thumb Maślak limbowy (Suillus plorans (Rolland) Kuntze) – gatunek grzybów z rodziny maślakowatych (Suillaceae).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Suillus, Suillaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1861 r. Léon Louis Rolland, nadając mu nazwę Boletus placidus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1945 r. Otto Kuntze, przenosząc go do rodzaju Suillus. Synonimy: Boletus eleutheros (Rolland) J. Blum 1969 Boletus plorans Rolland 1889 Boletus plorans var. eleutheros Rolland 1889 Boletus plorans Rolland 1889 var. plorans Suillus plorans subsp. cyanescens Singer 1965 Suillus plorans (Rolland) Kuntze 1898 subsp. plorans Nazwę polską nadała Alina Skirgiełło w 1960 r. Naukowa nazwa gatunkowa plorans oznacza płaczący – jest to nawiązanie do wydzielanych kropelek cieczy.
Morfologia Kapelusz Średnicy 3–15 cm, początkowo półkulisty, później wypukły z garbkiem. Powierzchnia ochrowopomarańczowobrunatnawa, czasami bardziej żółta, przerośnięta brunatnymi włóknami. W czasie wilgotnej pogody jest lepki, szybko jednak wysycha i wówczas stają się widoczne wrośnięte włókienka. Trzon Wysokość 4–10 cm, grubość 1–2,5 cm, zazwyczaj grubszy u podstawy i zwężający się ku wierzchołkowi, pełny, rzadziej porowaty lub pusty. Powierzchnia brudnoochrowa lub brudnopomarańczowa z licznymi gruczołkami wydzielającymi mleczko. Początkowo ma ono mleczną barwę, ale zasychając ciemnieje i staje się czarne. Hymenofor Rurkowaty. Rurki początkowo pomarańczowobrunatne, później oliwkowoochrowe, u starszych okazów znów jaśniejsze – brudnożółte. Pory małe i mniej więcej okrągłe, o tej samej barwie co rurki, lub nieco ciemniejsze. U młodych owocników wydzielają białe mleczko, po zaschnięciu brunatniejące. Miąższ O pomarańczowej barwie, powyżej rurek i u wierzchołka trzonu bardziej żółtawy. W kapeluszu miękki, w trzonie twardy. Zapach lekko owocowomigdałowy, smak kwaskowaty. Wysyp zarodników Brunatnooliwkowy. Zarodniki o wymiarach 9–11,5 × 4–5 μm. Gatunki podobne Najłatwiej pomylić z maślakiem wejmutkowym (Suillus placidus), który również rośnie pod limbą, ale także pod wejmutką. Ma on jednak bardziej jasną barwę.
Występowanie i siedlisko Występuje tylko w Europie – w Alpach Centralnych i Karpatach, oraz w Niemczech. W Polsce występuje tylko w Tatrzańskim Parku Narodowym.
Rośnie na ziemi pod limbami.
Znaczenie Grzyb mykoryzowy. Jest jadalny, jednak ze względu na rzadkość zasługuje na ochronę. W Polsce nie może być zbierany, gdyż występuje tylko na chronionym prawnie obszarze parku narodowego.
Przypisy
Kategoria:Grzyby jadalne Kategoria:Maślakowate Kategoria:Mykobiota Polski