list wyborczych dla Bremy, Saary i Saksonii-Anhalt) V-Partei³ – V-Partei³ (listy wyborcze w 12 landach, tj. poza Brandenburgią, Meklemburgią – Pomorzem Przednim, Saksonią-Anhalt i Szlezwikiem-Holsztynem) PIRATEN – Niemiecka Partia Piratów (listy wyborcze w 11 landach, tj. poza Brandenburgią, Hamburgiem, Meklemburgią – Pomorzem Przednim, Saksonią-Anhalt i Szlezwikiem-Holsztynem) DM – Deutsche Mitte (listy wyborcze w 10 landach, tj. poza Hamburgiem, Meklemburgią – Pomorzem Przednim, Nadrenią – Palatynatem, Saksonią, Saksonią-Anhalt i Szlezwikiem-Holsztynem) Tierschutzpartei – Partei Mensch Umwelt Tierschutz (listy wyborcze w 10 landach, tj. poza Bremą, Nadrenią – Palatynatem, Saarą, Saksonią-Anhalt, Szlezwikiem-Holsztynem i Turyngią) DKP – Deutsche Kommunistische Partei (listy wyborcze w 9 landach, tj. poza Meklemburgią – Pomorzem Przednim, Nadrenią – Palatynatem, Saarą, Saksonią, Saksonią-Anhalt, Szlezwikiem-Holsztynem i Turyngią) DiB – Demokratie in Bewegung (listy wyborcze w 8 landach, tj. poza Badenią-Wirtembergią, Bawarią, Berlinem, Dolną Saksonią, Hamburgiem, Nadrenią Północną – Westfalią, Saksonią i Saksonią-Anhalt) BüSo – Bürgerrechtsbewegung Solidarität (listy wyborcze w 4 landach: Bawarii, Berlinie, Hesji i Saksonii) Gesundheitsforschung – Partei für Gesundheitsforschung (listy wyborcze w 3 landach: Bawarii, Berlinie i Nadrenii Północnej – Westfalii) MENSCHLICHE WELT – Menschliche Welt (listy wyborcze w 3 landach: Berlinie, Bremie i Badenii-Wirtembergii) SGP – Sozialistische Gleichheitspartei (listy wyborcze w 2 landach: Berlinie i Nadrenii Północnej – Westfalii) Tierschutzallianz – Allianz für Menschenrechte, Tier- und Naturschutz (listy wyborcze w 2 landach: Badenii-Wirtembergii i Saksonii-Anhalt) ADD – Allianz Deutscher Demokraten (lista wyborcza tylko w Nadrenii Północnej-Westfalii) BP – Bayernpartei (lista wyborcza tylko w Bawarii) B* – Bergpartei, die Überpartei (lista wyborcza tylko w Berlinie) Die Grauen – Die Grauen – Für alle Generationen (lista wyborcza tylko w Berlinie) Die Humanisten – Partei der Humanisten (lista wyborcza tylko w Nadrenii Północnej-Westfalii) DIE RECHTE – Die Rechte (lista wyborcza tylko w Badenii-Wirtembergii) du. – Die Urbane. Eine HipHop Partei (lista wyborcza tylko w Berlinie) MG – Magdeburger Gartenpartei (lista wyborcza tylko w Saksonii-Anhalt) PDV – Partei der Vernunft (lista wyborcza tylko w Saarze) Volksabstimmung – Ab jetzt … Demokratie durch Volksabstimmung (lista wyborcza tylko w Nadrenii Północnej-Westfalii)
Poza członkami ww. partii (komitetów wyborczych) jako kandydujący w pojedynczych okręgach wyborczych w wyborach uczestniczyli jeszcze członkowie 8 poniższych partii (stowarzyszeń): Bündnis C – Bündnis C – Christen für Deutschland (4 okręgi wyborcze) DIE EINHEIT – DIE EINHEIT DIE VIOLETTEN – Die Violetten; für spirituelle Politik FAMILIE – Familien-Partei Deutschlands (1 okręg wyborczy) DIE FRAUEN – Feministische Partei Die Frauen MIETERPARTEI – Mieterpartei Neue Liberale – Die Sozialliberalen (3 okręgi wyborcze) UNABHÄNGIGE – UNABHÄNGIGE für bürgernahe Demokratie
Sześć partii deklarujących wstępnie udział w wyborach (Deutsche Konservative – DEUTSCHE KONSERVATIVE, ZENTRUM – Deutsche Zentrumspartei – najstarsza partia Niemiec założona w 1870, DGP – Die GERADE Partei, REP – DIE REPUBLIKANER, JED – Jugend- und Entwicklungspartei Deutschlands, TPD – Transhumane Partei Deutschland) nie zarejestrowało ostatecznie ani list wyborczych w landach, ani własnych kandydatów w okręgach wyborczych.
