Stipes – element konstrukcyjny ołtarza, na którym spoczywa mensa.
Podstawa ołtarza najczęściej była ściśle złączona z mensą. Miała formę nóżek (kolumienek), bloku kamiennego lub ceglanego, sarkofagu itp.. W stipes mogły być umieszczane relikwie. Ze względu na znaczną wagę mensy (często ponad 1000 kg), stipes musiał posiadać odpowiednią wytrzymałość. Od strony wiernych stipes często przesłonięte było przez antepedium, w związku z tym podstawa ołtarza nie była ozdabiana. Od XVII wieku nie stosowano antepedium, jeśli stipes był wykonany z marmuru oraz przy ołtarzach sarkofagowych. W niektórych kościołach dekorowano podstawę ołtarza upodabniając ją do antepedium np. w kolegiacie św. Anny w Krakowie lub w kościele przy klasztorze w Czernej. W ołtarzach w Czernej stipes wykonane z czarnego „marmuru dębnickiego” pokryte są rytym ornamentem na wzór tkaniny z motywem kwiatowym.
Galeria
Przypisy Bogusław Nadolski: Leksykon liturgii. Poznań: Wydawnictwo Pallottinum, 2006, s. 1477, . Krystyna Kubalska-Sulkiewicz, Monika Bielska-Łach, Anna Manteuffel-Szarota: Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 255, . Sztuka świata. T. 18. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 2013, s.106, . Marcin Pielesz: Zabytkowe klasztory w małopolsce. Przewodnik. Kielce: Wydawnictwo Jedność, 2014, s. 246, .
Bibliografia liturgia.pl
Kategoria:Ołtarze