Głosowanie, frekwencja i wyniki wyborów PartiaJednomandatowe okręgi wyborczeListy partyjneSumaGłosyMandatyGłosyLiczba %Liczba %LiczbaLiczba %Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna30,2518526,7620028,21Socjaldemokratyczna Partia Niemiec24,645920,5115321,58Alternatywa dla Niemiec11,46312,649413,26Wolna Partia Demokratyczna7,00—10,758011,28Lewica8,5559,24699,73Sojusz 90/Zieloni8,0118,94679,45Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii7,02466,17466,49Wolni Wyborcy1,27——1,00———Partia na rzecz Pracy, Praworządności, Ochrony Zwierząt, Promocji Elit i Inicjatyw Oddolnej Demokracji0,53——0,98———Partia Dobrostanu Zwierząt i Środowiska Ludzkiego0,05——0,80——— Pozostałe partie1,22———2,22————Narodowodemokratyczna Partia Niemiec0,10——0,38———Niemiecka Partia Piratów0,20——0,37———Ekologiczna Partia Demokratyczna0,36——0,31———Sojusz Dochodu Podstawowego—————0,21————Partia V³ – Dla Zmiany, Wegetarian i Wegan0,00———0,14————Niemieckie Centrum—————0,14————Demokracja w Ruchu—————0,13————Partia Bawarska0,13——0,12———Sojusz Niemieckich Demokratów—————0,09————Sojusz na Rzecz Praw Człowieka, Ochrony Zwierząt i Środowiska0,01———0,07————Marksistowsko-Leninowska Partia Niemiec0,08——0,06———Partia dla Badań Zdrowotnych0,00———0,05————Niemiecka Partia Komunistyczna0,02——0,02————Ludzki Świat0,00———0,03————Szarzy – Dla Wszystkich Pokoleń0,01———0,02————Od teraz… Demokracja przez Referendum0,01——0,02———Ruch na Rzecz Praw Obywatelskich Solidarność0,03——0,01———Partia Humanistów—————0,01————Partia Ogrodowa0,01———0,01————Miejscy. Partia Hip-Hopowa0,00———0,01————Prawica0,00———0,00———Socjalistyczna Partia Równości0,00———0,00———Partia Górska, Nadpartia0,00——0,00————Partia Rozsądku0,00——0,00———Niezależni dla Demokracji Przyjaznej Obywatelom0,01—————————Fioletowi0,00———————Sojusz C – Chrześcijanie dla Niemiec0,00—————————Partia Najemców0,00—————————Nowi Liberałowie – Socjalliberałowie0,00—————————Niemiecka Partia Rodzin0,00———————Feministyczna Partia Kobiet0,00————————Jednostka0,00—————————Kandydaci niezależni0,22———————— Ogółem100,00—299—100,00—709100,00Głosy nieważne1,250,98Frekwencja76,1576,15 Podział mandatów i rozkład procentowy poparcia w wyniku wyborów z uwzględnieniem podziału na późniejszą większość rządzącą w kolejności: ugrupowanie rządowe, opozycja parlamentarna i pozaparlamentarna (partie, które nie przekroczyły 1% poparcia w skali kraju, potraktowano zbiorczo): ↓2004615394806967CDUCSUSPDAfDFDPLinkeGrüne CDUCSUSPDAfDFDPLinkeGrüne CDUCSUSPDAfDFDPLinkeGrüne
Wyniki głosowania w skali krajów związkowych Wszystkie dane wyrażono w procentach